İdare hukukunda 'maksat' (amaç) unsuru, idari işlemin ulaştığı en son ve nihai hedefi ifade eder. İdarenin, şeklen ve yetki bakımından hukuka uygun görünen bir işlemi tesis ederken, kanunun o işlem türü için öngördüğü 'özel amacı' (örneğin kolluk yetkisinin kamu düzenini sağlama amacını) bir kenara bırakarak, yine bir kamu yararı niteliği taşıyan ancak söz konusu yetki ile ilgisi olmayan başka bir amaca (örneğin mali gelir elde etme amacına) yönelmesi durumunda işlemin hukuki akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bu durum 'yetki saptırması' (détournement de pouvoir) niteliğindedir; idare başka bir kamu yararını gerçekleştirmiş olsa dahi, yetkinin kanunla özgülendiği amaçtan sapılması işlemi amaç unsuru yönünden sakatlar.Cevap
- Bİdari işlemlerde 'kamu yararı' kavramı bölünmez ve tekil bir bütün kabul edildiğinden, idarenin herhangi bir kamu yararını gözetmiş olması maksat unsurunu hukuka uygun hale getirmek için yeterlidir.
- CTanımlanan durum 'sebep unsuru' sakatlığıdır; zira idareyi işleme sevk eden temel saik ile işlemin doğurduğu hukuki sonuç arasındaki illiyet bağı, ulaşılan hedef kamu yararı olsa dahi kopmuştur.
- Dİdarenin kendi görev alanındaki bir yetkiyi farklı bir kamu yararı için kullanması 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılır ve bu sakatlık işlemin 'yokluk' yaptırımı ile karşılaşmasına neden olur.
- ESöz konusu durum 'konu unsuru' sakatlığı teşkil eder; çünkü idari işlemin doğurduğu hukuki sonuç, kanun koyucunun o yetkiye tanıdığı yasal çerçeve ile maddi olarak örtüşmemektedir.
Cevap
Bu durum 'yetki saptırması' (détournement de pouvoir) niteliğindedir; idare başka bir kamu yararını gerçekleştirmiş olsa dahi, yetkinin kanunla özgülendiği amaçtan sapılması işlemi amaç unsuru yönünden sakatlar.
İdare hukukunda yetki saptırması, idarenin kendisine tanınan bir yetkiyi, o yetki için öngörülen amaç dışında kullanmasıdır. Eğer kanun bir yetkiyi belli bir özel amaç (örneğin kolluk hizmeti için kamu düzeni) için vermişse, idare bu yetkiyi başka bir kamu yararı (örneğin belediyeye gelir sağlama) için dahi kullansa, yetkinin özgülendiği amaçtan sapıldığı için işlem maksat unsuru yönünden hukuka aykırı hale gelir ve iptali gerekir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yetki Saptırması ve Özel Maksat İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s