Ahmet, Nisan tarihinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir devlet hastanesinde safra kesesi ameliyatı olmuş; ancak ameliyat sırasında kullanılan tıbbi cihazların yeterince sterilize edilmemesi nedeniyle ağır bir enfeksiyon geçirerek uzun süre yoğun bakımda tedavi görmek zorunda kalmıştır. Ahmet, uğradığı bedensel zararın kesin nedenini ve kapsamını Eylül tarihli sağlık kurulu raporuyla öğrenmiştir. Maddi ve manevi zararlarının tazmini amacıyla Ekim tarihinde Sağlık Bakanlığına yazılı olarak başvuran Ahmet'in bu talebine Bakanlık tarafından herhangi bir cevap verilmemiştir.
Buna göre, Ahmet'in açacağı davanın hukuki niteliği, dayanağı ve izlenmesi gereken usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Olayda idarenin "hizmet kusuru" bulunmaktadır; Ahmet'in Bakanlığa yaptığı başvuruya gün içinde cevap verilmemesi üzerine, bu sürenin bittiği tarihten itibaren gün içinde idari yargıda tam yargı davası açması gerekir.Cevap
- BOlayda idarenin kusursuz sorumluluk hallerinden "tehlike ilkesi" geçerlidir; idarenin susması durumunda günlük zımni ret süresi beklendikten sonra, izleyen gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
- COlayda "hizmet kusuru" bulunmakla birlikte, idari eylemlerden doğan zararlarda idareye ön başvuru yapılması ihtiyari olduğundan, Ahmet'in doğrudan zararı öğrendiği tarihten itibaren yıl içinde iptal ve tam yargı davasını birlikte açması mümkündür.
- DOlayda sağlık personelinin ağır ihmali söz konusu olduğundan "kişisel kusur" mevcuttur; bu nedenle zararın tazmini için ilgili kamu görevlilerine karşı doğrudan adli yargıda maddi ve manevi tazminat davası açılmalıdır.
- EOlayda kusursuz sorumluluk hallerinden "sosyal risk ilkesi" uygulanmalıdır; Ahmet'in zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç gün içinde idareye başvurması ve zımni ret üzerine gün içinde tam yargı davası açması zorunludur.
Cevap
Olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ve Bakanlığa yapılan başvuruya gün içinde cevap verilmemesi üzerine, bu sürenin bittiği tarihten itibaren gün içinde tam yargı davası açılması gerektiğini ifade eden seçenektir.
Kamu sağlık hizmeti sunan bir hastanede tıbbi cihazların yeterince sterilize edilmemesi, hizmetin organizasyonunda ve işleyişinde bir eksiklik olduğunu gösterdiğinden olayda 'hizmetin kötü işlemesi' şeklinde idarenin hizmet kusuru mevcuttur. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesine göre, idari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin idari dava açmadan önce idareye başvurmaları yasal bir zorunluluktur. İdareye yapılan bu başvuruya 30 gün içinde cevap verilmemesi zımni ret teşkil eder ve ilgili kişi, 30 günlük sürenin bittiği tarihten itibaren genel dava açma süresi olan 60 gün içinde idari yargıda tam yargı davası açabilir. Verilen olayda Ahmet'in izlemesi gereken hukuki ve usuli süreç budur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Sorumluluk ve Süreler