Examkin

Soru

Zorluk: ZorTBMM Çalışma Düzeni ve Toplantı, Karar Yeter Sayıları

1982 Anayasası hükümlerine göre, hakkında özel bir karar yeter sayısı öngörülmeyen bir kanun teklifinin oylanması için TBMM Genel Kurulunda yapılan birleşime toplam 315315 milletvekili katılarak oy kullanmıştır. Yapılan açık oylama sonucunda; 155155 kabul, 140140 ret ve 2020 çekimser oy çıkmıştır.

Buna göre, söz konusu kanun teklifinin akıbeti ve hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. A
    Teklif kabul edilmiştir; çünkü kabul oylarının sayısı ret oylarını geçmiş ve Anayasa'da öngörülen asgari 151151 karar yeter sayısına ulaşılmıştır.
  2. B
    Teklif kabul edilmiştir; çünkü çekimser oylar karar yeter sayısı hesabında dikkate alınmadığından, 295295 geçerli oyun salt çoğunluğu olan 148148 sayısı aşılmıştır.
  3. Teklif reddedilmiştir; çünkü kabul oylarının sayısı ret oylarından fazla olsa da toplantıya katılanların salt çoğunluğuna ulaşılamamıştır.Cevap
  4. D
    Teklif reddedilmiştir; çünkü kanun tekliflerinin yasalaşabilmesi için her durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyuna ihtiyaç vardır.
  5. E
    Oylama geçersizdir; çünkü toplantıya katılan milletvekili sayısı, meclisin karar alabilmesi için aranan 360360 nitelikli çoğunluğunun altında kalmıştır.

Cevap

Teklif reddedilmiştir; çünkü kabul oylarının sayısı ret oylarından fazla olsa da toplantıya katılanların salt çoğunluğuna ulaşılamamıştır.
1982 Anayasası'nın 96. maddesine göre TBMM, kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Ancak bu karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Olayda oylamaya toplam 315315 milletvekili katılmıştır ve çekimser oylar toplantı mevcuduna dâhildir. 315315 milletvekilinin salt çoğunluğu (yarısından bir fazlası kuralı gereği) 158158'dir. Kabul oyları (155155), ret oylarından (140140) fazla olsa ve 151151 alt sınırını aşsa bile, katılanların salt çoğunluğu olan 158158'e ulaşamadığı için teklif reddedilmiş sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM toplantı yeter sayısının sağlanıp sağlanmadığını kontrol et.
Genel Kuruldaki oylamaya toplam 315315 milletvekili katılmıştır. Bu sayı, anayasal asgari sınır olan 200200'ün (üye tamsayısının 1/31/3'ü) üzerinde olduğundan toplantı yeter sayısı sağlanmıştır.
Toplantı yeter sayısı sağlanmadan yapılan oylamalar yok hükmündedir.
2
Karar yeter sayısı (KYS) için gereken asgari oy miktarını hesapla.
Kural olarak KYS, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur. Çekimser oylar toplantı mevcuduna dâhildir. 315315 katılımcının salt çoğunluğu (315/2=157,5315 / 2 = 157,5) 158158'dir.
Özel bir çoğunluk öngörülmeyen hallerde karar yeter sayısı, oylamaya fiilen katılan ve iradesini (kabul, ret, çekimser) beyan edenlerin salt çoğunluğudur.
3
Kabul oylarını, hesaplanan karar yeter sayısı ile karşılaştır.
Kabul oyu sayısı 155155'tir. Bu sayı, anayasal mutlak alt sınır olan 151151'i geçmesine ve ret oylarından (140140) fazla olmasına rağmen, hesaplanan asıl salt çoğunluğun (158158) altında kalmıştır.
Bir teklifin kabul edilmesi için kabul oylarının sadece ret oylarından fazla olması yetmez; aynı zamanda toplantıya katılanların salt çoğunluğuna ulaşması gerekir.

Anahtar Kavram

TBMM'de toplantı ve karar yeter sayısı hesaplama kuralları ile çekimser oyların salt çoğunluğa etkisi.
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Çalışma Düzeni ve Toplantı, Karar Yeter Sayıları

Bu konudan daha fazla soru