Kanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

20 soru

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen ve yeni bir kamu kurumunun teşkilat yapısını düzenleyen bir kanun ile Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu, yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak Cumhurbaşkanlığına gönderilmiştir. Cumhurbaşkanı, incelemesi neticesinde her iki kanun metninde de devletin mali yükümlülükleri ve idari işleyiş açısından uygun bulmadığı hükümler tespit etmiştir.

1982 Anayasası hükümlerine göre, bu kanunların yayımlanması, geri gönderilmesi ve yürürlüğe girmesi süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yeni kamu kurumunun teşkilatını düzenleyen kanunu yayımlanmasını uygun bulmadığı takdirde, bir daha görüşülmek üzere gösterdiği gerekçeyle birlikte on beş gün içinde TBMM'ye geri gönderir.

TBMM, Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen teşkilat kanununu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 milletvekilinin kabul oyu ile) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cumhurbaşkanı, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu yalnızca anayasaya aykırılık gerekçesiyle on beş gün içinde TBMM'ye iade edebilir; bütçe kanunları üzerinde yerindelik denetimi yaparak iade etme yetkisi bulunmamaktadır.

TBMM, geri gönderilen teşkilat kanununda Cumhurbaşkanının iade gerekçelerini dikkate alarak yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı bu değiştirilmiş yeni metni de tekrar Meclise iade etme hakkına sahiptir.

Kanunların hukuki sonuç doğurabilmesi için anayasal terminolojide Resmî Gazete'de 'ilan' edilmesi değil 'yayımlanması' esastır ve kanun metninde aksi belirtilmemişse kural olarak yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu yalnızca anayasaya aykırılık gerekçesiyle on beş gün içinde TBMM'ye iade edebilir; bütçe kanunları üzerinde yerindelik denetimi yaparak iade etme yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Cumhurbaşkanının Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu anayasaya aykırılık gerekçesiyle iade edebileceğini belirten ifade yanlıştır.

1982 Anayasası'nın 89. maddesi gereğince Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere 15 gün içinde TBMM'ye geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' ifadesi yer alır. Bu anayasal istisna kesindir; Cumhurbaşkanı bütçe kanunları üzerinde ne yerindelik ne de anayasaya aykırılık denetimi yaparak iade yetkisini kullanamaz. Bütçe kanununu zorunlu olarak yayımladıktan sonra, varsa anayasaya aykırılık iddialarını Anayasa Mahkemesinde iptal davası açarak ileri sürebilir.

Adım Adım Çözüm

Bütçe kanunlarının iade yasağının kapsamını anlama

1982 Anayasası'nın 89. maddesi, bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından iade edilemeyeceğini mutlak bir kural olarak düzenler.

Kanunların iadesi mekanizmasında bütçe kanunları için anayasaya aykırılık veya yerindelik gibi bir ayrım yapılmamış, iade yetkisi tamamen kapatılmıştır.

Aynen kabul çoğunluğunun tespiti

İade edilen diğer kanunların aynen kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 oy) gereklidir.

2017 anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanının geri gönderdiği kanunlarda TBMM'nin ısrar edebilmesi zorlaştırılmıştır.

Yayım ve ilan kavramlarını ayırt etme

Yasama işlemleri (kanunlar) Resmî Gazete'de yayımlanır, ilan edilmez. Ayrıca yürürlük tarihi belirtilmeyen kanunlar yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

Anayasal terminolojinin doğru kullanımı ve yürürlük esaslarının bilinmesi yasa yapım sürecinin temel bir parçasıdır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması, İadesi (Veto) ve Bütçe Kanunu İstisnası

Soru 2Soru →

Türkiye Cumhuriyeti $1982$ Anayasası hükümleri uyarınca, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabulü, Cumhurbaşkanı’nca incelenmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte

15

gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen yegane kanun türüdür.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

oy) ile hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda kaldığı için bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkını kaybeder.

Geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından üzerinde değişiklik yapılarak kabul edilmesi halinde Cumhurbaşkanı, değiştirilen bu kanunu tekrar Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda kaldığı için bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkını kaybeder.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda kalsa bile, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisine sahip olmaya devam eder.

Doğru yanıt olan ifade yanlıştır çünkü Anayasa Mahkemesine iptal davası açma yetkisi, kanunun yapım usulünden bağımsız bir denetim yoludur. Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından

301

milletvekilinin oyuyla 'aynen kabul' edilen bir kanunu Anayasa gereği yayımlamak zorundadır, fakat bu durum kanunun içeriğine dair anayasaya aykırılık iddialarından vazgeçtiği anlamına gelmez. Cumhurbaşkanı, yayımı takip eden

60

gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Adım Adım Çözüm

Kanunun Cumhurbaşkanına sunulması

Meclis tarafından kabul edilen metin incelenmek üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilir.

Yürürlük öncesi anayasal denetim ve yayım sürecinin başlaması için gereklidir.

Cumhurbaşkanının 15 günlük inceleme süresi

Cumhurbaşkanı ya kanunu yayımlar ya da bir kez daha görüşülmek üzere (Bütçe hariç) Meclise iade eder.

Yürütmenin yasama üzerindeki denge ve denetleme yetkisidir.

Meclisin iade edilen kanunu görüşmesi

Meclis ya aynen kabul eder (

301

oy ile) ya da değişiklik yaparak kabul eder.

Meclisin iradesinin Cumhurbaşkanının vetosuna karşı üstünlüğünü belirleme aşamasıdır.

Yargısal denetim yolunun analizi

Aynen kabul edilen kanun yayımlanır ancak Cumhurbaşkanının iptal davası açma hakkı saklı kalır.

Siyasi zorunluluk (yayım) ile hukuki denetim (AYM başvurusu) birbirinden farklı yetkilerdir.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımı ve Yargısal Denetimi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

$1982$ Anayasası'nın $89$ . maddesinde düzenlenen kanunların Cumhurbaşkanınca incelenmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte

15

gün içinde Meclise geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı'nın bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemeyeceği tek kanun türüdür.

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun maddelerinde Meclis yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen kanunun aynen kabul edilebilmesi için Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

oy) karar alınması gerekir.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda olup bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda olup bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın aynen kabul edilen kanunu yayımlama zorunluluğu, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açmasına engel teşkil etmez.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak bu kanunun yayımlanması, Cumhurbaşkanı'nın söz konusu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde 'iptal davası' açma yetkisini sona erdirmez. Hukuk devletinde yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim hakkı birbirinden farklı kavramlardır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı'nın inceleme yetkisini değerlendir

Cumhurbaşkanı kanunları

15

gün içinde yayımlar veya bütçe kanunları hariç olmak üzere gerekçeli olarak Meclise iade eder.

Anayasal sürecin ilk aşaması inceleme ve yayımlama/iade kararıdır.

Meclis'in iade edilen kanun üzerindeki yetkisini analiz et

Meclis, geri gönderilen kanunu hiçbir değişiklik yapmadan kabul etmek isterse en az

301

(üye tamsayısının salt çoğunluğu) milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç duyar.

2017

değişikliği ile Meclis'in 'aynen kabul' şartı zorlaştırılmıştır.

Aynen kabul edilen kanunun yayımlanması ve sonrasındaki yargısal denetimi belirle

Aynen kabul edilen kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır; fakat Cumhurbaşkanı'nın yayımladığı her kanuna (istisnalar hariç) karşı şekil veya esas bakımından iptal davası açma hakkı saklıdır.

Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, anayasal denetim mekanizmasını işletme yetkisine her zaman sahiptir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki geciktirici veto yetkisi ve aynen kabul quorumu.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği süreci ile normal kanun yapım süreci arasındaki üye tamsayısı çoğunluk farklarını (360/400 vs 301) karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 4Soru →

1982 Anayasası'na göre, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmesinden sonra Cumhurbaşkanı'na gönderilmesi, incelenmesi ve yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları, on beş gün içinde gerekçesini de belirterek bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilemeyen özel nitelikli kanunlar arasında yer alır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan

301

milletvekilinin kabul oyu ile hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul edebilir.

Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybeder.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği kanunda yeni bir değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği içeren kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybeder.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybetmez; aksine bu hakkı saklıdır.

Doğru yanıt olan seçenek, Cumhurbaşkanı'nın aynen kabul edilen kanunları yayımlamak zorunda kaldığında yargı yoluna başvurma hakkının bittiğini iddia eder. Oysa 1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı ister bütçe kanunu olsun ister Meclis tarafından aynen kabul edilmiş normal bir kanun olsun, yayımlanan her kanun aleyhine (Anayasa'nın izin verdiği çerçevede) Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisine sahiptir. Bu yetki, yayımlama zorunluluğundan etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini kontrol et.

Cumhurbaşkanı kanunları

15

gün içinde inceleyip ya yayımlar ya da geri gönderir.

Anayasa'nın 89. maddesindeki usul kuralıdır.

Geri gönderilemeyen kanun istisnasını belirle.

Bütçe kanunları geri gönderilemez.

Devletin mali sürekliliğinin bozulmaması için bütçe kanunlarına özel bir statü tanınmıştır.

Meclis'in 'aynen kabul' şartını incele.

Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için en az

301

(üye tamsayısının salt çoğunluğu) kabul oyu gereklidir.

Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini dengelemek amacıyla getirilmiş nitelikli çoğunluk şartıdır.

Yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim arasındaki ilişkiyi analiz et.

Aynen kabul edilen kanunu Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır, ancak bu durum onun Anayasa Mahkemesine başvurmasına engel değildir.

Hukuk devleti ilkesi gereği, bir metnin yasalaşması onun anayasal denetimden muaf olduğu anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Veto Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği kanunlarının yayımlanması ile normal kanunların yayımlanması arasındaki 'referandum' ve 'şekil denetimi' farklarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclis’e geri gönderilmesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde yayımlar; ancak yayımlanmasını uygun bulmadığı bütçe kanunlarını gerekçesiyle birlikte aynı süre içinde Meclis’e geri gönderebilir.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği içeren kanunu tekrar Meclis’e geri gönderemez; doğrudan yayımlamak zorundadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Cumhurbaşkanının kendisine gönderilen kanunları inceleme, yayımlama veya geri gönderme süresi olan on beş gün, kanun metninin Meclis Başkanlığı tarafından imzalandığı tarihte başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 oy) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde yayımlar veya Meclis'e geri gönderir (Bütçe kanunları hariç). Eğer Meclis, geri gönderilen bu kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 milletvekili) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı artık bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

Kanunun Meclis tarafından kabulü ve Cumhurbaşkanı'na sevki

Cumhurbaşkanı'na gelen kanun için 15 günlük inceleme süresi başlar.

Anayasal sürecin başlaması için kanunun yürütme başına gönderilmesi gerekir.

Cumhurbaşkanı'nın kanunu incelemesi ve geri gönderme kararı

Bütçe kanunları hariç olmak üzere, Cumhurbaşkanı uygun bulmadığı kanunu gerekçesiyle Meclis'e iade edebilir.

Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki denetim (veto) yetkisi bütçe kanunları için istisna tutulmuştur.

Meclis'in geri gönderilen kanunu görüşmesi

Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile kanunu 'aynen' kabul ederse süreç kesinleşir.

2017 değişikliği ile geri gönderilen kanunun aynen kabulü için nitelikli bir çoğunluk (301) aranmaktadır.

Zorunlu yayım aşaması

Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen metni yayımlamak zorundadır (ancak AYM'de iptal davası açabilir).

Meclis iradesinin geri gönderilen metinde ısrar etmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi tükenir.

Anahtar Kavram

Kanun yapım sürecinde Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi ve aynen kabul usulü

Soru 6Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilerek yayımlanması için Cumhurbaşkanına gönderilen bir kanun teklifi, Cumhurbaşkanı tarafından bazı maddelerinin tekrar görüşülmesi gerekçesiyle Meclise geri gönderilmiştir. TBMM Genel Kurulu, geri gönderilen bu metnin sadece bir maddesinde "yazım hatasını düzeltmek amacıyla" küçük bir kelime değişikliği yapmış ve yapılan oylama sonucunda kanun metnini $340$ milletvekilinin kabul oyuyla kabul etmiştir.

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, bu hukuki süreç ve sonucuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kanun, üye tamsayısının salt çoğunluğunu (

301

) aşan bir sayı ile kabul edildiği için Cumhurbaşkanı bu metni

15

gün içinde Resmî Gazete'de yayımlamak zorundadır.

Yapılan değişiklik sadece teknik bir düzeltmeye (yazım hatası) yönelik olduğu için hukuken 'aynen kabul' hükmündedir ve Cumhurbaşkanının kanunu tekrar geri gönderme yetkisi bulunmaz.

TBMM tarafından üzerinde değişiklik yapılan kanun, hukuk tekniği açısından 'yeni bir kanun' niteliği kazanır ve Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Geri gönderilen kanunlar üzerinde herhangi bir değişiklik yapılabilmesi için nitelikli çoğunluk olan

360

milletvekilinin kabul oyu gerektiğinden,

340

oy ile yapılan bu işlem hukuken geçersizdir.

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları dışındaki tüm kanunları dilediği kadar Meclise geri gönderebilir; TBMM'nin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar alması bu yetkiyi sona erdirmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM tarafından üzerinde değişiklik yapılan kanun, hukuk tekniği açısından 'yeni bir kanun' niteliği kazanır ve Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Cevap

Meclis tarafından üzerinde değişiklik yapılan kanun 'yeni bir kanun' niteliği kazandığı için Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar geri gönderme yetkisine sahiptir.

1982 Anayasası'nın

89

. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) kabul edilirse Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak zorundadır. Ancak metinde yapılan en ufak bir değişiklik (yazım hatası düzeltmesi dahil), o metni hukuk tekniği açısından 'yeni bir kanun' haline getirir. Yeni bir kanun niteliği kazanan metinler için Cumhurbaşkanının iade (veto) yetkisi yeniden doğar. Bu nedenle doğru olan ifade, kanunun yeni bir nitelik kazanması ve tekrar geri gönderilebilmesidir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının kanunları inceleme ve geri gönderme yetkisi analiz edilir.

Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları

15

gün içinde yayımlar veya iade eder (Bütçe kanunları hariç).

Yasal süreci ve istisnaları belirlemek için.

Geri gönderilen kanun üzerindeki TBMM tasarrufu incelenir.

Meclis'in kanun metninde bir kelime/yazım değişikliği yaptığı saptanır.

'Aynen kabul' mü yoksa 'değiştirilerek kabul' mü olduğunu anlamak için.

Anayasa Madde

89

hükmü uygulanır.

Değişiklik yapıldığı an kanun 'aynen kabul' kapsamından çıkar;

301

oy alınsa bile bu artık 'yeni bir kanun'dur.

Değiştirilen metnin Cumhurbaşkanına tekrar iade hakkı tanıdığı kuralını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Kanunların Geri Gönderilmesi ve Aynen Kabul Usulü (Anayasa m. 89)

Soru 7Soru →

1982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun Cumhurbaşkanı'na gönderilmesi ve sonrasındaki hukuki süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte

15

gün içinde TBMM'ye geri gönderir.

Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderdiği bir kanun, TBMM tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

oy) aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır.

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez; ancak bu kanunlara karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisine sahiptir.

Geri gönderilen bir kanun TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu yeni metni tekrar Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen bir kanunun aynen kabul edilerek yayımlanmasının zorunlu hale gelmesi için, TBMM Genel Kurulunda toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabul oyu vermesi yeterlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen bir kanunun aynen kabul edilerek yayımlanmasının zorunlu hale gelmesi için, TBMM Genel Kurulunda toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabul oyu vermesi yeterlidir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunların aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu değil, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekilinin kabul oyu gerekir.

Yanlış olan seçenek, iade edilen kanunun aynen kabulü için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun yeterli olduğunu belirten ifadedir. 1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen kanunun TBMM tarafından aynen kabul edilip Cumhurbaşkanı'na tekrar gönderilmesi ve Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu yayımlamak zorunda kalması için, Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az

301

milletvekili) kabul edilmesi şarttır. Standart karar yeter sayısı olan 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' bu süreçte geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı'nın yetki ve süre sınırını belirleme

Cumhurbaşkanı kendisine gelen kanunu

15

gün içinde ya yayımlar ya da Meclise iade eder.

Anayasal takvimin ve yürütme-yasama etkileşiminin başlangıç noktasıdır.

Özel statülü kanunları (Bütçe Kanunu) analiz etme

Bütçe kanunları iade edilemez; bu durum yürütmenin aksamaması için getirilmiş bir istisnadır.

Bütçe kanunlarının diğer kanunlardan ayrılan teknik ve hukuki farkını ayırt etmek gerekir.

Meclis'in iade edilen kanun üzerindeki 'Aynen Kabul' kriterini uygulama

Kanunun virgülüne dahi dokunulmadan kabulü 'aynen kabul'dür ve bu durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

oy) gerekir.

Karar yeter sayısındaki (

151

) ile özel yeter sayı (

301

) arasındaki fark, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin en temel yasama kurallarından biridir.

Anahtar Kavram

Kanunların iade ve aynen kabul süreci (Veto ve Karar Yeter Sayısı)

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve referanduma sunulması süreci ile normal kanun süreci arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

$1982$ Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi için belirlenen anayasal süre ve Cumhurbaşkanının geri gönderme (veto) yetkisinin dışındaki tek istisna aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

15

gün — Bütçe kanunları

15

gün — Anayasa değişikliği kanunları

10

gün — Bütçe kanunları

30

gün — Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması kanunları

15

gün — Genel veya özel af içeren kanunlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $15$ gün — Bütçe kanunları

Cevap

Anayasa'nın

89

. maddesine göre Cumhurbaşkanı kanunları

15

gün içinde yayımlar veya geri gönderir; bütçe kanunları ise geri gönderilemeyecek tek kanun türüdür.

1982

Anayasası'nın

89

. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları

15

gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' denilerek bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının kanunları inceleme süresini belirle.

15

günlük süre tespit edildi.

1982

Anayasası madde

89

uyarınca TBMM'den gelen kanunlar için tanınan azami süredir.

Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisinin istisnasını kontrol et.

Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceği saptandı.

Anayasa metninde 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' ifadesiyle bu yetki kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Yayımlama ve Geri Gönderme Yetkisi

Soru 9Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte

15

gün içinde TBMM’ye geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen kanunlar arasında yer alır.

TBMM, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır.

Meclis geri gönderilen kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı bu değiştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yayımlanmak üzere tekrar gönderilmesi için basit karar yeter sayısının değil, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) oyu gerektiği yönündeki ifade yanlıştır.

Doğru seçenek, toplantıya katılanların salt çoğunluğunun aynen kabul için yeterli olduğunu belirten ifadedir.

1982

Anayasası'nın

89

. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) olumlu oyu şarttır. Bu sayıya ulaşılması halinde Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Kanun yapım sürecindeki geri gönderme (veto) mekanizmasını incele.

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç kanunları

15

gün içinde gerekçe göstererek Meclise iade edebilir.

Anayasal denetim ve yasama-yürütme dengesini anlamak için gereklidir.

Meclisin geri gönderilen kanuna karşı tutumunu ve gereken çoğunluğu belirle.

Meclis kanunu aynen kabul etmek isterse üye tamsayısının salt çoğunluğunu (

301

) sağlamalıdır.

2017

anayasa değişikliği ile getirilen bu özel nitelikli çoğunluk şartını teyit etmek gerekir.

Seçeneklerdeki 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ifadesini değerlendir.

Basit karar yeter sayısı (

151

'den az olmamak kaydıyla katılanların salt çoğunluğu) bu süreç için yetersizdir.

Yanlış olan hukuki usulü tespit etmek için teknik farkı ortaya koyar.

Anahtar Kavram

Kanunların Geri Gönderilmesi ve Aynen Kabul Usulü

Soru 10Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama sürecine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilerek Cumhurbaşkanına gönderilen bir kanun teklifinin yasalaşma ve yayımlanma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken mümkündür?

Cumhurbaşkanının yayımlanmasını uygun bulmayarak geri gönderdiği bir kanunun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla hiçbir değişiklik yapılmadan tekrar kabul edilmesi üzerine Cumhurbaşkanınca yayımlanması

Cumhurbaşkanının, kendisine gönderilen bir bütçe kanununu içeriğindeki harcama kalemlerini uygun bulmadığı gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermesi

Cumhurbaşkanının, kanun metnini incelemek ve yayımlamak için Anayasa'da tanınan

30

günlük sürenin sonuna kadar kararını bekletmesi

TBMM'nin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (en az

151

milletvekili) aynen kabul ederek yayımlanması için tekrar Cumhurbaşkanına sunması

Cumhurbaşkanının, TBMM tarafından aynen kabul edilerek kendisine ikinci kez gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda olduğu için, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybetmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının yayımlanmasını uygun bulmayarak geri gönderdiği bir kanunun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla hiçbir değişiklik yapılmadan tekrar kabul edilmesi üzerine Cumhurbaşkanınca yayımlanması

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, TBMM tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301 milletvekili) aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Anayasa'nın 89. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları

15

gün içinde TBMM'ye geri gönderir. Eğer Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az

301

milletvekili) hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu metni yayımlamakla yükümlüdür. Bu durum, yasama organının belirli bir çoğunlukla iradesini koruması halinde yürütmenin yayımlama üzerindeki engelini kaldırmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının kanun üzerindeki inceleme süresini belirle.

Cumhurbaşkanı

15

gün içinde kanunu yayımlamalı veya geri göndermelidir.

1982 Anayasası Madde 89 gereği süre kısıtı mevcuttur.

Geri gönderilemeyecek kanun istisnasını kontrol et.

Bütçe kanunları geri gönderilemez.

Bütçe kanunları, devlet hizmetlerinin sürekliliği için veto yetkisi dışında tutulmuştur.

Geri gönderilen kanun için Meclis'in 'aynen kabul' şartını değerlendir.

Üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

milletvekili) gereklidir.

2017 Anayasa değişikliği ile basit salt çoğunluk yerine nitelikli bir çoğunluk aranmaya başlanmıştır.

Yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim arasındaki ilişkiyi kur.

Yayımlama zorunluluğu, iptal davası açma hakkını engellemez.

Anayasaya uygunluk denetimi, kanunun yürürlüğe girmesinden sonraki ayrı bir hukuki süreçtir.

Anahtar Kavram

Kanunların Cumhurbaşkanınca geri gönderilmesi ve 301 oy şartı

Soru 11Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez; ancak bu kanunların yayımlanmasını

15

günlük süre içerisinde gerçekleştirmek zorundadır.

Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamakla yükümlüdür.

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunun sadece belirli maddelerini uygun bulmazsa, uygun bulduğu maddeleri yayımlayıp uygun bulmadıklarını ise Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilerek Cumhurbaşkanlığına sunulan bir kanun aleyhine, Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.

Cumhurbaşkanınca geri gönderilen kanun, Meclis tarafından herhangi bir değişiklik yapılarak kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderme yetkisini kaybeder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez; ancak bu kanunların yayımlanmasını $15$ günlük süre içerisinde gerçekleştirmek zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez ancak bu kanunları

15

gün içinde yayımlamak zorundadır.

Anayasa'nın

89

. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclisçe kabul edilen kanunları

15

gün içinde yayımlamakla yükümlüdür. Yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderebilir; ancak bütçe kanunları bu geri gönderme yetkisinin istisnasıdır. Bütçe kanunları geri gönderilemez, doğrudan yayımlanmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki genel yetkisini analiz etme

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları

15

gün içinde yayımlar veya geri gönderir.

Anayasa'nın

89

. maddesi genel süreci bu şekilde tanımlamıştır.

Bütçe kanunlarına ilişkin özel kısıtlamayı tespit etme

Bütçe kanunları geri gönderilemeyen (veto edilemeyen) tek kanun türüdür.

Devlet hizmetlerinin aksamaması için bütçe kanunları veto yetkisi dışında tutulmuştur.

Geri gönderilen kanunlar için Meclis override (geçersiz kılma) oranını doğrulama

Meclis'in bir kanunu aynen kabul etmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) şarttır.

2017

değişikliği ile karar yeter sayısı zorlaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Yayımlama ve Geri Gönderme Yetkisi

Soru 12Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından incelenerek yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları, gerekçesini de belirterek

15

gün içinde bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen yegâne kanun türüdür.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilerek kendisine gelen ve yayımlamak zorunda olduğu bir kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamaz.

Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen bir kanunu kısmen veya tamamen uygun bulmayarak Meclise geri gönderme (veto) yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilerek kendisine gelen ve yayımlamak zorunda olduğu bir kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanının, Meclis tarafından aynen kabul edilen ve yayımlamak zorunda olduğu bir kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamayacağı yönündeki ifade yanlıştır.

Anayasa'nın

89

150

. maddeleri uyarınca, Cumhurbaşkanı TBMM tarafından aynen kabul edilen (ısrar edilen) bir kanunu yayımlamakla yükümlü olsa da, bu durum onun Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açma yetkisini engellemez. Cumhurbaşkanı, yayımladığı kanunun anayasaya aykırı olduğunu düşünüyorsa, Resmi Gazete'de yayımdan itibaren

60

gün içinde iptal davası açabilir.

Adım Adım Çözüm

Kanunun Cumhurbaşkanına gönderilmesi sürecini analiz etme

Meclis tarafından kabul edilen kanun yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir ve Cumhurbaşkanının

15

günlük süresi başlar.

Anayasal sürecin ilk aşamasını ve zaman sınırlarını belirlemek için.

Cumhurbaşkanının veto (geri gönderme) yetkisini değerlendirme

Cumhurbaşkanı bütçe kanunları hariç tüm kanunları

15

gün içinde gerekçeli olarak Meclis'e geri gönderebilir.

Veto yetkisinin kapsamını ve istisnalarını doğrulamak için.

Meclis'in iade edilen kanun üzerindeki ısrar yetkisini inceleme

Meclis, iade edilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu olan

301

milletvekilinin oyuyla hiçbir değişiklik yapmadan aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.

Meclis'in iradesinin üstünlüğünü ve gereken nitelikli çoğunluğu belirlemek için.

Yargısal denetim mekanizmasını kontrol etme

Cumhurbaşkanı, yayımlamak zorunda kaldığı bir kanuna karşı, anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası (soyut norm denetimi) açma hakkına sahiptir.

Yürütmenin başı olarak Cumhurbaşkanının anayasal denetim yetkisinin, kanunu yayımlama zorunluluğuyla ortadan kalkmadığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının İptal Davası Açma Yetkisi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 13Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilen bir kanun metni, Cumhurbaşkanı tarafından bazı maddelerinin anayasaya aykırı olduğu veya kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle tekrar görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmiştir. Meclis, geri gönderilen bu metni üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan, üye tamsayısının salt çoğunluğuna ( $301$ milletvekili) tekabül eden bir oyla kabul ederek tekrar Cumhurbaşkanlığına sunmuştur.

$1982$ Anayasası hükümleri uyarınca, bu hukuki durumun sonucuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilen bu kanunu on beş gün içinde yayımlamak zorundadır; ancak kanunun anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.

Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuyla (

400

milletvekili) kabul etmediği sürece Cumhurbaşkanının bu metni ikinci kez geri gönderme yetkisi devam eder.

Meclis, geri gönderilen kanun metninde sadece teknik veya yazım hatalarına ilişkin düzeltmeler yaparsa, bu durum 'aynen kabul' sayılır ve Cumhurbaşkanının kanunu tekrar iade etme hakkı doğmaz.

Eğer geri gönderilen metin bir Bütçe Kanunu ise, Cumhurbaşkanının iade yetkisi bulunmadığından Meclisin herhangi bir oylama yapmasına gerek kalmadan kanun doğrudan yürürlüğe girer.

Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen kanunu yayımlamak zorunda olduğu için, bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde şekil veya esas bakımından iptal davası açma yetkisini kaybeder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilen bu kanunu on beş gün içinde yayımlamak zorundadır; ancak kanunun anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.

Cevap

Cumhurbaşkanı, aynen kabul edilen kanunu yayımlamak zorundadır ancak Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkını korur.

Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme yetkisi mutlak bir veto değildir. Meclis, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynı metni hiç değiştirmeden kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür. Ancak bu zorunluluk, Cumhurbaşkanının yürütmenin başı olarak kanunun anayasaya aykırı olduğunu düşündüğü durumlarda yargı yoluna başvurma (Anayasa Mahkemesine iptal davası açma) hakkını elinden almaz.

Adım Adım Çözüm

Kanunların iade sürecini analiz etme

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç tüm kanunları

15

gün içinde gerekçe göstererek Meclise geri gönderebilir.

Anayasa'nın

89

. maddesi Cumhurbaşkanına yasama süreci üzerinde bir denetim yetkisi tanımıştır.

TBMM'nin geri gönderilen kanun üzerindeki yetkisini belirleme

TBMM, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

) kanunu aynen kabul edebilir.

2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanının veto yetkisi, Meclisin salt çoğunluğuyla aşılabilir hale getirilmiştir.

Aynen kabul sonrası süreci değerlendirme

Aynen kabul edilen kanun tekrar Cumhurbaşkanına gittiğinde, Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.

Anayasa'ya göre aynen kabul edilen metinler üzerinde Cumhurbaşkanının ikinci bir iade yetkisi yoktur.

Yargısal denetim hakkını kontrol etme

Yayımlanan kanuna karşı Cumhurbaşkanı AYM'ye iptal davası açabilir.

Yayımlama (şekli süreç) ile iptal davası (hukuki denetim) farklı yetki alanlarıdır.

Anahtar Kavram

Kanunların Aynen Kabulü ve Cumhurbaşkanının Yayın Zorunluluğu

Tahmini Süre:1m 45s

Soru 14Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması ve geri gönderilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları

15

gün içinde inceleyerek yayımlamak veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermek zorundadır.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanının bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemeyeceği kanunlar arasında yer alarak bu konuda bir istisna teşkil eder.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilerek kendisine sunulan bir kanunu, anayasaya aykırı bulması halinde bir kez daha Meclise iade edebilir.

Kanunların yürürlüğe girmesi için Resmî Gazete'de yayımlanması şarttır; hukuk terminolojisinde bu sürece 'ilan' değil, 'yayım' adı verilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilerek kendisine sunulan bir kanunu, anayasaya aykırı bulması halinde bir kez daha Meclise iade edebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen bir kanunu bir kez daha Meclise geri gönderemez; yayımlamakla yükümlüdür.

Cumhurbaşkanı, kendisine geri gönderilen kanunun Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul edilmesi durumunda, kanunu yayımlamak zorundadır. Anayasal düzenleme uyarınca, Cumhurbaşkanı aynı kanun metni üzerinde ikinci bir geri gönderme (veto) yetkisine sahip değildir. Bu aşamada tek hukuki yolu, kanun yayımlandıktan sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açmaktır.

Adım Adım Çözüm

Kanun yapım sürecinin Cumhurbaşkanlığı aşamasını değerlendir.

Meclis tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanına gönderilir ve Cumhurbaşkanının 15 günlük inceleme süresi başlar.

Anayasa'nın 89. maddesindeki usulü doğrulamak için.

Geri gönderme (veto) yetkisinin sınırlarını kontrol et.

Cumhurbaşkanı bütçe kanunları hariç tüm kanunları geri gönderebilir ancak Meclis 301 oy ile aynen kabul ederse bu yetki sona erer.

Veto yetkisinin mutlak değil, geciktirici nitelikte olduğunu anlamak için.

Seçeneklerdeki hukuki doğruluğu test et.

Aynen kabul edilen kanunun Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanma zorunluluğu vardır; ikinci kez geri gönderme yetkisi anayasal olarak düzenlenmemiştir.

Hatalı olan 'ikinci kez iade yetkisi' ifadesini tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi

Soru 15Soru →

1982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya geri gönderilmesi süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını da uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanının bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı ortadan kalkar.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla aynen kabul edebilir.

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları en geç 30 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301 oy) hiçbir değişiklik yapmadan kabul etmesi durumunda, Cumhurbaşkanının bu kanunu yayımlama zorunluluğunun bulunmasıdır.

Anayasa'nın 89. maddesi uyarınca, TBMM tarafından kabul edilen kanunlar Cumhurbaşkanı'na gönderilir. Cumhurbaşkanı 15 gün içinde ya yayımlar ya da bütçe kanunları hariç olmak üzere geri gönderir. Eğer Meclis geri gönderilen metni hiçbir değişiklik yapmadan (aynen) üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 milletvekilinin oyuyla kabul ederse, Cumhurbaşkanı artık bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Kanunların yayımlanma süresini kontrol et.

Cumhurbaşkanı 15 gün içinde yayımlamak veya geri göndermek zorundadır.

Anayasal takvim bu süreyle sınırlandırılmıştır.

Geri gönderme yetkisinin istisnalarını incele.

Bütçe kanunları geri gönderilemez.

Devlet hizmetlerinin sürekliliği için bütçe yasama sürecinde özel bir statüye sahiptir.

Geri gönderilen kanun üzerindeki Meclis iradesini analiz et.

Aynen kabul için 301 kabul oyu gereklidir ve bu durumda Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır.

Anayasa değişikliğiyle (2017) veto yetkisi zorlaştırılmış ve nitelikli çoğunluk şartı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Veto Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Kanunların yürürlüğe giriş tarihleri ve Resmî Gazete'de yayım usullerini incelemek konuyu tamamlayacaktır.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 16Soru →

$1982$ Anayasası'na göre kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları

15

gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderir.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanının bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemeyeceği tek kanun türüdür.

TBMM

, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır.

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği kanunda Meclis tarafından yeni bir değişiklik yapılması durumunda, Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilerek kendisine tekrar gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda kaldığı için bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilerek kendisine tekrar gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda kaldığı için bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanının Meclis tarafından aynen kabul edilen kanunu yayımlamak zorunda olması, o kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini ortadan kaldırmaz.

Cumhurbaşkanının Meclis tarafından aynen kabul edilerek kendisine gelen kanunu yayımlamak zorunda olması, kanunun hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisi, kanunların yayımlanmasından sonra kullanılan asli bir denetim yetkisidir ve Cumhurbaşkanı bu hakkını kullanabilir.

Adım Adım Çözüm

Kanun yapım sürecindeki süre kısıtlamasını değerlendir

Cumhurbaşkanının inceleme süresinin

15

gün olduğu teyit edildi.

Anayasa'nın 89. maddesindeki usul kuralını doğrulamak.

Geri gönderme (veto) yetkisinin istisnasını kontrol et

Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceği kuralı doğrulandı.

Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği açısından taşıdığı özel önemi hatırlamak.

Meclisin geri gönderilen kanunu kabul usulünü incele

Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

oy) gerektiği belirlendi.

2017 değişikliği sonrası geçerli olan karar yeter sayısını kontrol etmek.

Yayımlama sonrası yargısal denetim hakkını analiz et

Cumhurbaşkanının 'aynen kabul' edilen kanunu yayımlasa bile anayasaya aykırılık iddiasıyla dava açma hakkının devam ettiği saptandı.

Yürütmenin denetim yetkisi ile yasamanın iradesi arasındaki dengeyi anlamak.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları İnceleme, Yayımlama ve Geri Gönderme Yetkisi

İpuçları

Cumhurbaşkanının yayımlama süresini ve veto edilemeyen kanun türünü hatırlayın.

Meclisin bir kanunda ısrar etmesi (aynen kabul) için gereken sayı

301

milletvekilidir.

Cumhurbaşkanının hem 'geri gönderme' hem de 'iptal davası' açma yetkisi birbirinden bağımsız iki denetim yoludur.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği süreci ile normal kanun yapım süreci arasındaki farkları inceleyerek yetki sınırlarını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 17Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) tarafından kabul edilen bir kanun metni, Cumhurbaşkanı tarafından uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmiştir. Bu süreç ve kanunların yayımlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları en geç

10

gün içinde yayımlamak veya Meclise geri göndermek zorundadır.

Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Bütçe kanunları da dahil olmak üzere tüm kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilebilir.

Meclis, geri gönderilen kanunu toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse Cumhurbaşkanının yayımlama yükümlülüğü doğar.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilen bir kanunu, bir kez daha görüşülmesi için tekrar Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla ( $301$ milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Doğru cevap, Meclisin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) kanunu aynen kabul etmesi durumunda Cumhurbaşkanının yayımlama zorunluluğunun doğacağını belirten ifadedir.

1982

Anayasası'nın

89

. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunlar üzerinde Meclis bir değişiklik yapmadan (aynen) ısrar ederse ve bu ısrar en az

301

milletvekilinin oyuyla gerçekleşirse, yürütmenin başı bu metni yayımlamakla yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının inceleme süresini kontrol et.

15

gün.

Anayasa'nın

89

. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı kanunları

15

gün içinde yayımlar veya gerekçesiyle geri gönderir.

Bütçe kanunlarının özel durumunu değerlendir.

Geri gönderilemez.

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisinin tek istisnasıdır.

Meclisin 'aynen kabul' şartını belirle.

Üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

2017

değişikliği ile geri gönderilen kanunların aynen kabulü zorlaştırılmış ve nitelikli bir çoğunluk aranmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yayımladığı bir kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde açabileceği iptal davası sürelerini ve usulünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

Yasama organı tarafından kabul edilerek devletin başı olan makama sunulan yasal metinlerin incelenmesi ve onaylanması süreciyle ilgili olarak, yürürlükteki anayasal kurallar çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Onay makamı, kendisine sunulan kanunları on beş gün zarfında ya Resmî Gazete'de yayımlamak ya da uygun görmediği kısımlara ilişkin gerekçesini ekleyerek yeniden görüşülmesi talebiyle iade etmek durumundadır.

İade sürecine konu olan bir kanunun yasama organı tarafından hiçbir değişikliğe uğramadan aynen kabul edilebilmesi için, karar yeter sayısı olarak üye tamsayısının salt çoğunluğunun (en az 301 oy) sağlanması şarttır.

Merkezi yönetim bütçesine ilişkin yasal düzenlemeler de, tıpkı diğer normal kanunlar gibi onay makamı tarafından uygun bulunmaması halinde gerekçesiyle birlikte iade prosedürüne tabi tutulur.

Geri gönderilme işlemi sonrasında yasama organının kanun üzerinde yeni bir değişiklik yapması durumunda, söz konusu metin Cumhurbaşkanı açısından yeni bir kanun hükmünde olup tekrar iade yetkisine konu olabilir.

Mevzuat metinlerinin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için kamuoyuna sadece "ilan" edilmesi yeterli olmayıp, anayasal bir şart olarak Resmî Gazete'de "yayımlanması" usulü izlenmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesine ilişkin yasal düzenlemeler de, tıpkı diğer normal kanunlar gibi onay makamı tarafından uygun bulunmaması halinde gerekçesiyle birlikte iade prosedürüne tabi tutulur.

Cevap

Merkezi yönetim bütçesine ilişkin yasal düzenlemelerin de diğer kanunlar gibi iade edilebileceğini belirten ifadedir.

Anayasamıza göre Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları gerekçesiyle birlikte 15 gün içinde iade edebilir. Ancak Bütçe Kanunları, yapıları gereği ve devlet işleyişinin, mali yıl planlamasının aksamaması amacıyla bu kuraldan istisna tutulmuştur. Dolayısıyla bütçe kanunları hiçbir şekilde Cumhurbaşkanı tarafından meclise geri gönderilemez, yayımlanması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Soru kökünü ve seçenekleri inceleyerek kanunların Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması sürecine dair anayasal kuralları hatırla.

Kanunların yayımlanma süresi, geri gönderme (veto) yetkisi, aynen kabul için gereken çoğunluk ve iade edilemeyecek kanunlar tespit edilir.

Hangi ifadenin hukuken yanlış olduğunu kesin olarak belirleyebilmek için anayasal çerçeveyi netleştirmek.

Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu tek tek anayasal istisnalarla karşılaştır.

Bütçe kanunlarının yapısı gereği devlette devamlılığı sağlamak amacıyla iade edilemeyeceği kuralına ulaşılır.

Soruda istenen 'yanlış' yargıyı şıklardaki istisnai durumlar üzerinden saptamak.

Anahtar Kavram

Kanunların Yapılması, Cumhurbaşkanı Tarafından Yayımlanması ve İadesi (Veto Süreci)

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 19Soru →

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama organının ürettiği hukuki metinlerin yürürlük kazanabilmesi, devletin başı sıfatıyla Cumhurbaşkanının tasarruflarına ve bu tasarruflara karşı meclisin işletebileceği anayasal mekanizmalara bağlanmıştır.

Kanunların yapım ve yayımlanma süreçlerindeki anayasal kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi hukuken geçerli bir uygulamadır?

Yayımlanması uygun bulunmayan kanunlar gerekçesiyle birlikte en geç on beş gün içinde iade edilirken, Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda yer alan tartışmalı ödenek maddeleri de bu iade yetkisinin kapsamına dâhildir.

Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunun yalnızca belirli maddelerine itiraz ediyorsa, uygun bulduğu maddeleri Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koyup, itiraz ettiği maddeleri yeniden görüşülmek üzere meclise gönderebilir.

Meclis Genel Kurulu, geri gönderilen bir kanunu sadece iade gerekçeleri çerçevesinde değil, baştan sona değiştirerek yeni bir metin olarak kabul ederse, Cumhurbaşkanının bu yeni metni ikinci kez iade etme hakkı ortadan kalkar.

Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere meclise geri gönderilen bir kanunun, herhangi bir değişikliğe uğramadan aynen kabul edilebilmesi için meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kabul oyu vermesi anayasal bir zorunluluktur.

TBMM tarafından kabul edilerek Cumhurbaşkanlığına gönderilen kanunlar, Cumhurbaşkanınca yayımlanmak üzere Resmî Gazete'de ilan edilseler dahi, metinde aksi belirtilmediği sürece yayım tarihinden itibaren kırk beş gün sonra yürürlüğe girerler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere meclise geri gönderilen bir kanunun, herhangi bir değişikliğe uğramadan aynen kabul edilebilmesi için meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kabul oyu vermesi anayasal bir zorunluluktur.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından meclise geri gönderilen bir kanunun aynen kabul edilebilmesi için meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun kabul oyu vermesinin zorunlu olduğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru ifadede belirtildiği üzere, Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere on beş gün içinde TBMM'ye geri gönderir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301 oyla) değiştirmeden aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır. Bu kural, yasama organının yürütmenin vetosunu aşabilmesi için öngörülmüş temel bir anayasal mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

Cumhurbaşkanının kanunları iade (veto) yetkisinin anayasal sınırlarını ve istisnalarını belirle.

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından iade edilemeyeceği ve kanunların kısmi olarak iade edilse dahi bölünerek bir kısmının yayımlanamayacağı tespiti yapılır.

Seçeneklerde yer alan bütçe istisnası ve yayımlama-iade sürecinin bölünmezliği kuralını test etmek.

TBMM'nin iade edilen bir kanunu yeniden kabul etmesi durumundaki nitelikli çoğunluk şartını değerlendir.

2017 değişikliği ile getirilen kurala göre, geri gönderilen kanunun aynen kabulü için en az 301 milletvekilinin (üye tamsayısının salt çoğunluğu) onayı şarttır.

Vetonun aşılması sürecindeki temel aritmetik ve hukuki zorunluluğu tespit etmek.

Değiştirilerek kabul edilen kanunların akıbetini ve kanunların genel yürürlük kurallarını analiz et.

Meclis kanunu değiştirirse Cumhurbaşkanının iade hakkının tekrar doğduğu; ayrıca kanunların aksi belirtilmedikçe Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girdiği görülür.

Geriye kalan çeldirici seçeneklerin hukuki geçerliliğini çürütmek ve doğru cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Kanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması Sürecindeki İade (Veto) Kuralları

Soru 20Soru →

Yasama faaliyetleri sonucunda genel kurulda kabul edilen kanunların yürürlük kazanabilmesi, anayasal bir süreç olan inceleme ve yayımlanma aşamalarından geçmesine bağlıdır. Bu süreçte kural olarak işletilen mekanizmalar ile anayasal istisnalara ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Kabul edilen yasal düzenlemelerin incelenmesi için öngörülen on beş günlük süre içerisinde, ilgili makam gerekçesini belirterek Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu da bir daha görüşülmek üzere meclise iade edebilir.

İade edilen bir kanun metninin yasama organı tarafından aynen kabul edilip tekrar yayımlanmak üzere gönderilebilmesi için, kararın üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az

301

kabul oyu ile alınması şarttır.

Yasama organı tarafından kabul edilerek gönderilen kanunlar, kural olarak on beş gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanmak veya aynı süre içinde yayımlanması uygun bulunmayan kısımları için meclise iade edilmek zorundadır.

Meclis, geri gönderilen yasa metnini aynen kabul etmek yerine üzerinde yeni bir değişiklik yaparak onaylarsa, bu metin yeni bir kanun vasfı taşıyacağından tekrar iade mekanizmasına konu edilebilir.

Kanunların hukuki geçerlilik ve bağlayıcılık kazanması salt kamuoyuna fiilen "ilan" edilmeleriyle değil, anayasal bir şekil şartı olan Resmî Gazete'de "yayımlanmaları" işlemiyle gerçekleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kabul edilen yasal düzenlemelerin incelenmesi için öngörülen on beş günlük süre içerisinde, ilgili makam gerekçesini belirterek Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu da bir daha görüşülmek üzere meclise iade edebilir.

Cevap

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun da on beş günlük inceleme süresi içinde bir daha görüşülmek üzere meclise iade edilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Yanlış olan ifade Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun iade edilebileceğini belirten ifadedir. Anayasa'nın 89. maddesinin açık hükmüne göre, Bütçe Kanunları bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilemez. Bu durum, bütçe sürecinin gecikmemesi ve devlet işleyişinin kilitlenmemesi için öngörülmüş anayasal bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

Kanunların yapılış ve yayımlanma sürecindeki genel kuralı analiz et.

Kanunlar kabul edildikten sonra on beş gün içinde Resmî Gazete'de yayımlanır veya gerekçesiyle birlikte meclise iade edilir.

Anayasa'nın yasama süreci ile ilgili temel çerçevesini hatırlamak için.

Bu kuralın istisnalarını tespit et.

Anayasa'nın 89. maddesine göre Bütçe Kanunları, iade mekanizmasının tek anayasal istisnasıdır.

Soruda yer alan "Bütçe Kanunu da iade edilebilir" ifadesinin hukuki doğruluğunu denetlemek için.

Diğer seçeneklerdeki usul kurallarının geçerliliğini kontrol et.

İade edilen kanunda direnmek için üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) gerekir. Yayım işlemi, salt bir ilandan öte anayasal geçerlilik şartıdır. Değiştirilen kanun ise tekrar iade edilebilir.

Doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan tek seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması, İade Edilmesi ve Bütçe Kanunu İstisnası

Kanunların Yapılması ve Cumhurbaşkanınca Yayımlanması

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar