Examkin

Soru

Zorluk: ZorKişi Hakları: Hukuki Güvenceler (Suç ve Ceza, Mülkiyet)

Demokratik bir hukuk devletinde, bireylerin maddi ve manevi varlığını geliştirmesi ile hukuki güvenliğinin sağlanması amacıyla kişi hakları anayasal güvence altına alınmıştır. Anayasanın 'Mülkiyet Hakkı' ile 'Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar' hükümleri bu güvencelerin temelini oluşturur.

Buna göre, aşağıdaki hukuki durumlardan hangisi söz konusu anayasal güvencelerle çelişmez?

  1. Bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen belirli eşyaların, kanunda gösterilen usullere uyulmak şartıyla devlet tarafından müsadere işlemine tabi tutulmasıCevap
  2. B
    Mülkiyet hakkının pozitif statü (isteme) hakları kategorisinde yer alması gerekçe gösterilerek, ağır ekonomik suçlarda failin suçla ilgisi olmayan tüm malvarlığına genel müsadere uygulanması
  3. C
    Savaş, seferberlik veya olağanüstü hâl (OHAL) dönemlerinde, kamu güvenliğinin gerektirdiği acil durumlarda ceza kanunlarının failin aleyhine olacak şekilde geçmişe yürütülmesi
  4. D
    Hukuk devleti ilkesi gereği, idari otoritelerin kamu alacaklarının tahsilini hızlandırmak amacıyla borcunu ödemeyen mükelleflere doğrudan hapis cezası verebilmesi
  5. E
    Toplumda infial yaratan suçlarda yargılama süreçlerini hızlandırmak amacıyla, suç ve cezalara ilişkin temel esasların olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebilmesi

Cevap

Suçun işlenmesinde kullanılan veya tahsis edilen belirli eşyaların kanuni usullerle müsadere (el koyma) işlemine tabi tutulmasını ifade eden durum anayasal güvencelerle çelişmez.
Doğru seçenek, suçun işlenmesinde kullanılan eşyaların kanuni usullerle müsadere edilmesini ifade eden seçenektir. Anayasa'nın 38. maddesi 'Genel müsadere cezası verilemez' hükmünü amirdir. Ancak bu yasak failin tüm malvarlığına el konulmasını engeller. Suçun işlenmesinde kullanılan, suça tahsis edilen veya suçtan elde edilen belirli eşyalara yönelik 'özel müsadere' (eşya ve kazanç müsaderesi), mülkiyet hakkının kanunla ve kamu yararı amacıyla meşru bir şekilde sınırlandırılması niteliğinde olup anayasaya uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Genel müsadere ile özel müsadere (eşya müsaderesi) kavramlarını anayasal yasaklar çerçevesinde ayırt etmek.
Anayasa'nın 38. maddesinin yalnızca 'genel müsadere' cezasını yasakladığı, suçla doğrudan bağlantılı eşyanın usulünce müsaderesinin serbest olduğu tespit edilir.
Mülkiyet hakkına meşru bir ceza hukuku müdahalesinin sınırlarını belirlemek.
2
Seçeneklerdeki olağanüstü hâl (OHAL) ve geçmişe yürüme iddialarını çekirdek haklar bağlamında değerlendirmek.
Suç ve cezaların geriye yürümezliği ilkesinin 15. madde uyarınca dokunulamaz bir çekirdek hak olduğu ve ihlal edilemeyeceği sonucuna varılır.
Savaş ve OHAL dönemlerinde dahi askıya alınamayacak hakların sınırlarını bilmek.
3
İdarenin yaptırım yetkisi ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) konu sınırlarını incelemek.
İdarenin hapis cezası veremeyeceği ve kişi haklarının olağan CBK ile düzenlenemeyeceği kuralları hatırlanır.
Hukuk devleti ilkesinde kuvvetler ayrılığı ve normlar hiyerarşisinin gerekliliklerini uygulamak.

Anahtar Kavram

Suç ve cezalara ilişkin anayasal güvenceler, çekirdek haklar ve mülkiyet hakkının sınırlanma rejimleri
Bu soruyu puanla

Konular

Kişi Hakları: Hukuki Güvenceler (Suç ve Ceza, Mülkiyet)

Bu konudan daha fazla soru