Soru

Zorluk: OrtaEleştirel Okul (Frankfurt Okulu) ve Yeni Marksizm

Eleştirel Okul (Frankfurt Okulu) temsilcilerinden Jürgen Habermas ve Herbert Marcuse gibi isimlere göre, gelişmiş sanayi toplumlarında bilim ve teknoloji artık sadece doğaya hükmetme araçları değildir; aynı zamanda mevcut toplumsal düzenin meşrulaştırılmasını sağlayan birer ideolojik aygıta dönüşmüştür. Bu durum, toplumsal sorunların çözümünde "araçsal akıl"ın mutlak hakimiyetine ve siyasal alanın daralmasına yol açar.

Buna göre Eleştirel Okul'un bu yaklaşımı çerçevesinde, bilim ve teknolojinin ideolojik bir işlev kazanmasının toplumsal düzlemdeki en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal tartışma ve kararların demokratik zeminden koparak uzmanlar tarafından yönetilen teknik bir sürece indirgenmesiCevap
  2. B
    Üretim araçlarının mülkiyet yapısındaki değişimle birlikte toplumsal sınıflar arasındaki ekonomik çatışmanın tamamen sona ermesi
  3. C
    Toplumun temel kurumlarının birbirleriyle işlevsel bir uyum yakalayarak sosyal çatışmaları minimize etmesi
  4. D
    Bireyin toplumsal statüsünü rasyonel bir başarı ölçütüne dayandırarak dikey hareketliliği hızlandırması
  5. E
    Kültürler arası etkileşimin artmasıyla birlikte yerel değerlerin evrensel bir kimlik kazanması

Cevap

Siyasal tartışma ve kararların demokratik zeminden koparak uzmanlar tarafından yönetilen teknik bir sürece indirgenmesi
Eleştirel Okul düşünürlerine göre modern toplumda siyaset, ahlaki ve insani değerlerin tartışıldığı bir kamusal alan olmaktan çıkmıştır. Bilimsel ve teknik rasyonalitenin hakimiyetiyle birlikte siyasal kararlar, 'en verimli teknik çözüm hangisidir?' sorusuna yanıt arayan uzmanların (teknokratların) kontrolüne geçer. Bu durum, toplumun demokratik katılım yoluyla kendi kaderini tayin etme yeteneğini köreltir ve siyaseti teknokratik bir yönetim sürecine indirger.

Adım Adım Çözüm

1
Eleştirel Okul'un bilim ve teknolojiye yönelik 'ideoloji' vurgusunu analiz edin.
Bilim ve teknolojinin artık tarafsız birer araç değil, mevcut egemenlik ilişkilerini gizleyen ve meşrulaştıran yapılar olduğu saptanır.
Teorik çerçevenin belirlenmesi için Eleştirel Kuram'ın rasyonalite eleştirisini anlamak gerekir.
2
Araçsal aklın toplumsal ve siyasal alan üzerindeki etkisini değerlendirin.
Toplumsal sorunların değer temelli siyasal tartışmalardan çıkarılıp teknik birer yönetim (yönetişim) sorununa dönüştürüldüğü görülür.
Bilimin ideoloji olarak işlev görmesi, siyaseti 'teknokrasiye' mahkum eder.
3
Seçenekler arasından siyasetin teknikleşmesine ve demokratik alanın daralmasına vurgu yapan ifadeyi seçin.
Siyasal kararların uzmanların teknik çözümlerine indirgenmesi ifadesine ulaşılır.
Eleştirel Okul'un (özellikle Habermas ve Marcuse'un) teknokratik yönetim eleştirisi bu sonuçla örtüşür.

Anahtar Kavram

Bilim ve Teknolojinin İdeoloji Olarak İşlevi
Tahmini Süre:1m 20s
Bu soruyu puanla