Soru

Zorluk: ZorOsmanlı Döneminde Yerel Yönetimlerin Gelişimi

Osmanlı Devleti’nde belediye idaresinin taşradaki hukuki ve kurumsal çerçevesini belirleyen ilk genel düzenleme olan 18771877 tarihli Vilayet Belediye Kanunu’na göre, belediye organlarının oluşumu ve yetki paylaşımı hakkındaki aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Belediye meclisi üyeleri vergi veren vatandaşlar tarafından seçilirken, belediye başkanı seçilen bu üyeler arasından merkezi hükümet (veya vali) tarafından atanır.Cevap
  2. B
    Belediye meclisi üyeleri ve belediye başkanı, halk tarafından aynı liste üzerinden tek dereceli seçimle doğrudan belirlenir.
  3. C
    Belediye meclisi üyeleri mülki amirlerce tayin edilirken, belediye başkanı meclis üyeleri arasından gizli oyla seçilir.
  4. D
    Belediye başkanı merkezi idare tarafından meclis dışından ehliyetli memurlar arasından atanır ve meclis kararları üzerinde mutlak veto yetkisine sahiptir.
  5. E
    Belediye meclisi sadece Müslüman tebaadan oluşur ve aldığı kararlar Meclis-i İdare-i Vilayet'in onayına sunulmadan yürürlüğe girer.

Cevap

Doğru ifade, belediye meclisi üyelerinin vergi veren vatandaşlarca seçilmesi, başkanın ise bu meclis üyeleri arasından hükümet tarafından atanmasıdır.
Doğru olan seçenek, 18771877 Vilayet Belediye Kanunu'nun getirdiği karma sistemi yansıtır. Bu sisteme göre, meclis üyeleri yerel halkın vergi veren kesimi tarafından seçilirken, belediye başkanı bu seçilen kişiler arasından merkezi otoritenin onayıyla atanarak göreve gelir. Bu yöntem, yerel katılım ile merkezi denetim arasında bir denge kurmayı amaçlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel düzenlemeyi analiz etme.
18771877 Vilayet Belediye Kanunu'nun taşra belediyeleri için getirdiği temel yapıyı hatırla.
Bu kanun, belediye yönetimini meclis ve başkan (reis) şeklinde iki ana organa ayırmıştır.
2
Seçim ve atama usulünü belirleme.
Meclis üyeleri için belli miktarda vergi ödeme şartına bağlı sınırlı bir seçim sistemi öngörülmüştür.
Osmanlı'da temsiliyetin temeli mülkiyet ve vergi esasına dayanır.
3
Yürütme organının belirlenmesini değerlendirme.
Belediye başkanının (reisin), seçilmiş üyeler içinden hükümetçe (merkezce) atanması kuralına ulaş.
Bu durum, Osmanlı'da merkeziyetçi yapının ve idari vesayetin belediye üzerindeki güçlü etkisini gösterir.

Anahtar Kavram

Osmanlı'da belediye organlarının oluşumunda 'seçilmiş meclis - atanmış başkan' ikiliği.

Daha Fazla Pratik

1864 Vilayet Nizamnamesi'ndeki 'Meclis-i İdare-i Vilayet' ile 1877 Belediye Meclisi arasındaki yetki ve vesayet ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla