Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Konut Politikaları ve TOKİ

Türkiye'de konut politikalarının tarihsel gelişimi incelendiğinde, 19841984 yılında 29852985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile kurulan sistemin, 20032003 ve 20042004 yıllarında yapılan yapısal reformlardan sonraki TOKİ uygulamalarından en belirgin farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İdarenin projeleri bizzat yürütmek yerine, Toplu Konut Fonu aracılığıyla konut kooperatiflerine ve yerel yönetimlere kredi sağlayarak konut üretimini teşvik edici bir rol üstlenmesiCevap
  2. B
    20032003 sonrası yaygınlaşan 'hasılat paylaşımı' ve 'kentsel dönüşüm' yetkilerinin 19841984 yılındaki ilk kanunla İdareye doğrudan verilmiş olması
  3. C
    Konut üretiminin 19841984 yılından itibaren tamamen genel bütçe ödenekleriyle ve sadece kamu personeli lojmanları için gerçekleştirilmesi
  4. D
    Konut kooperatifçiliğinin 19801980 sonrası neoliberal dönemde tamamen devre dışı bırakılarak konut üretiminin sadece devlet eliyle yapılması
  5. E
    Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün 19841984 yılında TOKİ'ye devredilerek tüm kamu arazilerinin konut üretimine tahsis edilmesi

Cevap

1984 yılında kurulan TOKİ'nin temel işlevi, projeleri bizzat yürütmekten ziyade konut kooperatiflerini, belediyeleri ve özel sektörü kredi vererek destekleyen bir finansör rolü üstlenmesidir.
Türkiye'de 1984 yılında kabul edilen 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile kurulan model, devletin bizzat inşaat yapması üzerine değil, oluşturulan 'Toplu Konut Fonu' üzerinden konut kooperatiflerine, belediyelere ve özel sektöre düşük faizli kredi sağlayarak konut üretimini teşvik etmesi üzerine kuruluydu. Bu durum, 2003 sonrası TOKİ'nin doğrudan arazi üreten ve inşaat yapan 'müteahhit devlet' yapısından en temel farkıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemsel karşılaştırma yapılması
1984-2003 arası 'Finansman/Kredi Odaklı' dönem, 2003 sonrası ise 'Uygulamacı/Müteahhit' dönem olarak ayrılır.
TOKİ'nin yetki ve işlevlerindeki kırılma noktasını anlamak için finansman modelindeki değişim incelenmelidir.
2
1984 Kanunu'nun (Law 2985) niteliğinin belirlenmesi
Bu kanunla kurulan Toplu Konut Fonu, kooperatiflere kitlesel krediler sağlayarak orta ve dar gelirliyi ev sahibi yapmayı amaçlamıştır.
1980 öncesi Emlak Kredi Bankası'nın sınırlı ve bürokratik yapısından kurtulmak için bütçe dışı, esnek bir fon mekanizması tercih edilmiştir.
3
2003 reformuyla gelen değişikliğin analiz edilmesi
2001'de fonun tasfiyesi ve 2003'teki yasal değişikliklerle TOKİ; arsa üreten, kentsel dönüşüm yapan ve hasılat paylaşımıyla kaynak yaratan bir aktöre dönüşmüştür.
Devletin konut politikasındaki rolü 'destekleyicilik'ten 'doğrudan uygulamacılık'a kaymıştır.

Anahtar Kavram

TOKİ'nin Finansör Rolünden Uygulamacı Role Geçişi

Daha Fazla Pratik

TOKİ'nin 2004 yılında Arsa Ofisi'ni bünyesine katmasının, idarenin arazi maliyetlerini düşürme ve spekülasyonu önleme kapasitesine etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla