Talcott Parsons’ın yapısal-işlevselci kuramına göre toplumsal değişme; sistemin çevresine uyum sağlama kapasitesini artıran evrimsel bir süreçtir. Bu süreçte değişimin kaynağı dışsal () veya içsel () olabilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işlevselci bir bakış açısıyla toplumsal değişmenin 'içsel' kaynağına örnek olarak gösterilebilir?
- Toplumsal sistemin parçaları arasındaki rol beklentilerinin birbiriyle çelişmesi ve işlevsel gerilimlerin oluşmasıCevap
- BÜretim araçlarını elinde bulunduran azınlık ile işçi sınıfı arasında ekonomik çıkarlar temelinde bir çatışmanın baş göstermesi
- CKomşu ülkelerde yaşanan siyasi devrimlerin ve toplumsal hareketlerin toplumdaki değişim taleplerini tetiklemesi
- DBilimsel keşiflerin veya yeni teknolojik icatların toplumun dış çevresinden sisteme ithal edilerek dahil edilmesi
- EKüresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların tükenmesi sonucu toplumun ekonomik ve yerleşim yapısının değişmesi
Cevap
Toplumsal sistemin parçaları arasındaki rol beklentilerinin birbiriyle çelişmesi ve işlevsel gerilimlerin oluşması
Talcott Parsons’ın sistem kuramına göre, bir toplumsal sistem alt sistemlerin (ekonomi, siyaset vb.) ve rollerin birbiriyle uyumu üzerine kuruludur. Eğer bu parçalar arasında işlevsel bir uyumsuzluk veya rol beklentilerinde bir çelişki meydana gelirse, bu durum sistemin kendi içinden (endojen) bir değişim baskısı oluşturur. Doğru ifade, değişimi dış çevreye değil, sistemin kendi içindeki roller arası gerilimlere dayandırdığı için doğrudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşlevselci Değişme ve İçsel Kaynaklar (Endojen Değişme)