Tam Yargı Davaları

17 soru

8 Eylül 2025 tarihinde, bir devlet üniversitesinin kampüsünde yer alan ve uzun süredir bakımsız kalan tarihi bir giriş kapısının üst kısmı, şiddetli lodosun da etkisiyle çökerek o sırada altından geçmekte olan üniversite öğrencisi Zeynep'in yaralanmasına neden olmuştur. Yapılan ön incelemede, idarenin kapının restorasyonunu yıllardır ihmal ettiği ve çökmenin asıl nedeninin bu bakımsızlık olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, Zeynep'in zararlarının tazmini için izlemesi gereken hukuki yol ve idarenin sorumluluğunun niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdareye herhangi bir ön başvuruda bulunmaksızın doğrudan 60 gün içinde tam yargı davası açılmalıdır; kapının aniden çökmesi kaza niteliğinde olduğundan idarenin sorumluluğu 'tehlike ilkesi'ne dayanır.

Zeynep öncelikle idarenin hareketsiz kalma işlemine karşı iptal davası açmalı, ardından tam yargı davası yoluna gitmelidir; sorumluluğun temeli ise 'sosyal risk' ilkesidir.

Zeynep zararı öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde üniversiteye başvurmalıdır; talebi reddedilirse idari yargıda tam yargı davası açabilir ve olayda idarenin 'hizmet kusuru' söz konusudur.

Olayı öğrendiği tarihten itibaren 60 gün içinde idareye yazılı bildirimde bulunulmalı, cevap verilmemesi halinde 1 yıl içinde dava açılmalıdır; olayda idarenin 'hizmet kusuru' bulunmaktadır.

Zeynep 1 yıl içinde idareye başvurmalıdır; ancak olayda şiddetli lodos söz konusu olduğundan mücbir sebep nedeniyle illiyet bağı tamamen kesilmiş olup idarenin tazmin sorumluluğu doğmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zeynep zararı öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde üniversiteye başvurmalıdır; talebi reddedilirse idari yargıda tam yargı davası açabilir ve olayda idarenin 'hizmet kusuru' söz konusudur.

Cevap

Doğru yanıt, Zeynep'in 1 yıl içinde üniversiteye başvurması gerektiğini ve olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğunu belirten seçenektir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) madde 13 uyarınca, idari eylemlerden doğan zararların tazmini için eylemin ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde 5 yıl içinde ilgili idareye başvurulması zorunludur. İdarenin talebi açıkça reddetmesi veya 30 gün içinde cevap vermeyerek zımnen reddetmesi halinde, bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılabilir. Somut olayda idarenin yapı üzerindeki bakım yükümlülüğünü yıllarca yerine getirmemesi açık bir ihmaldir ve bu durum 'hizmetin kötü/eksik işlemesi' anlamına geldiğinden idarenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk değil, 'hizmet kusuru' esasına dayanır.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini (idari işlem mi idari eylem mi) belirlemek.

İdarenin bakım onarım yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu kapının çökmesi bir idari eylemdir.

Zarar, yazılı bir irade beyanı (işlem) ile değil, idarenin fiziksel bir hareketsizliği (eylem) neticesinde meydana gelmiştir.

İdari eylemlere karşı açılacak tam yargı davası ön şartlarını uygulamak.

İYUK m. 13'e göre zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ilgili idareye başvuru yapılması zorunludur.

İdari eylemler nedeniyle doğan zararlarda, idareye ön başvuru yapılmadan doğrudan mahkemede dava açılamaz.

İdarenin sorumluluk türünü saptamak.

Kapının restorasyonunun ihmal edilmesi idarenin hizmeti kötü/eksik yürütmesidir; bu durum 'hizmet kusuru' ilkesine dayanır.

İhmal tespit edildiği için kusursuz sorumluluk halleri (tehlike veya sosyal risk) değil, doğrudan idarenin kendi kusuru (hizmet kusuru) dikkate alınır.

Anahtar Kavram

İdari Eylemler Nedeniyle Tam Yargı Davası ve Hizmet Kusuru

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 2Soru →

Ahmet, $20$ Nisan $2025$ tarihinde Sağlık Bakanlığına bağlı bir devlet hastanesinde safra kesesi ameliyatı olmuş; ancak ameliyat sırasında kullanılan tıbbi cihazların yeterince sterilize edilmemesi nedeniyle ağır bir enfeksiyon geçirerek uzun süre yoğun bakımda tedavi görmek zorunda kalmıştır. Ahmet, uğradığı bedensel zararın kesin nedenini ve kapsamını $10$ Eylül $2025$ tarihli sağlık kurulu raporuyla öğrenmiştir. Maddi ve manevi zararlarının tazmini amacıyla $15$ Ekim $2025$ tarihinde Sağlık Bakanlığına yazılı olarak başvuran Ahmet'in bu talebine Bakanlık tarafından herhangi bir cevap verilmemiştir.

Buna göre, Ahmet'in açacağı davanın hukuki niteliği, dayanağı ve izlenmesi gereken usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Olayda idarenin "hizmet kusuru" bulunmaktadır; Ahmet'in Bakanlığa yaptığı başvuruya

30

gün içinde cevap verilmemesi üzerine, bu sürenin bittiği tarihten itibaren

60

gün içinde idari yargıda tam yargı davası açması gerekir.

Olayda idarenin kusursuz sorumluluk hallerinden "tehlike ilkesi" geçerlidir; idarenin susması durumunda

60

günlük zımni ret süresi beklendikten sonra, izleyen

60

gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.

Olayda "hizmet kusuru" bulunmakla birlikte, idari eylemlerden doğan zararlarda idareye ön başvuru yapılması ihtiyari olduğundan, Ahmet'in doğrudan zararı öğrendiği tarihten itibaren

1

yıl içinde iptal ve tam yargı davasını birlikte açması mümkündür.

Olayda sağlık personelinin ağır ihmali söz konusu olduğundan "kişisel kusur" mevcuttur; bu nedenle zararın tazmini için ilgili kamu görevlilerine karşı doğrudan adli yargıda maddi ve manevi tazminat davası açılmalıdır.

Olayda kusursuz sorumluluk hallerinden "sosyal risk ilkesi" uygulanmalıdır; Ahmet'in zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç

60

gün içinde idareye başvurması ve zımni ret üzerine

30

gün içinde tam yargı davası açması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olayda idarenin "hizmet kusuru" bulunmaktadır; Ahmet'in Bakanlığa yaptığı başvuruya $30$ gün içinde cevap verilmemesi üzerine, bu sürenin bittiği tarihten itibaren $60$ gün içinde idari yargıda tam yargı davası açması gerekir.

Cevap

Olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ve Bakanlığa yapılan başvuruya

30

gün içinde cevap verilmemesi üzerine, bu sürenin bittiği tarihten itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılması gerektiğini ifade eden seçenektir.

Kamu sağlık hizmeti sunan bir hastanede tıbbi cihazların yeterince sterilize edilmemesi, hizmetin organizasyonunda ve işleyişinde bir eksiklik olduğunu gösterdiğinden olayda 'hizmetin kötü işlemesi' şeklinde idarenin hizmet kusuru mevcuttur. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesine göre, idari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin idari dava açmadan önce idareye başvurmaları yasal bir zorunluluktur. İdareye yapılan bu başvuruya 30 gün içinde cevap verilmemesi zımni ret teşkil eder ve ilgili kişi, 30 günlük sürenin bittiği tarihten itibaren genel dava açma süresi olan 60 gün içinde idari yargıda tam yargı davası açabilir. Verilen olayda Ahmet'in izlemesi gereken hukuki ve usuli süreç budur.

Adım Adım Çözüm

Zararı doğuran olayın niteliğini ve sorumluluk türünü belirle.

Hastanede tıbbi cihazların sterilize edilmemesi idari bir eylemdir ve idarenin organizasyon eksikliği anlamına geldiğinden 'hizmetin kötü işlemesi' şeklinde bir hizmet kusuru oluşturur.

Kamu idaresinin yürüttüğü bir hizmetin aksaması söz konusudur; kusursuz sorumluluk veya doğrudan kişisel kusur şartları yoktur.

İdari eylemlerden doğan uyuşmazlıklarda zorunlu başvuru kuralını uygula.

İYUK m. 13 uyarınca idari eylemlerden dolayı idari dava açmadan önce, eylemin ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren

1

yıl (ve her halde

5

yıl) içinde idareye başvurulması zorunludur. Ahmet'in başvurusu süresindedir.

İdari eylemlere karşı doğrudan dava açılamaz, önce ön karar niteliğinde bir idari işlem elde edilmesi veya zımni ret süresinin dolması beklenmelidir.

İdarenin cevap verme süresi ve tam yargı davası açma süresini hesapla.

İdarenin başvuruya zımni ret (cevap vermeme) süresi

30

gündür. Bu sürenin bitimini izleyen günden itibaren genel dava açma süresi olan

60

gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılmalıdır.

İYUK'ta yapılan değişiklikle idarenin susma süresi

60

günden

30

güne indirilmiştir. Dava açma süresi ise

60

gündür.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Sorumluluk ve Süreler

Soru 3Soru →

$15$ Haziran $2025$ tarihinde bir belediyeye ait çocuk parkının bitişiğinde yer alan ve bakımı ihmal edilen bir aydınlatma direğinin, rüzgarlı bir havada devrilmesi sonucu yol kenarında park halinde bulunan $(A)$ şahsının aracında ağır maddi hasar meydana gelmiştir. $(A)$ şahsı, bu olay nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemiyle $10$ Eylül $2025$ tarihinde belediyeye yazılı başvuruda bulunmuştur. Belediye, bu başvuruyu $5$ Ekim $2025$ tarihinde $(A)$ şahsına tebliğ edilen bir yazı ile "olayın şiddetli rüzgar (mücbir sebep) sonucu meydana geldiği ve idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığı" gerekçesiyle reddetmiştir.

Buna göre, $(A)$ şahsının uğradığı zararın tazmini süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu olay bir idari eylem niteliğinde olduğundan dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunludur; olayda bakımsızlık nedeniyle "hizmet kusuru" mevcut olduğundan, ret kararının tebliğinden itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılabilir.

Belediyenin hizmet kusurunun açık olduğu bu durumlarda,

(A)

şahsının idareye başvurma zorunluluğu bulunmamakta olup doğrudan idare mahkemesinde tam yargı davası açma hakkı vardır.

Aydınlatma direğinin devrilmesi sonucu oluşan zarar, idarenin "sosyal risk ilkesi" uyarınca kusursuz sorumluluğunu doğurduğu için belediyenin kusuru olmasa dahi tazminat ödenmesi zorunludur.

Olayda söz konusu olan zarar bir "idari işlem" sonucunda doğduğu için, dava açma süresi eylemin gerçekleştiği

15

Haziran

2025

tarihinden itibaren doğrudan işlemeye başlar.

İdari eylemden dolayı hakları ihlal edilen

(A)

şahsının, zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç

60

gün içinde idareye başvurmuş olması dava açabilmesi için ön şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu olay bir idari eylem niteliğinde olduğundan dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunludur; olayda bakımsızlık nedeniyle "hizmet kusuru" mevcut olduğundan, ret kararının tebliğinden itibaren $60$ gün içinde tam yargı davası açılabilir.

Cevap

İdari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini için idareye başvuru zorunludur ve olayda idarenin bakım ihmali nedeniyle hizmet kusuru bulunduğundan, ret cevabından itibaren genel dava açma süresi olan

60

gün içinde dava açılmalıdır.

Doğru ifade, idari eylemden kaynaklanan zararlar için İYUK

13

. madde uyarınca idareye başvurulmasının bir dava şartı olduğunu ve belediyenin bakım ihmalinin hizmet kusuru oluşturduğunu belirtir. Tebliğ edilen ret kararından itibaren genel dava açma süresi olan

60

gün içinde tam yargı davası açılması usule ve esasa uygundur.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini belirle.

Aydınlatma direğinin devrilmesi bir "idari eylem"dir.

İdarenin iradi olmayan veya fiziksel hareketleri sonucunda oluşan durumlar idari eylem sayılır.

Dava açma usulünü kontrol et.

İYUK m.

13

uyarınca öncelikle idareye başvurulması zorunludur.

İdari eylemlerde idarenin tutumunu belirlemesi ve uyuşmazlığı yargı öncesi çözme şansı için ön karar şartı aranır.

Süreleri hesapla.

Eylemden itibaren

1

yıl içinde başvuru yapılmalı, reddin tebliğinden itibaren

60

gün içinde dava açılmalıdır.

Yasal süreler hak düşürücü niteliktedir; somut olayda tüm süreler yasal sınırlar içindedir.

Sorumluluk türünü tespit et.

Hizmet kusuru ilkesine göre sorumluluk doğar.

İdarenin hizmetin işleyişindeki eksikliği veya ihmali (bakımsızlık) klasik hizmet kusurudur; mücbir sebep iddiası ihmal varsa geçerli olmaz.

Anahtar Kavram

İdari eylemlerde tam yargı davası öncesi zorunlu idari başvuru ve hak düşürücü süreler (İYUK m. 13).

Soru 4Soru →

Bir belediyenin fen işleri müdürlüğü tarafından yürütülen yol genişletme çalışmaları sırasında, 15 Şubat 2026 tarihinde gerekli işaretlemelerin yapılmaması nedeniyle oluşan çukura düşen bir vatandaşın aracı ağır hasar görmüştür. Bu olay nedeniyle uğradığı maddi zararın tazmini amacıyla tam yargı davası açmak isteyen vatandaş için İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) çerçevesinde izlenmesi gereken hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden kaynaklanan bu zarar için doğrudan idare mahkemesinde dava açılması mümkündür; herhangi bir idari başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır.

Zarar veren eylemin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 1 yıl içinde ilgili idareye başvurularak hakkın yerine getirilmesinin istenmesi, dava açılabilmesi için zorunlu bir ön koşuldur.

İdareye yapılan tazminat başvurusunun reddedilmesi halinde, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılmalıdır.

Bu olayda belediyenin 'hizmet kusuru' bulunmadığı sürece, kusursuz sorumluluk ilkelerine dayanarak tam yargı davası yoluyla tazminat talep edilemez.

İdari eylemden doğan zararlar için açılacak tam yargı davalarında, idareye başvuru yapılmadan dava açılması halinde mahkeme davayı süre aşımı nedeniyle reddeder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zarar veren eylemin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 1 yıl içinde ilgili idareye başvurularak hakkın yerine getirilmesinin istenmesi, dava açılabilmesi için zorunlu bir ön koşuldur.

Cevap

İdari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini için, dava açmadan önce ilgili idareye bir yıl içinde başvurulması yasal bir zorunluluktur.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesine göre, idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilenlerin dava açmadan önce, bu eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl (ve her halde beş yıl) içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri zorunludur. Bu başvuru, tam yargı davası açılabilmesi için tüketilmesi gereken zorunlu bir idari yoldur.

Adım Adım Çözüm

Olayın niteliğini belirlemek.

Belediyenin yürüttüğü çalışma sırasındaki ihmal bir 'idari eylem' (fiil) niteliğindedir.

Yol çalışması fiziksel bir faaliyet olup idari işlemden farklı olarak eylem kategorisine girer.

İYUK Madde 13 hükmünü uygulamak.

İdari eylemlerden doğan tam yargı davalarında 'zorunlu idari başvuru' kuralı geçerlidir.

Kanun koyucu, idareye kendi eyleminin sonuçlarını düzeltme fırsatı vermek amacıyla bu ön şartı koymuştur.

Süreleri hesaplamak.

Öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl içinde idareye başvuru yapılmalı, reddinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.

İYUK m. 13'teki 1 ve 5 yıllık süreler idareye başvuru süreleridir; dava açma süresi ise genel kural olan 60 gündür.

Anahtar Kavram

İdari eylemlerde zorunlu başvuru (merci tecavüzü önlemi)

Daha Fazla Pratik

İdari işlemden kaynaklanan tam yargı davaları ile idari eylemden kaynaklananların başvuru usulü farklarını içeren bir karşılaştırma tablosu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 5Soru →

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından işletilen bir barajın kapaklarında meydana gelen teknik arıza ve bakım eksikliği nedeniyle $5$ Kasım $2025$ tarihinde çevredeki tarım arazileri sular altında kalmıştır. Arazisi zarar gören çiftçi Ahmet Bey, bu durumu aynı gün fark etmiştir.

Buna göre, Ahmet Bey'in uğradığı zararın tazmini amacıyla açacağı tam yargı davasında izlemesi gereken kanuni yol ve sürelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Zararı öğrendiği tarihten itibaren herhangi bir idari başvuru yapmadan doğrudan

60

gün içinde İdare Mahkemesinde dava açmalıdır.

Eylemi öğrendiği tarihten itibaren

1

yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmalı, talebinin reddi üzerine

60

günlük yasal sürede dava açmalıdır.

İdari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini için idareye başvuru süresi, eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren en geç

30

gündür.

Söz konusu zarar idarenin ağır hizmet kusurundan kaynaklandığı için öncelikle adli yargıda bir tespit davası açılması ve ardından tam yargı davasına geçilmesi zorunludur.

İdari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini için sadece 'kusursuz sorumluluk' ilkeleri geçerli olup, idarenin hizmet kusuruna dayanılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eylemi öğrendiği tarihten itibaren $1$ yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmalı, talebinin reddi üzerine $60$ günlük yasal sürede dava açmalıdır.

Cevap

Eylemi öğrendiği tarihten itibaren

1

yıl içinde idareye başvurulması ve reddi halinde

60

gün içinde dava açılması gerekir.

İdari yargı sistemimizde, bir idari eylemden dolayı (bu olayda barajın bakımsızlığı) hakları ihlal edilen kişilerin dava açmadan önce ilgili idareye başvurmaları zorunludur. İYUK

13

. maddeye göre bu başvuru, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren

1

yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren

5

yıl içinde yapılmalıdır. İdarenin bu talebi reddetmesi veya

30

gün içinde cevap vermeyerek zımnen reddetmesi durumunda, tebliğden veya zımni ret süresinin bitiminden itibaren

60

günlük genel dava açma süresi başlar.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın kaynağını tespit etme.

Zararın bir baraj bakımsızlığı (idari eylem) sonucu oluştuğu belirlendi.

İdari işlemlere (Art. 12) ve idari eylemlere (Art. 13) karşı açılacak davaların usulleri farklıdır.

Zorunlu idari başvuru şartını uygulama.

İYUK Madde

13

gereği dava açmadan önce idareye başvurulmalıdır.

İdari eylemlerde idareye ön başvuru, dava açabilmek için yasal bir zorunluluktur.

Süreleri hesaplama.

Öğrenme tarihinden itibaren

1

yıl başvuru süresi ve ret tebliğinden itibaren

60

gün dava süresi belirlendi.

Kanuni sürelerin aşılması durumunda dava süre aşımı nedeniyle reddedilir.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Zorunlu İdari Başvuru Usulü

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir kamu kurumuna bağlı yüksek basınçlı doğal gaz ana hattında meydana gelen teknik bir arıza sonucu $14$ Nisan $2025$ tarihinde gerçekleşen patlamada, bölgede bulunan bir dükkan ağır hasar görmüştür. Zararı aynı gün öğrenen dükkan sahibi, $20$ Mart $2026$ tarihinde zararın tazmini talebiyle ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, bu başvuruya herhangi bir cevap vermemiştir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve idare hukukunun genel ilkeleri dikkate alındığında, söz konusu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu bulunmakta olup, idarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret kararından itibaren

60

günlük süre içinde, en geç

18

Haziran

2026

mesai bitimine kadar tam yargı davası açılabilir.

İdarenin hizmet kusuru ilkesine göre sorumlu tutulması gerekmekte olup, zımni ret tarihini izleyen günden itibaren

60

günlük süre içinde, en geç

18

Haziran

2026

tarihinde dava açılmalıdır.

Kusursuz sorumluluk esaslarına göre açılacak davada, idareye yapılan başvurudan itibaren

60

günlük zımni ret süresinin dolması beklenmeli ve bu süreyi izleyen

60

gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Söz konusu olay bir idari eylem niteliğinde olduğundan, tam yargı davası açılmadan önce idareye başvurulması ihtiyaridir; doğrudan

14

Nisan

2026

tarihine kadar idare mahkemesinde dava açılabilir.

Zararın meydana geldiği

14

Nisan

2025

tarihinden itibaren

20

Mart

2026

tarihine kadar geçen sürede bir yıllık hak düşürücü süre dolduğu için, bu tarihten sonra yapılan başvuru ve açılacak dava süre aşımı nedeniyle reddedilecektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu bulunmakta olup, idarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret kararından itibaren $60$ günlük süre içinde, en geç $18$ Haziran $2026$ mesai bitimine kadar tam yargı davası açılabilir.

Cevap

İdarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu bulunmakta olup, zımni ret tarihinden itibaren başlayan

60

günlük sürenin son günü olan

18

Haziran

2026

tarihine kadar dava açılmalıdır.

Söz konusu olay bir idari eylemdir ve İYUK madde

13

uyarınca dava açmadan önce idareye başvurulması zorunludur. Patlayıcı/tehlikeli madde işletilmesi 'Tehlike İlkesi' uyarınca kusursuz sorumluluk doğurur.

20

Mart tarihinde yapılan başvuruya

30

gün içinde cevap verilmemesiyle

19

Nisan tarihinde zımni ret gerçekleşmiştir. Bu tarihten itibaren

60

günlük genel dava açma süresinin sonu

18

Haziran

2026

tarihidir.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini belirle.

İdari eylem (patlama) ve kusursuz sorumluluk (tehlike ilkesi).

Yüksek basınçlı doğalgaz hattı gibi tehlikeli araçların işletilmesi, idarenin kusuru olmasa dahi sorumluluğunu doğuran tehlike ilkesi kapsamındadır.

Zorunlu idari başvuru süresini kontrol et.

20

Mart

2026

tarihindeki başvuru süresindedir.

İYUK

13

. maddeye göre öğrenme tarihinden (

14

Nisan

2025

) itibaren

1

yıl içinde idareye başvurulmalıdır. Bu süre dolmamıştır.

Zımni ret tarihini hesapla.

19

Nisan

2026

İdarenin cevap verme süresi olan

30

günün bitimiyle (

20

Mart +

30

gün) zımni ret oluşur.

Dava açma süresinin son gününü belirle.

18

Haziran

2026

Zımni ret tarihinden (

19

Nisan) itibaren genel dava açma süresi olan

60

günün sonu hesaplanır (

11

gün Nisan +

31

gün Mayıs +

18

gün Haziran).

Anahtar Kavram

İdari eylemlerde tam yargı davası açma prosedürü ve tehlike ilkesi.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 7Soru →

Bir belediyenin yürüttüğü kanalizasyon yenileme çalışmaları sırasında, çalışma alanında gerekli işaretleme, barikat ve gece aydınlatması önlemlerinin alınmaması nedeniyle $15$ Mayıs $2025$ tarihinde açılan çukura düşerek ağır yaralanan sürücü $(B)$ , hastanedeki uzun süreli tedavisinin ardından oluşan kalıcı maluliyet oranını $20$ Haziran $2025$ tarihli resmi sağlık kurulu raporu ile kesin olarak öğrenmiştir. $(B)$ , uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini talebiyle $1$ Temmuz $2025$ tarihinde ilgili belediyeye yazılı başvuruda bulunmuş; belediye bu başvuruyu aynı gün tebellüğ etmiştir. İdare, bu başvuruya yasal süresi içinde herhangi bir cevap vermemiştir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) $13$ . maddesi ve güncel mevzuat hükümleri uyarınca, bu uyuşmazlığın yargı mercilerine taşınmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden kaynaklanan bu zararın tazmini için dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu olup;

30

günlük zımni ret süresinin dolduğu

31

Temmuz

2025

tarihini izleyen günden itibaren

60

gün içinde dava açılmalıdır.

İptal ve tam yargı davaları arasındaki usul farkı gereği, idari eylemden kaynaklanan zararlarda idareye başvurmak isteğe bağlı bir yol olduğundan;

(B)

, sağlık raporunu aldığı tarihten itibaren

60

gün içinde doğrudan idare mahkemesinde dava açabilir.

Belediyenin yoldaki bakım ve güvenlik önlemlerini almaması 'hizmet kusuru' değil, 'sosyal risk' ilkesi kapsamında kusursuz sorumluluk teşkil ettiğinden; dava açmak için idareye başvuru şartı aranmaz ve süreler zararın doğduğu tarihten itibaren

5

yıl olarak uygulanır.

İYUK'taki güncel düzenlemeye göre idarenin cevap verme süresi

60

gün olduğundan;

(B)

'nin başvurusu

30

Ağustos

2025

tarihinde zımnen reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren

30

gün içinde dava açılması gerekir.

İdari eylemlere karşı açılacak tam yargı davalarında hak düşürücü süreler münhasıran eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başladığından;

(B)

en geç

15

Temmuz

2025

mesai bitimine kadar idare mahkemesinde davasını açmış olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari eylemden kaynaklanan bu zararın tazmini için dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu olup; $30$ günlük zımni ret süresinin dolduğu $31$ Temmuz $2025$ tarihini izleyen günden itibaren $60$ gün içinde dava açılmalıdır.

Cevap

İdari eylemden kaynaklanan bu zararın tazmini için dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu olup;

30

günlük zımni ret süresinin dolduğu

31

Temmuz

2025

tarihini izleyen günden itibaren

60

gün içinde dava açılmalıdır.

Doğru seçenek, İYUK md.

13

'te yer alan güncel usul kurallarını tam olarak yansıtmaktadır. İdari eylemlerde dava açmadan önce idareye başvurmak (ön karar süreci) dava şartıdır.

1

Temmuz'da yapılan başvuruya idarenin

30

gün içinde cevap vermemesi durumunda (

31

Temmuz sonu), zımni ret oluşur ve bu tarihi izleyen günden itibaren

60

günlük dava açma süresi başlar.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini belirleyin.

İdarece yürütülen maddi bir faaliyet (kazı çalışması) ve ihmal söz konusu olduğundan bu bir 'idari eylem'dir.

Tam yargı davasının usulü, zararın bir idari işlemden mi yoksa idari eylemden mi kaynaklandığına göre değişir.

Dava öncesi zorunlu başvuru şartını kontrol edin.

İYUK md.

13

uyarınca idari eylemlerden doğan zararlar için dava açmadan önce idareye başvurarak hakkın yerine getirilmesini istemek (ön karar almak) zorunludur.

Doğrudan açılan davalar 'idari merci tecavüzü' nedeniyle dilekçenin reddine ve ilgili idareye gönderilmesine yol açar.

İdari başvuru ve zımni ret süresini hesaplayın.

1

Temmuz

2025

tarihinde yapılan başvuruda idarenin cevap verme süresi

30

gündür. Temmuz ayı

31

gün çektiğinden,

2

Temmuz'da başlayan

30

günlük süre

31

Temmuz

2025

mesai bitiminde dolar.

İYUK'taki güncel değişiklikle idarenin sessiz kalarak başvuruyu reddetmiş sayılması (zımni ret) için gereken süre

30

güne indirilmiştir.

Dava açma süresini belirleyin.

Zımni ret tarihini (

31

Temmuz) izleyen günden (

1

Ağustos) itibaren

60

günlük genel dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.

İYUK md.

13

ve md.

7

uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi

60

gündür.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Zorunlu Başvuru ve Hak Düşürücü Süreler

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerden kaynaklanan tam yargı davalarındaki (İYUK md. 12) 'isteğe bağlı başvuru' usulü ile bu sorudaki 'zorunlu başvuru' usulünü karşılaştırarak pekiştiriniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 8Soru →

T.C. Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) bakım ve gözetim sorumluluğunda olan bir devlet karayolunda, yoldaki göçüğün onarılmaması ve gerekli uyarı levhalarının konulmaması nedeniyle 10 Mart 2026 tarihinde trafik kazası geçiren Can Bey'in aracı ağır hasar görmüştür. Zararın idari eylemden kaynaklandığını aynı gün öğrenen Can Bey, zararının tazmini istemiyle 10 Nisan 2026 tarihinde KGM'ye yazılı olarak başvurmuştur. İdare, bu başvuruya yasal süresi içinde herhangi bir cevap vermemiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre, idarenin sorumluluğunun niteliği ve Can Bey'in başvurması gereken hukuki yol ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Olayda idarenin hizmet kusuru bulunmaktadır; idarenin başvuruya otuz gün içinde cevap vermemesi halinde talep reddedilmiş sayılır ve bu otuz günlük sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açılması zorunludur.

Olayda idarenin kusursuz sorumluluğu (tehlike ilkesi) söz konusu olup idarenin başvuruya altmış gün içinde cevap vermemesi halinde zımni ret gerçekleşir ve bu tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açılabilir.

Olayda hizmet kusuru bulunmakla birlikte, idari eylemlerden doğan zararların tazmininde ön başvuru şartı aranmadığından, zararın öğrenildiği tarihten itibaren doğrudan altmış gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Zararın giderilebilmesi için öncelikle idarenin zımni ret işleminin iptali istemiyle dava açılmalı, iptal kararı verildikten sonra kusursuz sorumluluk ilkesine dayanılarak tam yargı davası yoluna gidilmelidir.

Olayda idarenin hizmet kusuru mevcut olup, idari eylemlere karşı dava açma süresi zararın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl olduğundan, Can Bey bir yıl içinde doğrudan idare mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olayda idarenin hizmet kusuru bulunmaktadır; idarenin başvuruya otuz gün içinde cevap vermemesi halinde talep reddedilmiş sayılır ve bu otuz günlük sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açılması zorunludur.

Cevap

İdarenin yoldaki çöküntüyü onarmaması nedeniyle oluşan zarar hizmet kusuru kapsamında değerlendirilir. Zararın idari eylemden kaynaklanması sebebiyle dava açmadan önce idareye başvurulması zorunludur ve zımni ret süresi 30 gün olup, bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Doğru seçenek, olayın hukuki niteliğini (hizmet kusuru) ve İYUK madde 13'te belirtilen usul kurallarını eksiksiz ve güncel haliyle yansıtmaktadır. Devlet yollarının bakım eksikliği açık bir hizmet kusurudur. İdari eylemlere karşı tazminat talep edilebilmesi için önce idareye başvurulması zorunludur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse talep zımnen reddedilmiş sayılır ve ilgilinin bu 30 günlük sürenin bitiminden itibaren genel dava açma süresi olan 60 gün içinde tam yargı davası açması gerekir.

Adım Adım Çözüm

İdarenin sorumluluk türünü belirleme

Yolun bakımının yapılmaması ve uyarı konulmaması 'hizmetin kötü veya geç işlemesi' niteliğinde olup, kusursuz sorumluluk değil hizmet kusurudur.

İdarenin asli görevlerinden olan yol bakımını ihmal etmesi, personelin veya idari teşkilatın kusurunu gösterir.

Uygulanacak dava türünü ve ön şartları tespit etme

Trafik kazası bir idari işlem değil 'idari eylem' sonucudur. İYUK m.13 gereği idari eylemlere karşı tam yargı davası açılmadan önce idareye 1 yıl içinde ön başvuru yapılması zorunludur.

İdari eylemlerden kaynaklanan zararlarda idareye başvuru zorunlu bir ön şarttır.

Zımni ret ve dava açma sürelerini hesaplama

İdareye yapılan başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse zımni ret gerçekleşir. Bu 30 günlük sürenin bittiği tarihten itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

İYUK m.13'te 2021 yılında yapılan değişiklikle idarenin cevap süresi (zımni ret süresi) 60 günden 30 güne indirilmiş, dava açma süresi ise 60 gün olarak korunmuştur.

Anahtar Kavram

İdari eylemlerde idareye başvuru zorunluluğu, zımni ret süresi ve hizmet kusuru ayrımı.

Soru 9Soru →

$10$ Mart $2025$ tarihinde idarenin yürüttüğü bir yol genişletme çalışması (idari eylem) esnasında, kullanılan ağır iş makinelerinin yarattığı sarsıntı nedeniyle konutunun duvarlarında derin çatlaklar oluştuğunu fark eden ve bu durumu aynı gün öğrenen (A), uğradığı zararın tazmini amacıyla $20$ Ağustos $2025$ tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, (A)’nın bu başvurusuna herhangi bir cevap vermeyerek sessiz kalmıştır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri, dava açma süreleri ve zorunlu idari başvuru usulü dikkate alındığında, bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Olayda idarenin kusursuz sorumluluğu söz konusu olduğundan, (A) idareye ön başvuru yapmasına gerek olmaksızın doğrudan tam yargı davası açabilirdi.

İdarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret işlemi üzerine, (A)’nın tam yargı davasını en geç

18

Kasım

2025

tarihinde açması gerekmektedir.

İdari eylemden kaynaklanan zararın tazmini için idareye yapılacak ön başvuru süresi, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren en geç

60

gündür.

İdareye yapılan başvurularda zımni ret süresi

60

gündür; bu sürenin dolmasıyla başlayan dava açma süresi ise

30

gündür.

(A), idarenin cevabını beklemeden eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren

60

gün içinde doğrudan dava açsaydı davası süre aşımından değil, görev yönünden reddedilirdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret işlemi üzerine, (A)’nın tam yargı davasını en geç $18$ Kasım $2025$ tarihinde açması gerekmektedir.

Cevap

İdarenin sessiz kalmasıyla oluşan zımni ret işlemi üzerine, davanın en geç

18

Kasım

2025

tarihinde açılması gerekmektedir.

İdari eylemlerden (yol çalışması gibi fiziksel icraatlar) dolayı hakları ihlal edilenler, dava açmadan önce idareye başvurmak zorundadır.

20

Ağustos

2025

tarihinde yapılan başvuruya idare

30

gün içinde (

19

Eylül mesai bitimine kadar) cevap vermediğinde zımni ret oluşur. Bu tarihi izleyen günden itibaren başlayan

60

günlük genel dava açma süresi, takvim hesabı yapıldığında (

11

gün Eylül

+

31

gün Ekim

+

18

gün Kasım)

18

Kasım

2025

tarihinde sona erer.

Adım Adım Çözüm

Zorunlu idari başvuru süresini kontrol et.

10

Mart

2025

olay tarihi için

1

yıllık başvuru süresi dolmamıştır.

İYUK Madde

13

gereği idari eylemlerde dava açmadan önce idareye başvurmak zorunludur.

İdarenin cevap verme (zımni ret) süresini hesapla.

20

Ağustos

+ 30

gün

=

19

Eylül

2025

İdareye yapılan başvurularda cevap verme süresi

30

gündür.

Dava açma süresini hesapla.

19

Eylül

+ 60

gün

=

18

Kasım

2025

Zımni ret tarihini izleyen günden itibaren

60

günlük genel dava açma süresi başlar. (Eylül'den

11

, Ekim'den

31

, Kasım'dan

18

gün).

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerde Tam Yargı Davası Açma Usulü (İYUK Madde 13)

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında İYUK Madde 12'deki seçimlik hakları ve süreleri gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 10Soru →

$5$ Ekim $2025$ tarihinde bir kamu kurumuna ait kimyasal depolama tesisinde teknik bir aksaklık sonucu meydana gelen patlamada, çevreye yayılan atıklar komşu parseldeki seraya zarar vermiştir. Sera sahibi zararı $10$ Ekim $2025$ tarihinde öğrenmiş ve $20$ Kasım $2025$ tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunarak tazminat talep etmiştir. İdare, $15$ Aralık $2025$ tarihinde başvuruyu "tesisin bakımının yapıldığı ancak patlamanın öngörülemez bir teknik metal yorgunluğundan kaynaklandığı" gerekçesiyle reddederek bu kararı aynı gün ilgiliye tebliğ etmiştir.

Bu olayla ilgili idarenin sorumluluk rejimi ve açılacak tam yargı davası süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu mevcut olup, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren

60

günlük süre içinde, en geç

13

Şubat

2026

mesai bitimine kadar dava açılmalıdır.

Olay bir hizmet kusuru teşkil ettiğinden idari başvuru zorunlu değildir; bu nedenle zararın öğrenildiği tarihten itibaren doğrudan

60

gün içinde yani

9

Aralık

2025

tarihine kadar dava açılmalıydı.

İdarenin sorumluluğu sosyal risk ilkesine dayanmaktadır ve bu tür davalarda idari başvuru süresi zararın öğrenilmesinden itibaren

60

gün ile sınırlı olduğu için başvuru süresinde yapılmamıştır.

İdare başvuruyu açıkça reddettiği için, zımni ret süresinin dolması beklenmeksizin tebliğden itibaren

30

gün içinde yani

14

Ocak

2026

tarihine kadar dava açılması gerekir.

Sorumluluk kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesine dayanmakta olup, idarenin cevabı kısmi bir ret niteliği taşımadığı için

1

yıllık başvuru süresinin dolması beklenerek dava açılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olayda idarenin tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluğu mevcut olup, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren $60$ günlük süre içinde, en geç $13$ Şubat $2026$ mesai bitimine kadar dava açılmalıdır.

Cevap

İdarenin tehlikeli bir işletme işletmesi nedeniyle kusursuz sorumluluğu (tehlike ilkesi) söz konusudur ve tebliğden itibaren başlayan 60 günlük yasal süre

13

Şubat

2026

tarihinde sona ermektedir.

Kimyasal tesis işletilmesi doğası gereği tehlikeli bir faaliyet olduğu için idarenin sorumluluğu tehlike ilkesine (kusursuz sorumluluk) dayanır. İdari eylem neticesinde oluşan zararda idareye başvuru zorunludur (

20

Kasım başvurusu uygundur). İdare başvuruyu

15

Aralık'ta tebliğle reddettiği için bu tarihten itibaren

60

gün içinde dava açılmalıdır.

15

Aralık'tan itibaren

16

(Aralık) +

31

(Ocak) +

13

(Şubat) =

60

gün hesabı ile son gün

13

Şubat

2026

olur.

Adım Adım Çözüm

Olayın niteliğini ve sorumluluk rejimini belirle.

Kimyasal depolama tesisi gibi patlama riski taşıyan faaliyetler idarenin 'Tehlike İlkesi' uyarınca kusursuz sorumluluğunu doğurur.

Tehlikeli maddelerin veya tesislerin işletilmesi, idareye kusurundan bağımsız bir tazmin yükümlülüğü yükler.

Usuli süreci (İYUK Madde 13) kontrol et.

Zararı öğrenme (

10

Ekim) tarihinden itibaren

1

yıl içinde idareye başvuru yapılması zorunludur. Başvuru (

20

Kasım) süresindedir.

İdari eylemlerden (patlama) kaynaklanan zararlarda idari başvuru, dava şartıdır.

Dava açma süresini hesapla.

İdarenin ret kararı

15

Aralık

2025

tarihinde tebliğ edilmiştir.

60

günlük dava süresi

16

Aralık'ta başlar.

İdari başvurunun reddi üzerine genel dava açma süresi olan 60 gün işlemeye başlar.

Takvim hesaplamasını yap.

Aralık ayından

16

gün, Ocak ayından

31

gün geçtiğinde toplam

47

gün olur.

60

güne tamamlamak için Şubat ayından

13

gün eklenir (

13

Şubat

2026

Süreler gün olarak belirlendiğinde takvim günleri tek tek hesaplanır.

Anahtar Kavram

Tam Yargı Davalarında Tehlike İlkesi ve İYUK 13. Madde Süreleri

Soru 11Soru →

$20$ Kasım $2025$ tarihinde belediye otobüsünün fren arızası nedeniyle yaptığı kazada yaralanan ve tedavi süreci sonunda kalıcı maluliyet oranını $10$ Ocak $2026$ tarihinde öğrenen kişi, uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla bir tam yargı davası açmak istemektedir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ( $İYUK$ ) hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili olarak hak arama yolu ve süreleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden dolayı zarara uğrayan kişi, herhangi bir ön başvuru şartı aranmaksızın doğrudan yetkili idare mahkemesinde tam yargı davası açabilir.

Kişi, zararı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili idareye başvurarak hakkının yerine getirilmesini istemeli; bu başvurunun reddi üzerine dava açmalıdır.

Olayda idarenin sorumluluğu "sosyal risk" ilkesine dayandığı için kişinin idarenin kusurunu ispat etmesine gerek yoktur ve doğrudan tazminat ödenmesi gerekir.

Kişi, zararı öğrendiği

10

Ocak

2026

tarihinden itibaren

60

gün içinde doğrudan Danıştay'a başvurarak tam yargı davası açmalıdır.

Hizmetin yürütülmesi sırasında meydana gelen bu kazada şoförün ağır kusuru bulunduğu için idareye karşı değil, sadece şoföre karşı adli yargıda dava açılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişi, zararı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili idareye başvurarak hakkının yerine getirilmesini istemeli; bu başvurunun reddi üzerine dava açmalıdır.

Cevap

İdari eylem nedeniyle hakları ihlal edilen kişi, zararı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde idareye başvurmalı ve bu başvurunun reddi durumunda dava açmalıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

13

. maddesine göre, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu başvuru, tam yargı davaları için getirilmiş zorunlu bir idari başvuru yoludur. Olayda kişi zararı

10

Ocak

2026

tarihinde öğrendiği için bu tarihten itibaren bir yıl içinde idareye başvurmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini tespit etme.

Belediye otobüsünün kaza yapması bir "idari eylem" (idarenin fiili bir hareketi) niteliğindedir.

Tam yargı davasına konu olacak uyuşmazlığın kaynağını belirlemek usul kurallarını netleştirir.

İYUK

Madde

13

uyarınca ön başvuru şartını kontrol etme.

İdari eylemlerden dolayı dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunludur.

İdari işlemlerden farklı olarak eylemlerde doğrudan dava açma imkanı bulunmamaktadır.

Başvuru süresini hesaplama.

Zararın öğrenildiği

10

Ocak

2026

tarihinden itibaren

1

yıl içinde idareye başvurulmalıdır.

Kanun, idari eylemlerde öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl ve her halükarda eylem tarihinden itibaren 5 yıllık süre öngörmüştür.

Anahtar Kavram

İdari eylemlerde tam yargı davası açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu bir dava şartıdır (İYUK m. 13).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 12Soru →

$15$ Nisan $2025$ tarihinde bir belediyeye ait iş makinesinin yol yapım çalışması sırasında doğal gaz borusuna zarar vermesi sonucunda Ahmet Bey’in iş yerinde yangın çıkmış ve büyük çapta maddi hasar meydana gelmiştir. Ahmet Bey, bu idari eylemden kaynaklanan zararı aynı gün öğrenmiş ve $20$ Mayıs $2025$ tarihinde belediyeye yazılı başvuruda bulunarak zararının tazmin edilmesini talep etmiştir. Belediye yönetimi Ahmet Bey’in bu başvurusuna $30$ gün boyunca herhangi bir cevap vermemiştir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili tam yargı davası açma süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdarenin sessiz kaldığı

30

günlük sürenin (zımni ret) bitimini izleyen günden itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Zararın öğrenildiği

15

Nisan

2025

tarihinden itibaren

60

gün içinde idareye başvurulmadan doğrudan idare mahkemesinde dava açılmalıdır.

İdari eylemden doğan zararların tazmini için idareye yapılacak ön başvuru sadece 'kusursuz sorumluluk' hallerinde zorunlu olup, 'hizmet kusuru' durumunda doğrudan dava açılabilir.

Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren

60

gün içinde idareye başvurmadığı için dava açma hakkını kaybetmiştir.

İdarenin Ahmet Bey’in başvurusuna

30

gün içinde cevap vermemesi 'zımni kabul' hükmünde olduğundan, dava açılmasına gerek kalmadan tazminatın ödenmesi gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin sessiz kaldığı $30$ günlük sürenin (zımni ret) bitimini izleyen günden itibaren $60$ gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Cevap

İdari eylemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında, idarenin cevap vermediği 30 günlük (zımni ret) sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesine göre, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya idarece otuz gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava açma süresi (60 gün) içinde dava açılabilir. Senaryoda idarenin 30 gün sessiz kalması zımni ret oluşturur ve dava açma süresi bu sürenin bitimiyle başlar.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın niteliğini belirle

Olay bir 'idari eylem' (yol çalışması sonucu zarar) niteliğindedir.

İdarenin fiziksel faaliyetleri sonucu ortaya çıkan zararlar idari eylem kapsamında değerlendirilir.

İYUK Madde 13'teki ön şartı kontrol et

Dava açmadan önce idareye başvuru yapılması zorunludur (Ahmet Bey 20 Mayıs'ta başvurmuştur).

İdari eylemlere karşı doğrudan dava açılamaz, idarenin kendi hatasını düzeltmesine imkan tanınmalıdır.

İdarenin cevap süresini ve zımni ret durumunu analiz et

İdarenin cevap süresi 30 gündür. Cevap verilmemesi durumunda 30. günün sonunda zımni ret oluşur.

Güncel İYUK hükümlerine göre idarenin cevap verme süresi 60 günden 30 güne indirilmiştir.

Dava açma süresini hesapla

Zımni ret süresinin (30 gün) bittiği günden itibaren 60 gün içinde dava açılabilir.

İYUK m. 13'teki prosedür gereği başvuru reddedilmiş sayıldıktan sonra genel dava açma süresi olan 60 gün işlemeye başlar.

Anahtar Kavram

Tam Yargı Davalarında Zorunlu İdari Başvuru ve Zımni Ret Süreçleri

Soru 13Soru →

$20$ Şubat $2025$ tarihinde bir devlet hastanesinde ameliyat olan (A), ameliyat sırasında kullanılan tıbbi cihazların sterilizasyon ve periyodik bakımlarının idarece ihmal edilmesi nedeniyle ağır bir enfeksiyon kapmıştır. Bu durumu ve oluşan kalıcı zararı $15$ Mart $2025$ tarihinde doktor raporuyla öğrenen (A), $10$ Nisan $2025$ tarihinde ilgili idareye maddi ve manevi tazminat talebiyle yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, bu başvuruyu $2$ Mayıs $2025$ tarihinde tebliğ edilen bir işlemle kesin olarak reddetmiştir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri dikkate alındığında, (A)’nın açacağı tam yargı davası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden kaynaklanan bu uyuşmazlıkta, zorunlu idari başvurunun reddinin tebliğinden itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Zararın öğrenildiği

15

Mart

2025

tarihinden itibaren idareye başvurmaya gerek kalmaksızın doğrudan

60

gün içinde dava açılmalıdır.

Olayda idarenin cihaz bakımını ihmal etmesi "hizmet kusuru" değil, "kusursuz sorumluluk" teşkil ettiğinden idari başvuru yapılmasına hukuken gerek yoktur.

İdarenin ret kararı tebliğ edildikten sonra dava açma süresi durur ve (A)'nın en geç

1

yıl içinde yeni bir başvuru yapması gerekir.

İdari eylemden doğan zararların tazmini için sadece eylem tarihinden itibaren

30

gün içinde dava açılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari eylemden kaynaklanan bu uyuşmazlıkta, zorunlu idari başvurunun reddinin tebliğinden itibaren $60$ gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Cevap

İdari eylem nedeniyle oluşan zararın tazmini için önce idareye başvurulmalı, başvurunun reddi halinde ise tebliğden itibaren

60

gün içinde dava açılmalıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

13

. maddesine göre, idari eylemler nedeniyle hakları ihlal edilenler, dava açmadan önce, bu eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemek zorundadırlar. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılabilir. Olayda (A) bu prosedürü doğru takip etmiş ve son aşama olarak ret tebliğinden itibaren

60

gün içinde davasını açmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın niteliğini belirle.

Olay, idarenin bir cihazı bakımsız bırakması (ihmal) sonucu oluşan bir 'idari eylem' (eylem yoluyla verilen zarar) niteliğindedir.

İdarenin bir işlemi değil, maddi bir tutumu veya hareketi (veya hareketsizliği) söz konusudur.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Madde

13

prosedürünü uygula.

Zarar öğrenildikten (

15

Mart) itibaren

1

yıl içinde idareye başvurulması gerekir. (A),

10

Nisan'da başvurarak bu süreyi kullanmıştır.

İdari eylemlerde tam yargı davası açılmadan önce idari başvuru yapılması dava ön şartıdır.

Dava açma süresini hesapla.

İdarenin kesin ret kararının tebliğ edildiği

2

Mayıs tarihinden itibaren

60

günlük genel dava açma süresi başlar.

Başvurunun reddi üzerine açılacak dava, genel dava açma süresi olan

60

güne tabidir.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Ön Karar Alma Zorunluluğu (İYUK m.13)

Soru 14Soru →

$20$ Mart $2025$ tarihinde Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yürütülen sulama kanalı inşaatı sırasında meydana gelen toprak kayması nedeniyle tarım arazisi ve üzerindeki mahsulü zarar gören bir vatandaş, bu durumu aynı gün öğrenmiştir. Vatandaş, söz konusu zararın tazmini istemiyle $10$ Nisan $2025$ tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, vatandaşın bu başvurusuna hiçbir cevap vermeyerek sessiz kalmıştır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri ve idarenin sorumluluğu ilkeleri uyarınca, bu uyuşmazlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden kaynaklanan bu zararın tazmini için dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu olup; idarenin

30

günlük cevap verme süresi

10

Mayıs

2025

tarihinde dolar.

Bu olayda idarenin sorumluluğu hizmet kusuru ilkesine dayandığı için vatandaşın idareye başvurma zorunluluğu yoktur; zararı öğrendiği tarihten itibaren doğrudan dava açabilir.

İdareye yapılan başvurunun zımnen reddedilmiş sayılması için gereken süre İYUK’ta

60

gün olarak belirlenmiş olup, dava açma süresi bu sürenin dolmasıyla başlar.

İnşaat faaliyeti sırasında meydana gelen toprak kayması bir 'beklenmeyen hal' olduğu için idarenin sorumluluğu kalkar ve bu nedenle tam yargı davası açılamaz.

Vatandaşın zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç

60

gün içinde idareye başvurması gerekir; aksi takdirde tam yargı davası açma hakkı zamanaşımına uğrar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari eylemden kaynaklanan bu zararın tazmini için dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu olup; idarenin $30$ günlük cevap verme süresi $10$ Mayıs $2025$ tarihinde dolar.

Cevap

İdari eylemden kaynaklanan zararlar için idareye ön başvuru zorunludur ve 10 Nisan'da yapılan başvurunun 30 günlük zımni ret süresi 10 Mayıs'ta dolar.

İdari yargılama hukukunda, bir idari eylem sonucunda hakkı muhtel olanların dava açmadan önce ilgili idareye başvurmaları İYUK madde 13 uyarınca zorunlu bir dava şartıdır. Bu başvuru, zararın öğrenilmesinden itibaren

1

yıl içinde yapılmalıdır. İdarenin bu başvuruya cevap vermesi için tanınan yasal süre

30

gündür.

10

Nisan tarihinde yapılan bir başvuruya idarenin sessiz kalması durumunda,

30

günlük sürenin bittiği

10

Mayıs tarihinde talep zımnen reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren

60

günlük dava açma süresi başlar.

Adım Adım Çözüm

Olayın hukuki niteliğini tespit et.

Zarar, idarenin bir inşaat faaliyeti olan 'idari eylemden' kaynaklanmaktadır.

İdari eylemden doğan zararlar İYUK madde 13 rejimine tabidir.

Dava açma usulünü belirle.

Dava açmadan önce idareye yazılı başvuru yapılması zorunludur.

İYUK 13/1 uyarınca ön başvuru bir dava şartıdır.

Zımni ret tarihini hesapla.

10

Nisan +

30

gün =

10

Mayıs. (Nisan ayı

30

gün olduğu için süre Mayıs'ın

10

. gününde dolar).

İdarenin başvurulara cevap verme süresi

30

gündür.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Zorunlu İdari Başvuru ve Zımni Ret Süreleri

Soru 15Soru →

$10$ Mayıs $2025$ tarihinde, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından işletilen bir barajın kapaklarının, periyodik bakımların aksatılması sonucu meydana gelen bir teknik arıza nedeniyle aniden açılması, aşağı havzada tarım yapan Ahmet Bey’in ekili arazilerinin sular altında kalmasına ve yaklaşık $250.000$ TL tutarında ürün kaybına yol açmıştır. Ahmet Bey, meydana gelen bu zararı aynı gün öğrenmiştir.

İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, Ahmet Bey’in bu zararın tazmini istemiyle açacağı tam yargı davası öncesindeki hukuki süreç ve sürelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren

1

yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren

5

yıl içinde idareye başvurmalı; talebinin reddi hâlinde ise ret kararının tebliğinden itibaren

60

gün içinde dava açmalıdır.

Söz konusu olay bir idari eylem niteliğinde olduğundan Ahmet Bey'in idareye başvurması ihtiyaridir; dilerse zararı öğrendiği tarihten itibaren doğrudan

60

gün içinde tam yargı davası açabilir.

Baraj kapaklarının arızalanması "sosyal risk" ilkesi kapsamında değerlendirildiğinden, idarenin herhangi bir hizmet kusuru bulunmasa dahi idareye başvuru süresi zararın gerçekleştiği tarihten itibaren

60

gündür.

Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren

60

gün içinde idareye tazminat başvurusu yapmazsa, dava açma hakkı süre aşımı nedeniyle tamamen ortadan kalkar.

Baraj kapaklarının açılması bir "idari işlem" teşkil ettiğinden, Ahmet Bey'in tazminat talep edebilmesi için öncelikle işlemin iptali istemiyle dava açması veya bu davayla birlikte tam yargı davası açması zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren $1$ yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren $5$ yıl içinde idareye başvurmalı; talebinin reddi hâlinde ise ret kararının tebliğinden itibaren $60$ gün içinde dava açmalıdır.

Cevap

Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren

1

yıl (ve her hâlde

5

yıl) içinde idareye başvurmalı, reddi halinde

60

gün içinde dava açmalıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun

13

. maddesine göre, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren

1

yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren

5

yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi hâlinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılabilir. Olayda baraj kapaklarının teknik arıza nedeniyle açılması bir idari eylem olduğu için bu prosedür takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

Olayın niteliğini belirle.

Baraj kapaklarının arıza nedeniyle açılması bir 'idari eylem'dir.

İdarenin fiziksel icraatları ve operasyonel faaliyetleri idari eylem kapsamına girer.

İYUK Madde

13

'teki başvuru şartını kontrol et.

İdari eylemlerde dava açmadan önce idareye başvurmak zorunludur.

Kanun, idareye kendi eyleminin sonuçlarını düzeltme fırsatı vermek için bu ön şartı koymuştur.

Başvuru ve dava sürelerini hesapla.

Öğrenme tarihinden itibaren

1

yıl içinde başvuru, ret sonrası

60

gün içinde dava.

İYUK

13

. madde bu süreleri açıkça belirlemiştir.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerde Tam Yargı Davası Açma Usulü (İYUK Madde

13

)

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerden (işlem) kaynaklanan zararlarda İYUK Madde

12

prosedürünü (doğrudan dava veya iptal davası sonrası dava) tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen bir tünel sondaj çalışması neticesinde, $10$ Nisan $2025$ tarihinde bitişikteki bir fabrikanın temelinde ciddi çatlaklar meydana gelmiş ve işletme sahibi bu zararı aynı gün öğrenmiştir. İşletme sahibi, uğradığı zararın tazmini istemiyle $25$ Eylül $2025$ tarihinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunmuştur. İdare, bu başvuruya takip eden $30$ gün boyunca herhangi bir cevap vermemiştir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ( $İyük$ ) hükümleri uyarınca, bu olaydaki tam yargı davası süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İdari eylemden kaynaklanan bu zararda idareye başvuru zorunlu olup; zımni ret süresinin bittiği tarihten itibaren

60

gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Söz konusu olay bir idari eylem olduğundan, idareye ön başvuru yapılmasına gerek olmaksızın doğrudan doğruya tam yargı davası açılması mümkündür.

İdarenin başvuruyu zımnen reddetmiş sayılması için

60

günlük bekleme süresi dolmalı, ardından

30

gün içinde İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır.

İdareye yapılan başvuru süresi olan

1

yıl, zararın gerçekleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar; öğrenme tarihi bu süreyi etkilemez.

Olayda idarenin 'hizmet kusuru' yerine 'kusursuz sorumluluk' ilkesine dayanılması durumunda, idareye başvuru zorunluluğu ortadan kalkar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari eylemden kaynaklanan bu zararda idareye başvuru zorunlu olup; zımni ret süresinin bittiği tarihten itibaren $60$ gün içinde tam yargı davası açılmalıdır.

Cevap

İdari eylemden kaynaklanan zararlarda idareye başvuru zorunlu olup, zımni ret tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.

İdari eylemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında, zararın öğrenilmesinden itibaren

1

yıl içinde idareye başvurulması zorunludur. İdarenin bu başvuruya

30

gün içinde cevap vermemesi durumunda talep zımnen reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren

60

günlük genel dava açma süresi içinde tam yargı davası açılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

Olayın niteliğini tespit etme

Tünel sondaj çalışması bir 'idari eylem'dir.

İdarenin fiziksel bir faaliyeti sonucu zarar doğmuştur.

Dava öncesi zorunlu başvuru kontrolü

İyük m.

13

uyarınca idareye yazılı başvuru zorunludur.

Tam yargı davası idari eylemden kaynaklanıyorsa doğrudan dava açılamaz.

Başvuru süresini hesaplama

Öğrenme (

10

Nisan

2025

) ile başvuru (

25

Eylül

2025

) arası

1

yıldan azdır.

Başvuru, öğrenme tarihinden itibaren

1

yıllık yasal süre içindedir.

Zımni ret ve dava süresini belirleme

Başvurudan

30

gün sonra zımni ret gerçekleşir; takip eden

60

gün dava açılabilir.

İdarenin sessiz kalma süresi

30

gün olup genel dava süresi

60

gündür.

Anahtar Kavram

İdari Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davalarında Zorunlu Başvuru ve Süreler

Soru 17Soru →

$10$ Ocak $2026$ tarihinde belediyeye ait bir ana su borusunun patlaması sonucunda iş yerini su basan Ahmet Bey, uğradığı zararı aynı gün öğrenmiştir. Ahmet Bey, $20$ Ocak $2026$ tarihinde ilgili belediyeye yazılı olarak başvurarak tazminat talebinde bulunmuştur. Belediye, Ahmet Bey'in bu talebini $5$ Şubat $2026$ tarihinde tebliğ edilen bir yazı ile kesin olarak reddetmiştir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca, bu uyuşmazlığın çözümü ve dava açma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ahmet Bey, davasını en geç

6

Nisan

2026

mesai bitimine kadar yetkili idare mahkemesinde açmalıdır.

İdari eylemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında, idareye ön başvuru zorunlu olmayıp doğrudan dava açılması mümkündür.

Belediyenin Ahmet Bey'in başvurusuna

30

gün içinde cevap vermemesi halinde, bu sürenin bittiği tarihten itibaren

30

günlük dava açma süresi başlar.

Belediyenin patlamada herhangi bir kusuru olmasa dahi, 'sosyal risk' ilkesi gereği Ahmet Bey'in zararını tazmin etmesi gerekir.

Ahmet Bey, zararı öğrendiği tarihten itibaren en geç

60

gün içinde idareye başvuruda bulunmak zorundadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet Bey, davasını en geç $6$ Nisan $2026$ mesai bitimine kadar yetkili idare mahkemesinde açmalıdır.

Cevap

Ahmet Bey, davasını ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren başlayan 60 günlük süre içinde, yani en geç 6 Nisan 2026 tarihine kadar açmalıdır.

İdari eylemden (su borusu patlaması) zarar gören kişi, İYUK m. 13 gereği dava açmadan önce 1 yıl içinde idareye başvurmalıdır. İdarenin bu başvuruyu reddetmesi üzerine, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır. 5 Şubat 2026 tarihinde yapılan tebligat sonrası 60 gün hesaplandığında (Şubat ayı 28 gün çekmektedir), süre 6 Nisan 2026 tarihinde sona erer.

Adım Adım Çözüm

Zorunlu idari başvuru şartının kontrol edilmesi

Ahmet Bey

20

Ocak'ta başvurarak İYUK m.

13

uyarınca öngörülen

1

yıllık başvuru süresi içinde idareye gitmiştir.

İdari eylemlerde dava açmadan önce idareye başvurulması bir dava ön şartıdır.

Dava açma süresinin başlangıcının belirlenmesi

Belediyenin ret yazısı

5

Şubat'ta tebliğ edildiği için süre

6

Şubat'ta başlar.

Süreler tebliğ tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

60 günlük sürenin hesaplanması

Şubat ayından

23

gün (

28-5

), Mart ayından

31

gün alındığında toplam

54

gün eder.

60

güne tamamlamak için Nisan ayından

6

gün eklenir (

6

Nisan

2026

İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi

60

gündür ve

2026

yılı artık yıl değildir.

Anahtar Kavram

Tam Yargı Davalarında İdari Başvuru ve Dava Açma Süreleri

Daha Fazla Pratik

İdari eylemlerle idari işlemlerden kaynaklanan tam yargı davaları arasındaki süre ve başvuru usulü farklarını (İYUK m. 12 ve m. 13 karşılaştırması) inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Tam Yargı Davaları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik