Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEgemenlik Kavramı ve Kuramları

John Locke, siyasal iktidarın kaynağını açıklarken "emanet" (trust) kavramına başvurur. Locke'a göre insanlar, doğa durumundaki karmaşadan kurtulmak ve doğal haklarını (yaşam, hürriyet, mülkiyet) güvence altına almak için bir sözleşme ile siyasal toplumu kurarlar. Ancak bu sözleşme ile kurulan egemen güç, Thomas Hobbes'un aksine mutlak ve sınırsız bir yetkiyle donatılmamıştır.

Buna göre, John Locke'un egemenlik kuramı dikkate alındığında siyasal iktidarın niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Egemenlik, toplum sözleşmesiyle bireylerin tüm haklarını devraldığı için yasalarla kısıtlanamayan mutlak bir emretme gücüdür.
  2. Egemenlik, halkın temsilcilerine belirli amaçlar doğrultusunda devrettiği bir görevdir ve bu görevin kötüye kullanılması durumunda halkın direnme hakkı doğar.Cevap
  3. C
    Egemenlik, bireysel iradelerin toplamından üstün olan ve bölünemez nitelikteki "millet" tüzel kişiliğine aittir.
  4. D
    Egemenliğin meşruiyeti, toplumsal rızadan ziyade iktidarın aldığı kararların yürürlükteki pozitif hukuk kurallarına uygunluğuna bağlıdır.
  5. E
    Siyasal iktidar ve otorite kavramları özdeş olduğu için, fiili gücü elinde bulunduran yapı her koşulda egemen kabul edilmelidir.

Cevap

Egemenlik, halkın temsilcilerine belirli amaçlar doğrultusunda devrettiği bir görevdir ve bu görevin kötüye kullanılması durumunda halkın direnme hakkı doğar.
John Locke'un siyaset teorisinde egemenlik, halkın kendi doğal haklarını koruması için iktidara verdiği bir 'emanet' niteliğindedir. Bu durum, iktidarın yetkilerinin halkın rızasıyla sınırlı olduğu ve bu güven ilişkisi bozulduğunda (yani iktidar tiranlaştığında veya temel hakları ihlal ettiğinde) halkın bu yetkiyi geri alma, yani direnme hakkına sahip olduğu anlamına gelir. Bu, modern anayasal demokrasilerin ve sınırlı devlet anlayışının temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
John Locke'un egemenlik anlayışının temel felsefi dayanağını belirlemek.
Locke'un liberal sınırlı devlet ve doğal hukuk anlayışına dayandığı saptandı.
Locke, devleti doğal hakların (yaşam, özgürlük, mülkiyet) korunması için bir araç olarak görür.
2
"Emanet" (fiduciary trust) kavramının siyasal sonuçlarını analiz etmek.
İktidarın mutlak bir devir değil, rızaya dayalı bir yetkilendirme olduğu anlaşıldı.
Emanet kavramı, yetkiyi verenin (halk), yetkiyi alan (iktidar) üzerindeki denetim ve geri alma hakkını saklı tutar.
3
İktidarın sınırlarının aşılması durumunda ortaya çıkan mekanizmayı değerlendirmek.
Direnme hakkının (right to revolution) Locke'un kuramının zorunlu bir parçası olduğu görüldü.
Emanet edilen görev yerine getirilmezse (haklar ihlal edilirse), egemenlik asıl sahibi olan halka geri döner.

Anahtar Kavram

Sınırlı Egemenlik ve Emanet Kuramı

Daha Fazla Pratik

Hobbes, Locke ve Rousseau'nun toplum sözleşmesi kuramlarını 'egemenliğin devri' ve 'sınırlandırılması' açılarından bir tablo yaparak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Egemenlik Kavramı ve Kuramları

Bu konudan daha fazla soru