Soru

Zorluk: Orta1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Milli Mücadele döneminin olağanüstü şartlarında hazırlanmış, kısa ve öz hükümler içeren bir "çerçeve anayasa" niteliğindedir. Bu anayasanın kabul ettiği temel ilkeler ve yapısal özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası’nın 1923 yılındaki değişikliklerden önceki asli metninde yer alan bir düzenleme değildir?

  1. A
    Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu esası
  2. B
    Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın, İcra Vekilleri Heyeti'nin de tabii başkanı sayılması
  3. Kişi hak ve ödevlerini ayrıntılı olarak düzenleyen bir "Temel Haklar" bölümüCevap
  4. D
    Milletvekili genel seçimlerinin iki yılda bir yapılacağının öngörülmesi
  5. E
    Vilayetlere tüzel kişilik ve idari özerklik tanıyan yerinden yönetim maddeleri

Cevap

1921 Anayasası'nın asli metninde kişi hak ve ödevlerini düzenleyen ayrıntılı bir "Temel Haklar" bölümü yer almamaktadır.
1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Milli Mücadele'nin acil ihtiyaçlarını karşılamak üzere hazırlanan kısa, öz ve sert olmayan bir çerçeve anayasadır. Bu metinde yargı organı, temel hak ve özgürlükler ya da devlet başkanlığı gibi ayrıntılı konulara yer verilmemiştir. Temel haklar konusu, o dönemde hala yürürlükte kabul edilen 1876 Kanun-i Esasi hükümlerine bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1921 Anayasası'nın "çerçeve anayasa" olma özelliğini değerlendir.
Anayasanın sadece 23 maddeden oluştuğu ve detaylı düzenlemelerden kaçındığı görülür.
Savaş dönemi anayasası olduğu için sadece acil yönetim ihtiyaçlarına (egemenlik ve meclis yapısı) odaklanılmıştır.
2
Metinde yer alan temel başlıkları (Siyasi İktidar ve İdari Yapı) incele.
Milli egemenlik (madde 1), meclis hükümeti sistemi (madde 9) ve vilayet özerkliği (madde 10-23) maddelerinin varlığı doğrulanır.
Bu maddeler meclisin meşruiyetini ve yerel idarenin işleyişini sağlamak için temeldir.
3
Haklar ve özgürlükler konusundaki eksikliği 1876 Kanun-i Esasi ile ilişkilendir.
1921 metninde haklar bölümünün bulunmadığı, bu konularda 1876 Anayasası'nın ilgili hükümlerinin yürürlükte kaldığı saptanır.
1921 Anayasası, 1876 Anayasası'nı açıkça feshetmediği için temel haklar konusunda eski metin kullanılmaya devam etmiştir.

Anahtar Kavram

1921 Anayasası'nın çerçeve karakteri ve haklar bölümü içermemesi

Daha Fazla Pratik

1921 Anayasası'nda yapılan 1923 değişikliklerinin (Cumhuriyetin ilanı) getirdiği yapısal farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla