Examkin

Soru

Zorluk: ZorEğitim Kurumu

Bir eğitim sosyoloğu, ilköğretim okullarındaki sınıf içi etkileşimleri incelediği araştırmasında şu bulguları raporlamıştır:

"Okul ortamı, görünüşte her öğrenciye eşit fırsatlar sunan tarafsız bir kurum gibi algılansa da aslında belirli bir sosyal sınıfın iletişim biçimini ödüllendirecek şekilde tasarlanmıştır. Orta sınıf ailelerden gelen çocuklar, olayları bağlamdan bağımsız, soyut ve zengin bir sözcük dağarcığıyla açıklama becerisine sahipken; işçi sınıfı ailelerinden gelen çocuklar daha çok somut duruma bağlı, kısa ve varsayımlara dayalı bir iletişim tarzı kullanmaktadır. Okulun resmi müfredatı ve değerlendirme sistemleri, birinci grubun iletişim tarzını örtük olarak 'geçerli' ve 'akademik' kabul ettiği için, ikinci gruptaki öğrenciler zihinsel kapasitelerinden bağımsız olarak sistemsel bir başarısızlığa itilmektedir."

Bu araştırmacının bulguları, eğitim kurumunun eşitsizlikleri yeniden üretme sürecini açıklayan aşağıdaki kuramsal yaklaşımlardan hangisiyle doğrudan örtüşmektedir?

  1. Basil Bernstein'ın kısıtlı ve işlenmiş dil kodları teorisiCevap
  2. B
    Talcott Parsons'ın okulun evrenselci normları benimsetme işlevi
  3. C
    Robert K. Merton'ın eğitim kurumunun açık ve gizli işlevleri
  4. D
    Paul Willis'in işçi sınıfı gençlerinin yarattığı karşıt okul kültürü analizi
  5. E
    Pitirim Sorokin'in okulun dikey toplumsal hareketlilik sağlayan seçici rolü

Cevap

Araştırmacının bulguları, Basil Bernstein'ın kısıtlı ve işlenmiş dil kodları teorisiyle doğrudan örtüşmektedir.
Araştırmacının tespit ettiği durum, sosyolog Basil Bernstein'ın eğitim ve dil üzerine geliştirdiği temel teoridir. Bernstein, orta sınıf çocuklarının karmaşık, soyut ve evrensel anlamlar taşıyan 'işlenmiş dil kodunu' (elaborated code) kullandıklarını; işçi sınıfı çocuklarının ise daha dar anlamlı, duruma ve bağlama sıkı sıkıya bağlı 'kısıtlı dil kodunu' (restricted code) benimsediklerini öne sürer. Okul kurumu, yapısı gereği işlenmiş dil kodunu talep ettiği ve ödüllendirdiği için, işçi sınıfı çocukları okulda daha en başından yapısal bir dezavantaj yaşarlar ve sistem eşitsizliği yeniden üretmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel sosyolojik problemi tespit etmek.
Araştırmacının vurguladığı ana temanın 'sosyal sınıfların farklı iletişim tarzları' ve 'okulun bu farklılıkları başarı ölçütüne dönüştürerek eşitsizliği yeniden üretmesi' olduğu belirlenir.
Sorunun hangi kuramsal temele dayandığını anlamak için anahtar kavramların (iletişim biçimi, soyut/somut dil, örtük ödüllendirme) ayrıştırılması gerekir.
2
Kuramsal yaklaşımları işlevselci ve çatışmacı olarak sınıflandırmak.
Metnin, fırsat eşitliği ve toplumsal uyum yerine eşitsizliğin yeniden üretimini vurguladığı görülerek, yapısal-işlevselci (Parsons, Sorokin) yaklaşımlar elenir.
Sosyolojide eğitim kurumunu analiz ederken eşitsizlik vurgusu yapan metinler çatışmacı veya eleştirel kuramlara aittir.
3
Çatışmacı/eleştirel kuramlar arasında metne en uygun spesifik kavramı eşleştirmek.
Soyut ve zengin dağarcıklı dili 'işlenmiş kod', somut ve bağlama dayalı dili 'kısıtlı kod' olarak kavramsallaştıran ve bunun okul başarısına etkisini inceleyen düşünürün Basil Bernstein olduğu sonucuna varılır.
Paul Willis aktif direniş ve karşıt kültür üzerine çalışırken, Bernstein doğrudan dil kodları ve pedagojik iletişim üzerine çalışmıştır.

Anahtar Kavram

Eğitimde Kısıtlı ve İşlenmiş Dil Kodları (Basil Bernstein)
Bu soruyu puanla

Konular

Eğitim Kurumu

Bu konudan daha fazla soru