Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan ve OHAL CBK)

Yürütme organının düzenleme yetkisi kapsamında yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK); olağan ve olağanüstü hal dönemleri için farklı yetki sınırları ve hukuki sonuçlar öngörmektedir. Buna göre, CBK'ların hukuki rejimi ve konu bakımından yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Olağan dönem CBK'ları normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer alırken, OHAL CBK'ları fonksiyonel olarak kanun hükmündedir ve yargısal denetime tabi değildir.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı, mülkiyet hakkı ve haberleşme hürriyeti gibi kişi hak ve ödevlerini olağan dönem CBK'sı ile serbestçe düzenleyebilir.
  3. C
    TBMM tarafından bir konuda kanun çıkarılması, o konuda daha önce çıkarılmış olan olağan dönem CBK hükümlerini etkilemez ve her iki metin birlikte uygulanır.
  4. D
    OHAL CBK'ları, Resmi Gazete'de yayımlandıkları tarihten itibaren 60 gün içinde Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem esas bakımından denetlenir.
  5. E
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda kanun bulunmaması halinde, Cumhurbaşkanı bu boşluğu CBK ile doldurabilir.

Cevap

Olağan dönem CBK'ları normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer alırken, OHAL CBK'ları fonksiyonel olarak kanun hükmündedir ve yargısal denetime tabi değildir.
Doğru yanıt olan ifade, CBK rejiminin iki temel ayrımını (hiyerarşi ve denetim) doğru özetler. Olağan CBK'lar kanuna aykırı olamaz ve kanunla düzenlenen alana giremezken, OHAL CBK'ları kanun gücünde kabul edilir ve anayasal koruma gereği yargısal denetime tabi tutulamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
CBK türlerinin normlar hiyerarşisindeki yerini belirle.
Olağan CBK'lar kanun altı, OHAL CBK'ları kanun eşdeğeridir.
Anayasa 104. ve 119. maddelerdeki yetki farkını ayırt etmek gerekir.
2
Konu bakımından yetki sınırlarını kontrol et.
Olağan CBK'da 'sosyal haklar' sınırı varken, OHAL CBK'da çekirdek haklar hariç sınır yoktur.
Olağanüstü hallerde yürütmenin yetkisinin genişlediğini doğrulamak içindir.
3
Yargısal denetim yolunu incele.
Olağan CBK için AYM yolu açık, OHAL CBK için (OHAL süresince) kapalıdır.
Anayasa Madde 148'deki açık yasak hükmünü uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Niteliği

Daha Fazla Pratik

Kararnamelerin TBMM tarafından onaylanma süreleri ve onaylanmamanın hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla