Soru

Zorluk: ZorTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınıflandırılması ve Statü Hakları

Jellinek’in "üçlü statü kuramı" çerçevesinde; bireyin devlet tarafından müdahale edilemeyecek özel alanını simgeleyen ve devlete "gölge etme başka ihsan istemem" anlayışıyla yaklaşan haklar "negatif statü hakları" (koruyucu haklar) olarak tanımlanır. 19821982 Anayasası'nın sistematiği de büyük ölçüde bu tasnife uygun olarak yapılandırılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası'nda "Kişinin Hakları ve Ödevleri" (negatif statü) başlığı altında düzenlenen hak ve hürriyetlerden biridir?

  1. A
    Konut hakkı
  2. B
    Toprak mülkiyeti
  3. Çalışma ve sözleşme hürriyetiCevap
  4. D
    Çalışma hakkı ve ödevi
  5. E
    Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi

Cevap

Çalışma ve sözleşme hürriyeti
Çalışma ve sözleşme hürriyeti, 19821982 Anayasası'nın 4848. maddesinde 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' başlığı altında düzenlenmiştir. Bu hürriyet, bireyin devletten bir hizmet istemesinden ziyade, devletin bireyin çalışma serbestisine müdahale etmemesini gerektirdiği için Jellinek tasnifinde 'negatif statü' (koruyucu) hakları arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Jellinek'in negatif statü hakları tanımını analiz etme
Negatif statü hakları (koruyucu haklar), devletin bireye müdahale etmemesi gereken, kişinin dokunulmaz alanını koruyan haklardır.
Sorunun kökünde istenen hak kategorisinin niteliğini netleştirmek gerekir.
2
1982 Anayasası'ndaki sistematiği eşleştirme
Anayasa'nın İkinci Kısmı'nın birinci bölümünde yer alan 'Kişinin Hakları ve Ödevleri', Jellinek'in negatif statü haklarına karşılık gelir.
Anayasal başlıklar ile akademik tasnif arasındaki ilişkiyi kurmak çözüm için kritiktir.
3
Seçeneklerdeki hakların anayasal yerini ve niteliğini inceleme
Çalışma ve sözleşme hürriyeti Madde 4848'de (Kişi Hakları), diğer seçenekler ise 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' bölümünde düzenlenmiştir.
Özellikle 'çalışma hürriyeti' ile 'çalışma hakkı' arasındaki kavramsal fark, sorunun ayırt edici noktasıdır.

Anahtar Kavram

Negatif Statü Hakları ve 1982 Anayasası'ndaki Karşılıkları

Daha Fazla Pratik

Aktif statü (katılma) hakları arasında yer alan dilekçe hakkı ile bilgi edinme hakkının Jellinek tasnifindeki yerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hangi hakkın negatif olduğunu bulmak için 'Devlet bu alana karışmasın mı diyor yoksa devlet bana bir şey mi versin diyor?' sorusu sorulabilir. 'Karıma, evime, inancıma karışma' (Negatif); 'Bana iş ver, okul aç, hastane yap' (Pozitif).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla