Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemin Unsurları: Maksat

Bir kamu kurumu, personelinin lojman tahsis kriterlerini belirleyen yönetmelikte bir değişiklik yaparak; lojman başvurusunda bulunabilmek için 'son üç yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almamış olma ve mevcut bir sendika üyeliğinden istifa etmemiş olma' şartını getirmiştir. İdari yargı mercilerince yapılan incelemede; idarenin bu düzenlemeyi yaparken yetkili olduğu, şekil ve usul kurallarına uyduğu, ancak asıl amacın hizmetin rasyonel işleyişini sağlamak değil, belirli bir sendikaya üye olan personeli korumak ve sendikal özgürlüğünü kullanan diğer personeli cezalandırmak olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, idarenin söz konusu düzenlemesi idari işlemin unsurlarından hangisi bakımından 'yetki saptırması' nedeniyle hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

  1. Maksat unsuruCevap
  2. B
    Yetki unsuru
  3. C
    Sebep unsuru
  4. D
    Konu unsuru
  5. E
    Şekil ve usul unsuru

Cevap

Maksat unsuru
İdare hukukunda her idari işlemin temelinde yatan nihai hedef 'kamu yararı' olmalıdır. İdarenin yetkilerini kullanırken kamu yararından uzaklaşarak kişisel bir çıkar gözetmesi, siyasi mülahazalarla hareket etmesi veya üçüncü bir kişiye/gruba menfaat sağlama amacı gütmesi durumuna 'yetki saptırması' denir. Yetki saptırması, işlemin diğer tüm unsurları (yetki, şekil, sebep, konu) hukuka uygun olsa dahi, sadece idarenin niyetindeki bu bozukluk nedeniyle işlemin 'maksat' unsuru bakımından sakatlanmasına ve iptal edilmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin işlemdeki gizli amacının tespiti
İdarenin lojman yönetmeliğini değiştirirken belirli bir sendika lehine hareket ettiği ve kamu yararı yerine belirli kişileri cezalandırmayı hedeflediği görülmektedir.
Maksat unsuru, işlemin psikolojik faktörü olup idarenin ulaşmak istediği nihai hedefi temsil eder.
2
Genel ve özel maksat kavramlarının değerlendirilmesi
Tüm idari işlemlerin genel maksadı 'kamu yararı'dır. Olayda kamu yararı ilkesinden sapıldığı tespit edilmiştir.
İdarenin her türlü yetkisini yalnızca kamu yararı doğrultusunda kullanması anayasal bir zorunluluktur.
3
Hukuki yaptırımın belirlenmesi
İdarenin kendisine tanınan yetkiyi, yasanın öngördüğü amaç dışında (kişisel veya siyasi saiklerle) kullanması 'yetki saptırması' (détournement de pouvoir) olarak adlandırılır.
Yetki saptırması, idari işlemin maksat unsuru yönünden sakatlanmasına yol açan tek hukuka aykırılık halidir.

Anahtar Kavram

İdari işlemin maksat unsuru ve yetki saptırması

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin 'sebep' ve 'maksat' unsurları arasındaki farkları derinlemesine incelemek için sübjektif maksat ve objektif sebep teorilerine göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla