Türkiye'de 1950'li yıllardan itibaren sanayileşmenin kentsel alanlarda yoğunlaşması ve tarımda makineleşmenin kırsal nüfusu yerinden etmesiyle başlayan kitlesel göç hareketleri, 'gecekondu' yerleşimlerini bir zorunluluk olarak ortaya çıkarmıştır. Sosyologlar, bu yerleşimlerin sadece barınma ihtiyacını karşılayan derme çatma yapılar olmadığını, aksine kente yeni gelenlerin geleneksel bağlarını koruyarak modern kent hayatına tutunmalarını sağlayan bir tür 'hibrit alan' olduğunu savunurlar. Bu sosyolojik değerlendirmeye göre, Türkiye'deki gecekondulaşma sürecinin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- AKırsal kesimdeki 'itici' faktörlerin şehir merkezlerine taşınmasını sağlayarak tarımsal üretimi kent içinde desteklemek.
- Kentleşme hızı ile kentlileşme düzeyi arasındaki boşluğu dolduran, kentsel yapıya eklemlenme amaçlı bir hayatta kalma stratejisi oluşturmak.Cevap
- CKentsel kurumların modernleşmesini engelleyerek toplumu geleneksel yapıya geri döndürmek ve değişimi durdurmak.
- DToplumsal tabakalaşma içinde 'yatay hareketliliği' tamamen durdurarak sınıflar arası geçişkenliği yok etmek.
- EMaddi kültür unsurlarındaki değişimin manevi kültür tarafından hemen kabul edilmesini sağlayarak 'kültürel gecikme'yi ortadan kaldırmak.
Cevap
Türkiye'deki gecekondulaşma süreci, kentleşme hızı ile kentlileşme düzeyi arasındaki boşluğu dolduran ve kentsel yapıya eklemlenmeyi hedefleyen bir hayatta kalma stratejisidir.
Sosyolojik açıdan gecekondu, kırdan kente göç eden ancak henüz kentin ekonomik ve kültürel sistemine tam anlamıyla entegre olamamış (kentlileşememiş) kitlelerin, bu geçiş sürecini atlatmak ve kentsel yapıya eklemlenmek için geliştirdikleri hibrit bir stratejidir. Bu durum, fiziksel kentleşme hızı ile sosyal kentlileşme arasındaki mesafeyi kapatma çabasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gecekondu Olgusu ve Kentleşme/Kentlileşme Farkı
Daha Fazla Pratik
Mübeccel Kıray'ın 'Tampon Mekanizmalar' kavramı üzerinden gecekondunun aile ve akrabalık ilişkilerini nasıl dönüştürdüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s