Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan ve OHAL CBK)

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) rejimi çerçevesinde; olağan dönem CBK’ları ile olağanüstü hal (OHAL) CBK’larının yetki alanı ve yargısal denetimi açısından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Olağan dönem CBK'ları ile temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemezken; OHAL CBK'ları ile çekirdek haklara dokunulmamak kaydıyla temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir.Cevap
  2. B
    Kanun ile olağan dönem CBK hükümleri arasında aynı konuda farklı hükümler bulunması durumunda, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına ait olduğundan CBK hükümleri öncelikle uygulanır.
  3. C
    Olağan dönem CBK'ları sadece şekil bakımından Anayasa Mahkemesi denetimine tabiyken, OHAL CBK'ları Resmi Gazete'de yayımlandıkları andan itibaren hem şekil hem esas bakımından denetlenebilir.
  4. D
    Olağan dönem CBK'larının çıkarılabilmesi için TBMM'nin bir yetki kanunu ile çerçeveyi belirlemesi gerekirken, OHAL CBK'ları doğrudan Anayasa'dan alınan yetkiyle çıkarılır.
  5. E
    Sosyal ve ekonomik haklar her iki kararname türüyle de herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın düzenlenebilir ve bu düzenlemeler aleyhine yargı yolu kapalıdır.

Cevap

Olağan dönem CBK'ları ile kişi ve siyasi hakların düzenlenememesi, OHAL CBK'ları ile ise çekirdek haklar hariç hakların durdurulabilmesi ve yargı yolu farkı temel ayrım noktasıdır.
Doğru ifade, olağan dönem CBK'larının konu bakımından sınırlılığını (negatif ve aktif statü haklarına dokunamama) ve OHAL CBK'larının ise 15. madde çerçevesinde daha geniş yetkilere sahip olduğunu (çekirdek haklar hariç durdurma yetkisi) tam olarak yansıtmaktadır. Ayrıca bu iki tür arasındaki en belirgin farklardan biri de yargısal denetimdir; olağan dönem kararnameleri AYM denetimine tabiyken, OHAL kararnameleri için bu yol kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olağan dönem CBK sınırlarını analiz et.
Art 104: Kişi hakları (2. bölüm) ve Siyasi haklar (4. bölüm) düzenlenemez. Sadece Sosyal/Ekonomik haklar düzenlenebilir.
Olağan dönemde yasama yetkisinin genelliği ve asliyetini korumak için yürütmeye sınırlı bir alan bırakılmıştır.
2
OHAL CBK sınırlarını ve yargısal denetimi incele.
Art 119 ve 148: OHAL CBK ile temel haklar durdurulabilir (çekirdek haklar hariç) ve bu kararnamelere karşı AYM yolu kapalıdır.
Olağanüstü yönetim usullerinde yürütmenin hızlı hareket etmesi hedeflenmiştir.
3
Normlar hiyerarşisi ve yetki kuralını kontrol et.
CBK'lar kanunlara aykırı olamaz ve TBMM'nin yetki kanunu vermesine gerek yoktur.
2017 anayasa değişikliği ile CBK'lar doğrudan anayasal bir yetki haline gelmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve Farkları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin 'Münhasır Kanun Alanı' ve 'Kanun Önceliği' ilkeleri arasındaki farkı pekiştirmek için AYM'nin bu konudaki iptal kararlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan ve OHAL CBK)

Bu konudan daha fazla soru