Soru

Zorluk: OrtaMüzakereci (Deliberatif) Demokrasi

Jürgen Habermas'ın "iletişimsel eylem" ve "kamusal alan" kavramları çerçevesinde şekillenen müzakereci demokrasi kuramı, bireylerin tercihlerini sabit kabul eden klasik "toplamacı" (aggregative) demokrasi modellerine bir eleştiri olarak ortaya çıkmıştır. Bu kuramsal çerçevede bir kararın demokratik meşruiyeti, yalnızca oyların sayısal üstünlüğüne değil, o karara varılana kadar geçen sürecin niteliğine dayandırılır.

Buna göre müzakereci demokrasi anlayışına göre siyasal kararların meşruiyet kazanması temel olarak aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

  1. Bireylerin başlangıçtaki ham tercihlerinin kamusal bir akıl yürütme süreciyle rasyonel bir biçimde dönüşüme uğratılmasınaCevap
  2. B
    Sandık başında ortaya çıkan sayısal çoğunluğun, azınlık haklarını ihlal etmeden mutlak iradesini yansıtmasına
  3. C
    Farklı çıkar gruplarının kendi menfaatleri doğrultusunda yaptıkları stratejik pazarlıklar sonucu bir denge noktasına ulaşılmasına
  4. D
    Siyasal kararların, toplumun genelini temsil eden liyakatli bürokratik elitler tarafından rasyonel planlama ile alınmasına
  5. E
    Karar alma mekanizmalarının, teknolojik araçlar yardımıyla halkın anlık ve doğrudan katılımına imkan verecek şekilde düzenlenmesine

Cevap

Siyasal kararların meşruiyeti, bireylerin başlangıçtaki tercihlerinin kamusal bir akıl yürütme süreciyle rasyonel bir biçimde dönüşüme uğratılmasına bağlıdır.
Müzakereci (deliberatif) demokrasi modeli, demokratik meşruiyetin temelini sayısal çoğunlukta değil, karardan etkilenecek olanların katıldığı rasyonel bir tartışma sürecinde bulur. Bu süreçte bireyler, diğerlerinin argümanlarını dinleyerek başlangıçtaki kişisel tercihlerini kamusal yarar doğrultusunda değiştirebilirler (tercihlerin dönüşümü). Bu nedenle doğru yanıt, tercihlerin kamusal akıl yürütme ile rasyonel dönüşümünü vurgulayan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplamacı ve müzakereci modelleri karşılaştırın.
Toplamacı model tercihleri sabit (verili) kabul ederken, müzakereci model tercihlerin tartışma süreciyle değişebileceğini savunur.
Müzakereci demokrasinin temel ayırt edici özelliği 'tercih dönüşümü' (preference transformation) kavramıdır.
2
Habermas'ın meşruiyet kaynağını analiz edin.
Meşruiyetin kaynağı oylama sonucu değil, 'iletişimsel rasyonellik' ve 'rasyonel oydaşma' (consensus) arayışıdır.
Kararların ancak etkilenen herkesin özgürce katıldığı rasyonel bir tartışma sonucunda kabul edilebilir olması gerekir.
3
Seçeneklerde rasyonel tartışma ve tercih dönüşümü vurgusunu arayın.
Başlangıçtaki tercihlerin kamusal akıl yürütme ile dönüşüme uğraması vurgusu doğru cevabı belirler.
Bu ifade modelin özü olan 'deliberasyon' (enine boyuna düşünme/tartışma) sürecini yansıtır.

Anahtar Kavram

Müzakereci demokraside meşruiyet, tercihlerin rasyonel tartışma (kamusal akıl yürütme) yoluyla dönüştürülmesine ve rasyonel bir mutabakata varılmasına dayanır.

Daha Fazla Pratik

Habermas'ın 'İdeal Konuşma Durumu' (Ideal Speech Situation) kavramını inceleyerek müzakerenin hangi şartlarda meşruiyet ürettiğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla