Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemin Unsurları: Şekil ve Usul

Bir kanun metninde "İdare, ilgili kurulun uygun görüşünü alarak bu konuda düzenleme yapmaya yetkilidir." hükmü yer almaktadır. İdare, usulüne uygun olarak ilgili kuruldan görüş istemiş; ancak kurulun olumsuz görüş bildirmesine rağmen söz konusu düzenleyici işlemi tesis etmiştir. Bu durumda, tesis edilen idari işlemin sakatlığına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İşlem usul yönünden sakattır; çünkü uygun görüş idareyi bağlayıcı niteliktedir ve bu aşamanın olumsuz sonuçlanması işlemin tesisine engel teşkil eder.Cevap
  2. B
    İşlem sebep unsuru yönünden sakattır; çünkü kurulun olumsuz görüşü, işlemin dayandığı hukuksal ve fiili gerekçelerin geçerliliğini ortadan kaldırmıştır.
  3. C
    İşlem yetki unsuru yönünden sakattır; çünkü uygun görüş alma zorunluluğu, nihai karar verme yetkisinin idareden ilgili kurula devredildiği anlamına gelir.
  4. D
    İşlem maksat unsuru yönünden sakattır; çünkü idare, uzman bir kurulun görüşüne aykırı davranarak yetkisini kamu yararı dışında bir amaçla kullanmıştır.
  5. E
    İşlem usul yönünden sakat değildir; çünkü görüş alma yükümlülüğü idare tarafından şeklen yerine getirilmiştir ve kurulun iradesi idareyi nihai kararda bağlamaz.

Cevap

İşlemin usul yönünden sakat olduğu ve uygun görüşün bağlayıcılığı nedeniyle olumsuz görüşün işlemi engelleyeceği yönündeki ifade doğrudur.
İdare hukukunda 'uygun görüş' (conforming opinion), idarenin hem görüş alma hem de o görüşün içeriğine uyma zorunluluğunu ifade eder. Kanun koyucu idarenin yetkisini bu şartın gerçekleşmesine bağlamıştır. Kurulun olumsuz görüş bildirmesi durumunda idarenin o işlemi tesis etme yetkisi hukuken donmaktadır. Dolayısıyla, bu kurala aykırı hareket edilmesi işlemi usul (yöntem) unsuru bakımından 'asli sakatlık' ile malul kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun metnindeki 'uygun görüş' ifadesinin hukuki niteliğini belirle.
Uygun görüş, idarenin alması zorunlu olan ve içeriğiyle bağlı olduğu, işlemin kurucu usul unsurlarından biridir.
İdare hukukunda istişari görüşlerin aksine, uygun görüşler işlemin sakatlığına doğrudan etki eden bağlayıcı kurallardır.
2
İdarenin eylemini analiz et.
İdare, görüş isteme usulünü yerine getirmiş ancak bağlayıcı olan olumsuz sonuca rağmen işlemi tesis etmiştir.
Usulün sadece şeklen yerine getirilmesi yeterli değildir; bağlayıcı görüşün içeriğine uyulmaması işlemi usul yönünden sakatlar.
3
Hukuki sonucu tespit et.
İşlem, 'asli usul hatası' nedeniyle hukuka aykırı hale gelmiştir ve iptal edilebilir niteliktedir.
Kararın sonucuna doğrudan etki eden usul hataları asli sakatlık teşkil eder.

Anahtar Kavram

İdari Usulde İstişari Görüş ve Uygun Görüş Ayrımı
Bu soruyu puanla