Bir kıyı ilçesinde, deniz suyunda tespit edilen tehlikeli bir kimyasal sızıntının halk sağlığını tehdit etmesi üzerine, yetkili özel idari kolluk makamı sıfatıyla İlçe Belediyesi, sahil şeridinde denize girilmesini günün belirli saatlerinde kısıtlayan bir karar almıştır. Ancak ilçenin genel idari kolluk makamı olan Kaymakam, kirliliğin ciddiyetini ve kamu sağlığına yönelik ağır riski göz önüne alarak, söz konusu tedbiri yetersiz bulmuş ve sahil şeridinin tam gün boyunca her türlü kullanıma kapatılmasına yönelik daha ağır bir kolluk işlemi tesis etmiştir.
İdare hukukunda yer alan 'kolluk yetkilerinin yarışması' kuralları ve idari teşkilat yapısı dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- AKaymakam ile İlçe Belediyesi arasında katı bir hiyerarşik ilişki bulunduğundan, Kaymakamın işlemi doğrudan hiyerarşi yetkisinin bir sonucudur ve olayda kolluk yetkilerinin yarışması ilkesi uygulama alanı bulmaz.
- BKaymakamın, kanunla münhasıran Belediye'ye bırakılmış olan bir alanda işlem tesis etmesi, idari işlemde konu unsurunu sakatlamakta olup bu durum açık bir yetki gaspı niteliği taşımaktadır.
- Cİdare hukukunda yetki çakışması hallerinde, istisnai yetkinin genel yetkiyi ortadan kaldırması kuralı gereğince, genel idari kolluk makamının müdahale yetkisi düşer ve yalnızca Belediye'nin kararı uygulanabilir.
- Genel idari kolluk makamı olan Kaymakam, kamu düzenini sağlamak amacıyla özel idari kolluğun aldığı tedbiri daha da ağırlaştıran bir işlem tesis edebilir ve olayda bu ağırlaştırıcı nitelikteki karar uygulanır.Cevap
- EKaymakamın amacı her ne kadar kamu sağlığını korumak olsa da, Belediye'nin yetki alanına müdahale kastıyla hareket ettiği varsayıldığından, söz konusu işlem maksat unsuru yönünden yetki saptırması nedeniyle iptal edilebilir.
Cevap
Genel idari kolluk makamı olan Kaymakamın, özel idari kolluğun aldığı tedbiri yetersiz bulması durumunda daha kısıtlayıcı bir işlem tesis edebileceğini ve olayda bu ağırlaştırıcı kararın uygulanacağını belirten ifadedir.
Kolluk yetkilerinin yarışması kuralına göre, belirli bir alanda ve konuda hem genel idari kolluk makamları hem de özel idari kolluk makamları yetkiliyse, öncelikle o alana özgülenmiş olan özel idari kolluğun tedbir alması kuraldır. Ancak, özel idari kolluğun kamu düzenini (veya sağlığını) korumak için aldığı tedbir yetersiz kalıyorsa, genel idari kolluk makamı her zaman duruma el koyarak daha ağır ve kısıtlayıcı tedbirler alabilir. Bu durumda hukuken geçerli olan ve uygulanması gereken karar, genel idari kolluğun aldığı ağırlaştırıcı karardır. Olayda Kaymakam genel idari kolluk makamı sıfatıyla tam olarak bu hukuki kuralı işletmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kolluk Yetkilerinin Yarışmasında Ağırlaştırma Kuralı