Klasik evrimci kuramcılar; Auguste Comte’un 'Üç Hal Yasası', Herbert Spencer’ın 'askeri toplumdan endüstriyel topluma geçiş' ve Emile Durkheim’ın 'mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçiş' tezlerinde görüldüğü üzere, toplumsal değişmeyi belli aşamalardan geçen zorunlu bir ilerleme olarak görmüşlerdir. Bu kuramsal yaklaşımların ortak paydasında yer alan 'toplumsal değişimin yönü ve niteliği' ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Toplumlar; yapısal olarak basitten karmaşığa, işlevsel olarak ise homojen bir bütünlükten heterojen bir farklılaşmaya ve karşılıklı bağımlılığa doğru tek hatlı bir ilerleme kaydeder.Cevap
- BToplumsal değişim; biyolojik organizmalarda olduğu gibi doğuş, büyüme, duraklama ve kaçınılmaz bir çöküş evresini takip eden devirsel bir nitelik taşır.
- CToplumsal evrim süreci, zihinsel gelişimin bir sonucu olarak teolojik ve metafizik aşamaların ardından gelen rasyonel aşamada toplumsal çatışmanın tamamen sona erdiği statik bir denge durumudur.
- DDeğişme, üretim araçlarının mülkiyetine dayalı sınıf çatışmaları sonucunda ilkel toplumlardan feodalizme, oradan da kapitalizme geçişi ifade eden diyalektik bir süreçtir.
- EToplumsal gelişme süreci boyunca iş bölümü arttıkça, bireyler arasındaki benzerlikler çoğalır ve toplum daha basit, 'mekanik' bir dayanışma yapısına geri döner.
Cevap
Toplumların yapısal olarak basitten karmaşığa, işlevsel olarak ise homojen bir bütünlükten heterojen bir farklılaşmaya doğru tek hatlı bir ilerleme kaydettiğini savunan seçenek doğrudur.
Klasik evrimci kuramın (Spencer, Comte, Durkheim vb.) temel iddiası, toplumların tıpkı biyolojik bir organizma gibi basitten karmaşığa doğru geliştiğidir. Bu süreçte toplumun parçaları arasında iş bölümü artar (yapısal farklılaşma), benzerliklere dayalı (homojen) yapıdan farklılıklara ve karşılıklı bağımlılığa dayalı (heterojen) bir yapıya geçilir. Bu süreç 'unilinear' yani tek hatlı bir ilerleme olarak kabul edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Evrimci Kuram (Tek Hatlı İlerleme ve Yapısal Farklılaşma)
Tahmini Süre:2m 0s