Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda yer alan "Meclis Başkanı, hükümetin de başkanıdır" ilkesi, yılı sonbaharında bir hükümet bunalımına (Ekim Bunalımı) yol açmıştır. Bu tıkanıklığı aşmak amacıyla Ekim tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile Cumhuriyet ilan edilmiş ve "Kabine Sistemi"ne geçilmiştir. Buna göre, anayasa değişikliği ile getirilen aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, Meclis Hükümeti sisteminden Kabine sistemine geçildiğinin en somut göstergesidir?
- Cumhurbaşkanı'nın Meclis üyeleri arasından seçilmesi ve Başbakan'ı ataması, Başbakan'ın da bakanlarını seçerek Cumhurbaşkanı'nın onayına sunmasıCevap
- Bİcra vekillerinin (bakanların) her birinin Meclis Genel Kurulu tarafından tek tek ve gizli oyla seçilmesi
- CMeclis Başkanı'nın aynı zamanda hükümetin de doğal başkanı sayılması ve bakanlar kuruluna başkanlık etmesi
- DYasama ve yürütme yetkilerinin TBMM'de toplanması ve kuvvetler birliği ilkesinin katı bir şekilde uygulanması
- EDevletin dininin İslam, dilinin Türkçe olduğu ibaresinin anayasa metnine eklenmesi
Cevap
Cumhurbaşkanı'nın Başbakan'ı atadığı ve Başbakan'ın kendi kabinesini oluşturduğu düzenleme, Kabine sistemine geçişin en net göstergesidir.
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte yürütme organı yeniden yapılandırılmıştır. Meclis Hükümeti sisteminde devlet başkanlığı makamı yoktu ve bakanlar meclis tarafından tek tek seçiliyordu. Ekim değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın seçilmesi ve onun bir Başbakan atayarak hükümeti kurdurması usulüne geçilmesi, modern parlamenter sisteme (Kabine Sistemi) geçişin en temel göstergesidir. Bu sayede hükümetin kuruluşu hızlanmış ve 'Ekim Bunalımı' gibi krizlerin önüne geçilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Meclis Hükümeti Sistemi ile Kabine Sistemi Arasındaki Farklar