Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİdari İşlemin Unsurları: Maksat

İdare hukukunda idari işlemlerin 'maksat' unsuru bakımından sakatlanması, idarenin kendisine tanınan yetkiyi kanunun öngördüğü amacın dışına çıkarması durumunda ortaya çıkar. Bazı yetki normları, idareye sadece genel 'kamu yararı' amacını değil, 'özel bir kamu yararı' amacını (örneğin; sağlık, güvenlik veya disiplin düzeni) gerçekleştirme görevi yükler.

Buna göre; bir mülki idare amirinin, 29112911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu çerçevesinde kendisine tanınan 'toplantıyı yasaklama' yetkisini, toplantının yapılacağı meydandaki belediye binasında çalışan memurların 'iş verimliliğinin düşmesini engellemek' gerekçesiyle kullanması durumunda ortaya çıkan hukuki sakatlık türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yetki saptırması; zira kanun koyucunun 'kamu düzenini korumak' amacıyla verdiği yetki, 'hizmet verimliliği' gibi kanun dışı bir amaçla kullanılmıştır.Cevap
  2. B
    Sebep unsuru sakatlığı; çünkü memurların iş verimliliği gibi subjektif bir değerlendirme, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması için hukuken geçerli bir dayanak oluşturmaz.
  3. C
    Konu unsuru sakatlığı; çünkü toplantı yasaklama kararı alınmasıyla mülki idare amiri, yasaların kendisine vermediği bir hukuki sonuç doğurmaya çalışmıştır.
  4. D
    Yetki tecavüzü; çünkü toplantı ve gösteri yürüyüşlerine ilişkin kısıtlama kararları ancak bağımsız mahkemeler veya belediye encümeni tarafından tesis edilebilir.
  5. E
    Şekil noksanlığı; çünkü idare, kamu düzenine ilişkin bir kısıtlama kararında 'hizmet verimliliği' gibi bir gerekçeye yer vererek işlemin dış görünüşünü sakatlamıştır.

Cevap

İşlemin yetki saptırması (maksat sakatlığı) nedeniyle hukuka aykırı olduğu seçenek doğrudur.
İşlemin yetki saptırması nedeniyle sakat olduğunu belirten ifade doğrudur. İdari yargılama hukukunda 'yetki saptırması' (détournement de pouvoir), idarenin bir kamu yararı amacını gerçekleştirmek için kendisine verilmiş yetkiyi, kanunun öngördüğü o özel kamu yararı dışında başka bir amaçla (bu amaç başka bir kamu yararı olsa dahi) kullanmasıdır. Olayda mülki amir, 'güvenlik' yetkisini 'hizmet verimliliği' için kullanarak yetkisini amaç bakımından saptırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki normunun amacını belirle.
2911 sayılı Kanun'da mülki amire verilen yetkinin 'özel amacı' kamu düzenini, güvenliğini ve asayişi sağlamaktır.
Maksat unsuru denetiminde ilk adım, kanun koyucunun o yetkiyi hangi amaçla verdiğini tespit etmektir.
2
İdarenin somut olaydaki gerçek amacını analiz et.
İdare, yetkiyi güvenlik için değil, 'belediye personelinin iş verimliliği' (hizmetin işleyişi) için kullanmıştır.
Yetki saptırması, idarenin subjektif niyetinin objektif delillerle (gerekçe, dosya içeriği) ortaya konulmasıdır.
3
Normdaki özel amaç ile gerçek amacı karşılaştır.
İki amaç birbirinden farklıdır; hizmet verimliliği genel bir kamu yararı olsa da bu yetki için öngörülen spesifik amaç değildir.
Maksat sakatlığı sadece 'kişisel çıkar' durumunda değil, yetkinin 'başka bir kamu yararı' için kullanılması durumunda da oluşur.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Maksat Unsuru ve Yetki Saptırması
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari İşlemin Unsurları: Maksat

Bu konudan daha fazla soru