1982 Anayasası’nın "Siyasi Haklar ve Ödevler" bölümünde yer alan düzenlemeler ve siyasi partilere ilişkin anayasal esaslar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- ASiyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır ve bu denetim sırasında Mahkeme Sayıştay’dan yardım alır.
- BYurt dışındaki Türk vatandaşlarının oy kullanabilmesini sağlamak amacıyla, seçimlerin ve halkoylamasının koordinasyonu için kanunla gerekli düzenlemeler yapılır.
- CTemelli kapatılan bir siyasi parti, bir başka ad altında tekrar kurulamaz ve kapatılmasına sebep olan üyeler beş yıl süreyle başka bir partinin kurucusu veya yöneticisi olamazlar.
- Sendika kurma hakkı ve grev hakkı, vatandaşların devlet yönetimine katılımını sağlayan aktif statü (siyasi) haklar arasında yer alır.Cevap
- ESeçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.
Cevap
Sendika kurma ve grev haklarının siyasi haklar (aktif statü hakları) arasında yer aldığını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu haklar sosyal ve ekonomik haklar kategorisindedir.
Siyasi haklar ve ödevler (aktif statü hakları), bireyin devlet yönetimine ve siyasal hayata katılımını sağlayan haklardır (Örn: Seçme-seçilme, vatandaşlık, parti kurma, dilekçe hakkı). Ancak sendika kurma hakkı (Madde 51) ile grev ve lokavt hakkı (Madde 54), Anayasa'nın üçüncü bölümünde 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' başlığı altında düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu hakların siyasi haklar kategorisinde değerlendirilmesi hukuken yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi Hakların Tasnifi ve Seçim İlkeleri
Alternatif Yöntem
Hakları gruplandırırken 'devletten ne bekleniyor?' sorusunu sorun. Eğer bir hizmet veya koruma (sendika, güvenlik, eğitim) isteniyorsa sosyal haktır; eğer yönetime dahil olma (oy verme, aday olma, parti kurma) söz konusuysa siyasi haktır.
Tahmini Süre:1m 15s