Soru

Zorluk: Çok zorKanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclis’e geri gönderilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde yayımlar; ancak yayımlanmasını uygun bulmadığı bütçe kanunlarını gerekçesiyle birlikte aynı süre içinde Meclis’e geri gönderebilir.
  2. B
    Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
  3. C
    Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği içeren kanunu tekrar Meclis’e geri gönderemez; doğrudan yayımlamak zorundadır.
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.Cevap
  5. E
    Cumhurbaşkanının kendisine gönderilen kanunları inceleme, yayımlama veya geri gönderme süresi olan on beş gün, kanun metninin Meclis Başkanlığı tarafından imzalandığı tarihte başlar.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 oy) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya Meclis'e geri gönderir (Bütçe kanunları hariç). Eğer Meclis, geri gönderilen bu kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 milletvekili) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı artık bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Meclis tarafından kabulü ve Cumhurbaşkanı'na sevki
Cumhurbaşkanı'na gelen kanun için 15 günlük inceleme süresi başlar.
Anayasal sürecin başlaması için kanunun yürütme başına gönderilmesi gerekir.
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunu incelemesi ve geri gönderme kararı
Bütçe kanunları hariç olmak üzere, Cumhurbaşkanı uygun bulmadığı kanunu gerekçesiyle Meclis'e iade edebilir.
Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki denetim (veto) yetkisi bütçe kanunları için istisna tutulmuştur.
3
Meclis'in geri gönderilen kanunu görüşmesi
Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile kanunu 'aynen' kabul ederse süreç kesinleşir.
2017 değişikliği ile geri gönderilen kanunun aynen kabulü için nitelikli bir çoğunluk (301) aranmaktadır.
4
Zorunlu yayım aşaması
Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen metni yayımlamak zorundadır (ancak AYM'de iptal davası açabilir).
Meclis iradesinin geri gönderilen metinde ısrar etmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi tükenir.

Anahtar Kavram

Kanun yapım sürecinde Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi ve aynen kabul usulü
Bu soruyu puanla