Soru

Zorluk: Ortaİdari Yargılama Usulü ve İspat

25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (I˙YUKİYUK) kapsamında benimsenen "re'sen araştırma ilkesi" ve bu çerçevede yürütülen ispat süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdari yargı yerleri, uyuşmazlığın çözümü için tarafların sunduğu delillerle bağlı olmayıp, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için kendiliğinden her türlü incelemeyi yapma yetkisine sahiptir.
  2. B
    Mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgelerin 3030 günlük yasal süre içinde haklı bir sebep olmaksızın gönderilmemesi durumunda mahkeme, mevcut dosya içeriğine göre karar verebilir.
  3. İdari yargılama usulünde taraflar, uyuşmazlığa ilişkin tüm delillerini en geç "ön inceleme" aşaması tamamlanana kadar sunmak zorundadır; bu süreden sonra delil sunulması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMKHMK) uyarınca mümkün değildir.Cevap
  4. D
    İdari yargılama hukukunda ispat vasıtaları açısından "serbest delil sistemi" geçerli olsa da, I˙YUKİYUK madde 3131 kapsamında Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yapılan yollamada "yemin" deliline yer verilmemiştir.
  5. E
    Tam yargı davalarında, idari eylem sonucunda ortaya çıkan zararın varlığını, miktarını ve eylem ile zarar arasındaki illiyet bağını ispat yükü kural olarak davacı taraf üzerindedir.

Cevap

İdari yargılama usulünde delil sunma süresinin ön inceleme aşamasıyla sınırlı olduğunu ve bu süreden sonra delil sunulamayacağını belirten ifade yanlıştır.
İdari yargılama hukukunda geçerli olan re'sen araştırma ilkesi gereğince, mahkeme tarafların getirdiği delillerle bağlı olmadığı gibi delil sunma süreci de HMKHMK'daki gibi katı aşamalara bölünmemiştir. Davanın her aşamasında, hatta dosya tekemmül etmiş olsa bile mahkeme yeni bir inceleme yapabilir veya taraflar ek belge sunabilir. Dolayısıyla, delillerin en geç ön inceleme aşamasına kadar sunulması zorunluluğu idari yargılama usulü için geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari yargılamada re'sen araştırma ilkesinin kapsamını belirle.
İdari yargıcın maddi gerçeği ortaya çıkarmak için tarafların iddia ve delilleriyle bağlı kalmaksızın her türlü incelemeyi yapabileceği sonucuna varılır.
Bu ilke, ispat sürecinin özel hukuktan (HMK) farkını anlamamızı sağlar.
2
İdari yargılama ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMKHMK) arasındaki usul farklarını değerlendir.
I˙YUKİYUK madde 3131 atfı incelendiğinde; 'yemin' delilinin dışlandığı, ancak delil sunma süreleri bakımından HMKHMK'daki katı sınırlamaların (ön inceleme aşaması gibi) idari yargılamadaki yazılı usul ve re'sen araştırma nedeniyle uygulanmadığı görülür.
İdari yargılamada dosyanın tekemmülüne kadar (karar verilene kadar) her zaman delil sunulabilir.
3
Seçeneklerdeki hukuki doğruluğu denetle.
Ön inceleme aşamasından sonra delil sunulamayacağı yönündeki kısıtlamanın idari yargılamada geçerli olmadığı, bu durumun ancak özel hukuk yargılamasında (HMKHMK) söz konusu olduğu saptanır.
Yanlış olan seçeneği tespit etmek için.

Anahtar Kavram

İdari yargılamada re'sen araştırma ilkesi uyarınca maddi gerçeğin araştırılması ve ispat faaliyetinin dosya tekemmül edene kadar sürebilmesi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla