Bir belediye, mülkiyetinde bulunan eski bir hizmet binasının yıkılmasına karar vermiştir. İlgili kanun, belediyelere söz konusu yapıların yıkım yetkisini "yalnızca yapının can ve mal güvenliği bakımından ani göçme tehlikesi taşıması" durumunda kullanmak üzere vermiştir. Ancak yapılan mühendislik incelemelerinde binanın yapısal olarak sağlam olduğu ve herhangi bir tehlike arz etmediği tespit edilmiştir. Buna rağmen belediye encümeni, sırf bu değerli arazi üzerine belediyeye yüksek mali gelir getirecek ticari bir alışveriş merkezi inşa etmek amacıyla yıkım kararı almıştır.
Buna göre, belediyenin tesis ettiği bu idari işlem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Aİdari işlemin doğurduğu hukuki sonuç ile işlemi yapmaya sevk eden maddi olay arasında illiyet bağı kurulamadığından işlem konu unsuru yönünden sakattır.
- Kanunun öngördüğü özel amaç terk edilerek başka bir kamu yararı güdüldüğü için işlem maksat unsuru bakımından hukuka aykırıdır.Cevap
- Cİdari işlemlerde nihai hedef genel kamu yararının sağlanması olduğundan, belediyeye mali gelir elde etme amacı taşıyan bu işlem hukuka bütünüyle uygundur.
- Dİşlem, idare içindeki yetki dağılımı kurallarına aykırı hareket edildiği için yetki tecavüzü ile maluldür.
- EYasama organının düzenleme alanına giren bir konuda idarenin doğrudan karar alması nedeniyle işlemde fonksiyon gaspı meydana gelmiştir.
Cevap
Kanunun öngördüğü özel amaç terk edilerek başka bir kamu yararı güdüldüğü için işlem maksat unsuru bakımından hukuka aykırıdır.
İdare hukukunda bütün idari işlemlerin nihai amacı kamu yararıdır. Ancak bazı işlemlerde kanun koyucu genel kamu yararının yanı sıra 'özel bir amaç' da öngörmüş olabilir (örneğin kolluk yetkilerinin salt kamu düzenini sağlamak için kullanılması gibi). Olayda kanun, yıkım yetkisini sadece 'can ve mal güvenliğini sağlama' özel amacıyla sınırlandırmıştır. Belediyenin, binanın sağlam olmasına rağmen gelir elde etmek (farklı bir kamu yararı) niyetiyle bu yetkiyi kullanması, usul saptırması/yetki saptırması olarak adlandırılır ve idari işlemin maksat unsuru yönünden sakatlanmasına (iptaline) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yetki Saptırması ve Maksat Unsurunda Özel Amaç Kuralı