Max Weber’in otorite tipolojisinde; yasal-rasyonel otoriteyi, geleneksel ve karizmatik otorite türlerinden ayıran en temel farklardan biri, yönetilenlerin itaat ilişkisinin yöneldiği odak noktasıdır. Geleneksel ve karizmatik otorite biçimlerinde itaat ilişkisi 'kişisel' bir bağlılığa dayanırken, yasal-rasyonel otoritede bu ilişki 'gayrişahsi' bir temele oturur.
Buna göre, yasal-rasyonel otorite sisteminde bireylerin itaat yükümlülüğünün temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- ALiderin sahip olduğu ve kitleleri peşinden sürükleyen olağanüstü, kutsal veya kahramanca niteliklere duyulan hayranlık.
- BGeçmişten gelen ve doğruluğu sorgulanmayan toplumsal teamüllerin yöneten kişiye tanıdığı tarihsel hak ve dokunulmazlık.
- Hukuk kurallarıyla sınırları önceden çizilmiş olan makamın rasyonel yetkisine ve nesnel kurallar silsilesine duyulan inanç.Cevap
- Dİktidarı elinde bulunduranın, emirlerinin yerine getirilmesini sağlamak amacıyla başvurduğu fiili zorlama ve baskı araçlarının gücü.
- EYönetim kararlarının toplumsal kabul veya rızaya ihtiyaç duymaksızın sadece yürürlükteki mevzuata şeklen uygun olması.
Cevap
Yasal-rasyonel otoritede itaat ilişkisi, yöneticinin kişisel özelliklerine değil, hukuk düzeni tarafından belirlenmiş olan gayrişahsi makam yetkisine ve rasyonel kurallara dayanır.
Yasal-rasyonel otoritede itaat, yöneten kişinin bireysel kimliğine veya olağanüstü güçlerine değil, hukuk tarafından belirlenmiş soyut ve nesnel makam yetkilerine yapılır. Bireyler, kişiye değil, rasyonel olarak oluşturulmuş hukuk düzenine ve o düzenin belirlediği liyakatli temsilcilere itaat ederler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gayrişahsi Düzen ve Rasyonel Hukuk
Daha Fazla Pratik
Karizmanın rutinleşmesi (routinization of charisma) sürecinin yasal-rasyonel otoriteye dönüşüm aşamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s