Soru

Zorluk: ZorHukuk Devleti İlkesi ve Gerekleri

Hukuk devleti ilkesinin temel gerekliliklerinden olan 'hukuki belirlilik' ve 'idarenin kanuniliği' uyarınca, idari makamlara tanınan takdir yetkisinin sınırları ve bu yetkinin denetimi hukuk düzeninin korunması açısından kritiktir. 1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında, hukuk devleti ilkesi bağlamında idarenin takdir yetkisi ve yargısal denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdarenin takdir yetkisi, kanunla çizilen sınırlar içerisinde ve sadece hukukilik denetimine tabi olmak kaydıyla kullanılabilir.
  2. B
    Takdir yetkisinin kullanımında kamu yararı ve hizmet gereklerinin dışına çıkılması, işlemi sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırı hale getirir.
  3. Yargı mercileri, idari işlemin hukuka uygunluğunu denetlerken aynı zamanda işlemin kamu hizmeti açısından en isabetli seçenek olup olmadığını saptamak adına yerindelik denetimi de yapmalıdır.Cevap
  4. D
    Hukuk devleti ilkesi uyarınca devlet; vatandaşların sosyal güvenliğini sağlamak, fırsat eşitliğini korumak ve gelir adaletsizliğini gidermekle doğrudan yükümlüdür.
  5. E
    Yasama organının, idarenin takdir yetkisini kullanırken dayanacağı objektif kriterleri kanunla belirlemesi 'hukuki güvenlik' ilkesinin zorunlu bir sonucudur.

Cevap

Yargı mercilerinin idari işlemler üzerinde 'yerindelik denetimi' yapabileceği ifadesi yanlıştır; çünkü 1982 Anayasası uyarınca yargı denetimi sadece hukukilik denetimi ile sınırlandırılmıştır.
1982 Anayasası'nın 125. maddesine göre; 'Yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.' Bu nedenle yargı mercilerinin işlemin isabetli olup olmadığını denetlemesi hukuk devleti ilkesi ve anayasal düzenlemelerle bağdaşmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuk devleti ilkesinin yargısal denetim kapsamını analiz etme.
İdarenin her türlü eylem ve işleminin yargı denetimine tabi olması hukuk devletinin temel bir gereğidir.
Yargı denetimi olmayan bir sistemde idarenin hukuka bağlılığı sağlanamaz.
2
Anayasa'nın 125. maddesindeki denetim sınırlarını inceleme.
Anayasa, yargı yetkisinin 'idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı' olduğunu belirtir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yargı, idarenin yerine geçerek 'en iyi seçenek hangisidir' (yerindelik) araştırması yapamaz.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri anayasal hükümlerle karşılaştırma.
Yerindelik denetimi yapılmasına dair ifade anayasal yasağa aykırıdır.
Yargının isabetlilik denetimi yapması, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldırarak yürütme alanına müdahale teşkil eder.

Anahtar Kavram

Hukukilik Denetimi vs. Yerindelik Denetimi

Daha Fazla Pratik

İdari yargıda 'yerindelik denetimi yasağı'nın hangi durumlarda takdir yetkisini daralttığını ve 'bağlı yetki' kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla