Haziran tarihinde bir belediyeye ait çocuk parkının bitişiğinde yer alan ve bakımı ihmal edilen bir aydınlatma direğinin, rüzgarlı bir havada devrilmesi sonucu yol kenarında park halinde bulunan şahsının aracında ağır maddi hasar meydana gelmiştir. şahsı, bu olay nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemiyle Eylül tarihinde belediyeye yazılı başvuruda bulunmuştur. Belediye, bu başvuruyu Ekim tarihinde şahsına tebliğ edilen bir yazı ile "olayın şiddetli rüzgar (mücbir sebep) sonucu meydana geldiği ve idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığı" gerekçesiyle reddetmiştir.
Buna göre, şahsının uğradığı zararın tazmini süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Söz konusu olay bir idari eylem niteliğinde olduğundan dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunludur; olayda bakımsızlık nedeniyle "hizmet kusuru" mevcut olduğundan, ret kararının tebliğinden itibaren gün içinde tam yargı davası açılabilir.Cevap
- BBelediyenin hizmet kusurunun açık olduğu bu durumlarda, şahsının idareye başvurma zorunluluğu bulunmamakta olup doğrudan idare mahkemesinde tam yargı davası açma hakkı vardır.
- CAydınlatma direğinin devrilmesi sonucu oluşan zarar, idarenin "sosyal risk ilkesi" uyarınca kusursuz sorumluluğunu doğurduğu için belediyenin kusuru olmasa dahi tazminat ödenmesi zorunludur.
- DOlayda söz konusu olan zarar bir "idari işlem" sonucunda doğduğu için, dava açma süresi eylemin gerçekleştiği Haziran tarihinden itibaren doğrudan işlemeye başlar.
- Eİdari eylemden dolayı hakları ihlal edilen şahsının, zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç gün içinde idareye başvurmuş olması dava açabilmesi için ön şarttır.
Cevap
İdari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini için idareye başvuru zorunludur ve olayda idarenin bakım ihmali nedeniyle hizmet kusuru bulunduğundan, ret cevabından itibaren genel dava açma süresi olan gün içinde dava açılmalıdır.
Doğru ifade, idari eylemden kaynaklanan zararlar için İYUK . madde uyarınca idareye başvurulmasının bir dava şartı olduğunu ve belediyenin bakım ihmalinin hizmet kusuru oluşturduğunu belirtir. Tebliğ edilen ret kararından itibaren genel dava açma süresi olan gün içinde tam yargı davası açılması usule ve esasa uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari eylemlerde tam yargı davası öncesi zorunlu idari başvuru ve hak düşürücü süreler (İYUK m. 13).