Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Demografik Yapısı ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de 192319651923-1965 yılları arasında uygulanan pronatalist (nüfus artışını destekleyen) politikalar, 19651965 yılında yürürlüğe giren 557557 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile yerini antinatalist (nüfus artış hızını sınırlamayı hedefleyen) bir yaklaşıma bırakmıştır. Bu politika değişikliğinin ve toplumsal modernleşme sürecinin uzun vadeli bir sonucu olarak, Türkiye'nin güncel demografik yapısında gözlemlenen temel eğilim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Doğurganlık hızının düşmesiyle birlikte nüfusun yaşlanma sürecine girmesi ve ortanca yaşın yükselmesiCevap
  2. B
    Toplam nüfus miktarının sayısal olarak azalmaya başlaması ve mutlak bir nüfus kaybı yaşanması
  3. C
    Genç nüfus oranının artmasıyla birlikte çocuk bağımlılık oranının tarihi zirvesine ulaşması
  4. D
    Nüfus artış hızının, 194519601945-1960 dönemindeki yıllık %3\%3 seviyesindeki yüksek seyrini koruması
  5. E
    Kırsal alandaki hane halkı büyüklüğünün kentsel alanlardaki hane halkı büyüklüğünü yakalayarak eşitlenmesi

Cevap

Doğurganlık hızının düşmesiyle birlikte nüfusun yaşlanma sürecine girmesi ve ortanca yaşın yükselmesi
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin demografik dönüşüm sürecindeki en belirgin güncel gerçeği ifade etmektedir. 19651965 yılında benimsenen antinatalist politikalar ve eş zamanlı gelişen kentleşme ile kadının eğitim seviyesinin artması, doğurganlık hızını yenilenme düzeyinin (2,12,1) altına çekmiştir. Bu durum nüfusun yaş yapısının değişmesine, yani genç nüfus payının azalarak yaşlı nüfus payının ve ortanca yaşın artmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemsel politika analizi yapılması
192319651923-1965 arası niceliksel artış (pronatalist), 19651965 sonrası niteliksel gelişim ve aile planlaması (antinatalist) dönemi belirlendi.
Sorunun tarihsel arka planını ve politika değişiminin yönünü anlamak için gereklidir.
2
Demografik göstergelerin mevcut durumla eşleştirilmesi
Doğum oranlarının düşmesi, toplam nüfus içinde çocuk payının azalması ve yaşlı payının artması (demografik yaşlanma) süreci tespit edildi.
Politika değişikliğinin günümüzdeki somut sonucunu analiz etmek için kullanılır.
3
Ortanca yaş kavramının değerlendirilmesi
Nüfus yaşlandıkça, toplumun yarısının altında, diğer yarısının üstünde kaldığı yaş değeri olan 'ortanca yaş' yükselmektedir.
Demografik yapının en temel sayısal göstergesini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Demografik Dönüşüm ve Nüfus Yaşlanması

İpuçları

1
Nüfus artış hızının düşmesi ile toplumun yaş yapısı arasındaki ilişkiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Demografik fırsat penceresinin (çalışma çağındaki nüfusun yoğunluğu) Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla