Soru

Zorluk: OrtaOtorite Kavramı ve Tipleri

Siyaset biliminde iktidarın (güç) meşruiyet kazanarak otoriteye dönüşme süreci, yönetilenlerin bu gücü 'haklı ve doğru' kabul etme gerekçelerine dayanır. Max Weber’in geliştirdiği üçlü otorite tiplemesi dikkate alındığında, geleneksel otorite ile yasal-rasyonel otorite arasındaki temel fark aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. Geleneksel otoritede itaat 'geçmişten gelen kutsal törelere' dayalıyken, yasal-rasyonel otoritede 'akılcı ve yazılı hukuk kurallarına' dayanır.Cevap
  2. B
    Yasal-rasyonel otoritede itaatin 'zor kullanma kapasitesine' dayanması, geleneksel otoritede ise 'toplumsal rızaya' dayanması.
  3. C
    Her iki otorite türünün de sadece 'yasallık' (hukuka uygunluk) ilkesine dayandığı için aralarında meşruiyet farkı bulunmaması.
  4. D
    Yasal-rasyonel otoritede itaatin 'yöneticinin şahsına' yapılması, geleneksel otoritede ise 'soyut kurallara' yapılması.
  5. E
    Geleneksel otoritenin modern ulus devletlerin, yasal-rasyonel otoritenin ise kabile veya feodal yapıların yönetim biçimi olması.

Cevap

Geleneksel otorite ile yasal-rasyonel otorite arasındaki temel fark; itaatin kaynağının geçmişten gelen kutsal töreler olması ile akılcı ve yazılı hukuk kuralları olmasıdır.
Doğru seçenek, Max Weber'in otorite tiplemesindeki temel ayrımı tam olarak yansıtmaktadır. Geleneksel otoritede yöneticinin meşruiyeti 'eskiden beri var olan' kutsal adetlere dayanırken; modern devletin temeli olan yasal-rasyonel otoritede meşruiyet, akılcı yollarla oluşturulmuş anayasa ve yasalar gibi soyut kurallardan kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Otorite kavramını iktidardan ayıran meşruiyet unsurunu tanımla.
Otorite, yönetilenlerin rızasına dayanan meşru iktidardır.
İktidarın (güç) otoriteye dönüşmesi için toplumun bu gücü haklı bulması gerekir.
2
Max Weber'in otorite tiplemelerini karşılaştır.
Geleneksel otorite geçmişin ve törenin kutsallığına, yasal-rasyonel otorite ise rasyonel kurallara ve makamın yetkisine dayanır.
Meşruiyetin kaynağı her otorite tipini birbirinden ayıran temel ölçüttür.
3
İtaatin nesnesini ve kaynağını belirle.
Yasal-rasyonel otoritede itaat gayrişahsi kurallara ve makama yapılırken, geleneksel otoritede geleneksel statüye sahip kişiye yapılır.
Modern bürokrasiyi geleneksel yönetimlerden ayıran en önemli fark 'kural temelli' (rasyonel) olmasıdır.

Anahtar Kavram

Max Weber'in Otorite Tipolojisi

Alternatif Yöntem

Weber'in tipolojisini 'Kişisel Otorite' (Geleneksel, Karizmatik) ve 'Gayrişahsi Otorite' (Yasal-Rasyonel) olarak iki ana gruba ayırarak elemeniz, yasal-rasyonel otoriteyi diğerlerinden ayıran 'kural' ve 'makam' vurgusunu daha kolay görmenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla