Sürdürülebilirlik göstergeleri ve araçları, çevresel kaynakların yönetimi ile ekonomik kalkınma arasındaki dengenin izlenmesinde farklı metodolojik yaklaşımlar sunar. Özellikle 'Ekolojik Ayak İzi' gibi bütüncül göstergelerin, 'Stratejik Çevresel Değerlendirme' (SÇD) gibi yönetsel araçlarla entegre edilmesi, sürdürülebilirliğin sadece proje bazlı değil, politika ve planlama hiyerarşisinin en üst kademelerinde de sağlanmasını amaçlar.
Sürdürülebilirlik göstergelerinin hesaplanma yöntemleri ve yönetsel araçların işlevsel hiyerarşisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Karbon ayak izi, ekolojik ayak izinin en büyük bileşeni olarak fosil yakıt kullanımından kaynaklanan salımlarının absorbe edilmesi için gereken orman alanını temsil eder; bu talebin bölgenin biyolojik kapasitesini aşması 'ekolojik açık' (ecological deficit) olarak nitelendirilir.Cevap
- BÇevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), SÇD'den farklı olarak, henüz yatırım kararı verilmeden önce makro düzeydeki plan ve programların kümülatif çevresel etkilerini proaktif bir yaklaşımla değerlendiren en üst kademe araçtır.
- CEkolojik ayak izi hesaplamalarında kullanılan 'biyolojik kapasite' kavramı, sadece kentsel alanlardaki yeşil alan miktarını ifade ettiği için sanayi ve enerji sektörlerinin yarattığı kaynak talebini değerlendirme dışı bırakır.
- DYerel Gündem 21 süreci, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için merkezi idarenin yerel yönetimlere empoze ettiği katı ve hiyerarşik bir denetim mekanizması olup katılımcılığı reddeden bir yapıya sahiptir.
- EKarbon ayak izinin düşürülmesi amacıyla uygulanan emisyon ticaret sistemleri, 'kirleten öder' ilkesinden bağımsız olarak sadece gönüllü bağışlara dayanan ve yasal bir bağlayıcılığı bulunmayan bir sürdürülebilirlik aracıdır.
Cevap
Karbon ayak izinin ekolojik ayak izi içindeki payı ve ekolojik açık kavramı ile olan ilişkisini açıklayan ifade doğrudur.
Ekolojik ayak izi hesaplamalarında karbon ayak izi, insanlığın doğa üzerindeki toplam talebinin yaklaşık %60'ını oluşturur. Metodolojik olarak bu salımların (temelde ) atmosferden temizlenmesi için ihtiyaç duyulan fotosentetik kapasite, yani orman alanı üzerinden hesaplanır. Bir bölgenin veya ülkenin sunduğu yenilenebilir kaynak miktarı (biyolojik kapasite), bu kaynaklara olan talepten (ayak izi) az olduğunda ortaya çıkan negatif duruma 'ekolojik açık' denir. Bu durum, o birimin doğal sermayesini tükettiğini ve sürdürülemez bir çizgide olduğunu gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekolojik Ayak İzi ve Biyolojik Kapasite Dengesi (Ekolojik Açık)
Daha Fazla Pratik
Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) Yönetmeliği ile ÇED Yönetmeliği arasındaki farkları 'kademeli planlama' ilkesi çerçevesinde inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s