Soru

Zorluk: Zor2017 Referandumu ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçiş

2017 Anayasa değişikliği ile Türk siyasal hayatında yürütme organının yapısı köklü bir biçimde değişirken, bu değişime paralel olarak yargı yönetimini düzenleyen yüksek kurullarda da önemli kurumsal dönüşümler yaşanmıştır. Bu çerçevede, 1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kurulun üye sayısı 13'e düşürülmüş ve üyelerin bir kısmının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmesi esası ilk kez getirilmiştir.Cevap
  2. B
    Kurulun adı 'Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu' olarak korunmuş, ancak tüm üyelerin seçiminde 'tek dereceli ve gizli oy' usulü zorunlu kılınmıştır.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, Kurulun tüm üyelerini doğrudan atama yetkisine sahip kılınarak yasama organının üye seçim sürecindeki etkisi tamamen kaldırılmıştır.
  4. D
    Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı (Bakan Yardımcısı) Kurulun doğal üyeliğinden çıkarılarak Kurul tamamen özerk bir yapıya kavuşturulmuştur.
  5. E
    Yargıtay ve Danıştay genel kurulları, Kurulun çoğunluk üyelerini kendi aralarından seçme yetkisini koruyarak yargı vesayetini sürdürmüştür.

Cevap

Kurulun üye sayısı 13'e düşürülmüş ve üyelerin bir kısmının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmesi esası ilk kez getirilmiştir.
Doğru ifade, 2017 değişikliğinin en belirgin iki yapısal sonucunu içermektedir: Kurulun üye sayısının 13'e düşürülmesi ve TBMM'nin ilk kez (tarihsel olarak 1961 ve 1982'nin önceki hallerinde olmayan bir yetkiyle) üye seçme hakkına sahip olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumsal isim ve yapı değişikliğini analiz etme.
2017 değişikliğiyle 'Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu' olan isim 'Hakimler ve Savcılar Kurulu' olarak değişmiştir.
Yargı yönetimindeki hiyerarşik algıyı sadeleştirmek ve yeni sistemi yansıtmak.
2
Üye sayısı ve kompozisyonu inceleme.
Üye sayısı 22'den 13'e indirilmiştir. Bu üyeler: Adalet Bakanı (1), Bakan Yardımcısı (1), Cumhurbaşkanı tarafından seçilenler (4), TBMM tarafından seçilenler (7).
Daha hızlı karar alan ve demokratik meşruiyeti karma (yasama-yürütme) bir yapıya dayanan kurul oluşturmak.
3
Seçim usulündeki yeniliği belirleme.
TBMM'nin üye seçmesi Türk anayasa tarihinde HSK için bir ilktir. TBMM, 7 üyeyi üç aşamalı (nitelikli çoğunluk ve gerekirse kura) bir usulle seçer.
Milli iradenin yargı yönetimi üzerindeki dolaylı etkisini (demokratik meşruiyet) güçlendirmek.

Anahtar Kavram

2017 HSK Kurumsal Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin TBMM tarafından seçimindeki 'üç turlu' oylama sistemini ve kura yöntemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla