Türkiye'de 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandum ile kabul edilen anayasa değişiklikleri, 1982 Anayasası'nın kurumsal mimarisinde ve kuvvetler ayrılığı prensibinin uygulanışında köklü dönüşümlere yol açmıştır. 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi' olarak adlandırılan bu yeni yapı, yasama ve yürütme organlarının yetki ve görevlerini yeniden düzenlemiştir.
Buna göre, 2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği düzenlemelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılarak, yürütme yetkisi ve görevi bütünüyle Cumhurbaşkanına verilmiştir.Cevap
- BTBMM'nin yürütme organı üzerindeki siyasi denetim araçlarından olan gensoru kurumu, Cumhurbaşkanı yardımcılarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
- CCumhurbaşkanının anayasal tarafsızlığını güçlendirmek amacıyla, seçilen kişinin siyasi partisi ile ilişiğinin kesilmesi kuralı getirilmiştir.
- DYasama sürecini hızlandırmak amacıyla, bütçe dışındaki genel kanun tasarılarını TBMM'ye sunma yetkisi doğrudan Cumhurbaşkanına tanınmıştır.
- EKuvvetler ayrılığını kesinleştirmek için yasama ve yürütme organlarının görev süreleri birbirinden ayrılarak seçimlerin farklı yıllarda yapılması öngörülmüştür.
Cevap
Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılarak, yürütme yetkisi ve görevi bütünüyle Cumhurbaşkanına verilmiştir.
2017 referandumu ile kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin en belirgin anayasal sonucu, yürütme organının yapısındaki köklü değişimdir. 1982 Anayasası'nın ilk halinde yürütme organı Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'ndan oluşurken, yapılan değişiklikle Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık makamı tamamen kaldırılmıştır. Anayasa'nın 8. maddesinde yapılan güncellemeyle yürütme yetkisi ve görevi münhasıran Cumhurbaşkanına verilerek 'tek başlı (monist)' yürütme yapısına geçilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Yürütme Organının Yapısı ve Yasama-Yürütme İlişkileri