Soru

Zorluk: OrtaEkonomi Kurumu ve Çalışma

Gelişmekte olan toplumlarda modern/resmi ekonomik yapının yanında, devletin vergilendirme, denetim ve sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan 'kayıt dışı (informal) ekonomi' alanı geniş bir yer tutmaktadır. Özellikle hızlı kentleşme süreçlerinde bu yapı, kente yeni gelen nüfusun hayatta kalma stratejileriyle bütünleşmektedir.

Buna göre, kayıt dışı ekonominin sosyolojik doğasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Çalışanlar açısından iş güvencesinin düşüklüğü ve 'prekaryalaşma' riski taşır.
  2. B
    İşe alım ve işleyiş süreçlerinde liyakat yerine hemşehrilik ve akrabalık gibi birincil ilişkiler belirleyici olabilir.
  3. Ekonomik süreçlerin tamamen rasyonel-bürokratik kurallar ve yazılı normlar çerçevesinde kurumsallaşmasını ifade eder.Cevap
  4. D
    Kırdan kente göç eden nüfusun kentsel yapıya eklemlenmesinde bir 'tampon kurum' işlevi görür.
  5. E
    Resmi (formal) ekonomi ile hammadde temini veya fason üretim gibi kanallarla karşılıklı bağımlılığa dayalı bir ilişki kurabilir.

Cevap

Kayıt dışı ekonomi, tanımı gereği rasyonel-bürokratik kuralların ve devlet denetiminin dışında kalan faaliyetleri kapsar; bu nedenle süreçlerin tamamen bu kurallar çerçevesinde yürüdüğünü söylemek yanlıştır.
Kayıt dışı (informal) ekonomi, modern rasyonel-bürokratik devlet aygıtının denetimi ve yazılı kuralları dışında gelişen faaliyetleri ifade eder. Ekonomik süreçlerin tamamen rasyonel-bürokratik kurallar ve yazılı normlar çerçevesinde kurumsallaşması, Weberyan anlamda modern 'resmi' ekonominin ve bürokratik yapının karakteristiğidir. Dolayısıyla bu ifade kayıt dışı ekonominin doğasıyla çelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt dışı (informal) ekonomi kavramının temel özellikleri hatırlanmalıdır.
Bu yapının yasal düzenleme, vergi ve sosyal güvenlik ağlarının dışında kaldığı, birincil ilişkilere dayandığı belirlenir.
Kavramın tanımı, hangi unsurları dışladığını anlamak için gereklidir.
2
Seçeneklerde sunulan sosyolojik özellikler ile kayıt dışı ekonominin doğası karşılaştırılmalıdır.
Rasyonel-bürokratik kurumsallaşmanın ancak kayıtlı (formal) ekonomide tam olarak gerçekleştiği saptanır.
Seçenekler arasındaki 'yanlış' olanı bulmak için formal ve informal ekonomi arasındaki keskin ayrım noktası tespit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kayıt Dışı (İnformal) Ekonomi ve Bürokrasi İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Kayıt dışı ekonominin Türkiye'deki 'gecekondulaşma' ve 'hemşehrilik ağları' ile olan tarihsel ilişkisini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla