Soru

Zorluk: ZorOrta Malları

Bir belediye yönetimi, imar planı değişikliği yaparak, kadimden beri belde sakinlerinin ortak kullanımına ayrılmış olan ve kadastro tespit tutanaklarında 'harman yeri' olarak belirtilen bir taşınmazın bir kısmını, gelir elde etmek amacıyla ihale yoluyla özel bir şirkete satmıştır. Söz konusu taşınmazın hukuki rejimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Söz konusu taşınmaz orta malı statüsündedir; yetkili makamca usulüne uygun bir 'tahsisin kaldırılması' işlemi yapılmadığı sürece özel mülkiyete konu edilemez ve yapılan satış işlemi hukuken geçersizdir.Cevap
  2. B
    Harman yerleri idarenin özel malı sayıldığından, belediye meclisinin alacağı bir karar ile herhangi bir statü değişikliğine gerek duyulmaksızın özel hukuk hükümlerine göre satılabilir.
  3. C
    Orta malları tapu kütüğüne tescil edildikleri andan itibaren özel mal rejimine tabi olurlar ve bu aşamadan sonra zamanaşımı yoluyla kazanılamazlık özellikleri sona erer.
  4. D
    Bu taşınmaz sahipsiz mal statüsünde olduğundan, üzerinde tasarruf yetkisi münhasıran Hazineye aittir ve belediyenin yaptığı satış işlemi yetki gaspı nedeniyle yok hükmündedir.
  5. E
    Belediye sınırları içerisindeki tüm orta malları hizmet malı niteliği taşıdığından, belediye encümeninin kamu yararı kararı almasıyla birlikte taşınmaz kendiliğinden özel mal statüsüne geçer.

Cevap

Söz konusu taşınmazın orta malı statüsünde olması nedeniyle, usulüne uygun bir tahsis kaldırma işlemi yapılmadan gerçekleştirilen satışın geçersiz olması doğru ifadedir.
Harman yerleri, idarenin malları içinde 'orta malları' kategorisinde yer alır. Orta malları, kamunun bir kesiminin yararlanmasına tahsis edilmiş olup; bu mallar devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar. Bu tür bir malın özel mülkiyete konu olabilmesi ve satılabilmesi için mutlaka idari bir işlemle 'tahsisinin kaldırılması' ve taşınmazın idarenin özel malı statüsüne geçirilmesi şarttır. Bu işlem yapılmadan gerçekleştirilen bir satış işlemi, hukuki imkansızlık (konu yokluğu) nedeniyle geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşınmazın türünü belirle
Harman yerleri, meralar, yaylaklar ve kışlaklar 'orta malı' niteliğindedir.
Bu mallar kamunun doğrudan kullanımı yerine, belirli bir belde veya köy halkı gibi bir topluluğun yararlanmasına tahsis edilmiştir.
2
Orta mallarının hukuki rejimini analiz et
Orta malları devredilemez, haczedilemez ve zamanaşımı ile kazanılamazlar.
Kamu malları üzerinde özel hukuk tasarrufları (satış, bağış vb.) yapılamaz.
3
Statü değişikliği şartlarını kontrol et
Taşınmazın satılabilmesi için öncelikle 'tahsisin kaldırılması' (tahsis amacının değiştirilmesi) gerekir.
Tahsis kaldırılmadığı sürece mal 'kamu malı' statüsünü korur ve özel mülkiyete konu edilemez.
4
Yapılan işlemin hukuki sonucunu tespit et
Tahsis kaldırılmadan yapılan satış 'mutlak butlan' ile sakattır.
İdari işlemin konu unsuru hukuka aykırıdır çünkü mal henüz satışa konu olabilecek bir 'özel mal' niteliği kazanmamıştır.

Anahtar Kavram

Orta mallarının kamu hukuku rejimine tabi olması ve tahsisin kaldırılması zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının tahsis usulleri ve tahsisin kaldırılmasına yetkili makamlar konusunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla