Examkin

Soru

Zorluk: ZorBilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylorizm)

Frederick W. Taylor tarafından geliştirilen Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın en ayırt edici özelliklerinden biri, işin "planlanması" (zihinsel süreç) ile "yürütülmesi" (fiziksel süreç) süreçlerinin birbirinden kesin hatlarla ayrılmasıdır. Taylor, bu ayrımı kurumsallaştırmak amacıyla uzmanlardan oluşan bir "Planlama Bölümü" kurulmasını ve geleneksel askeri tip yapı yerine "Fonksiyonel Ustabaşılık" sistemine geçilmesini savunmuştur.

Taylor'ın planlama ve yürütme süreçleri arasında kurduğu bu radikal ayrımın gerekçeleri ve örgütsel sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yaklaşımın temel mantığıyla bağdaşmaz?

  1. A
    İşçinin işi yaparken kendi geliştirdiği ve "el yordamı" (rule of thumb) olarak adlandırılan geleneksel bilgi birikimini, yönetimin belirlediği bilimsel standartlarla ikame etmek
  2. B
    Geleneksel "emir-komuta birliği" ilkesinden uzaklaşarak, her bir işçinin farklı teknik uzmanlık alanlarına sahip birden fazla ustabaşından talimat almasını öngörmek
  3. C
    İşçiyi, işin tasarımına ve metodolojisine dair düşünsel süreçlerden tamamen soyutlayarak, onu önceden belirlenmiş standart hareketleri tekrarlayan bir uygulama birimi haline getirmek
  4. Çalışanların bireysel yaratıcılığını ve inisiyatif alma kapasitesini örgüt verimliliğinin temel kaynağı olarak görerek esnek bir çalışma ortamı kurgulamakCevap
  5. E
    Yönetimin görevini sadece işçiyi denetlemekle sınırlı görmeyip, işin en verimli yapılış biçimini belirlemeyi ve araç-gereçleri standartlaştırmayı yönetimin asli sorumluluğu kılmak

Cevap

Çalışanların bireysel yaratıcılığını ve inisiyatif alma kapasitesini verimlilik kaynağı olarak gören seçenek, Taylorizm'in katı standartlaşma ve mekanistik insan anlayışıyla çeliştiği için yanlış olan ifadedir.
Frederick W. Taylor'ın Bilimsel Yönetim Yaklaşımı mekanistik bir yapıya sahiptir. Taylor, işin en iyi yapılış şeklinin (the one best way) bilimsel yöntemlerle sadece uzmanlar tarafından belirlenebileceğine inanır. Bu nedenle işçinin yaratıcılığına, inisiyatifine veya esnekliğine yer yoktur; aksine işçinin bu inisiyatifinden arındırılıp belirlenen katı standartlara uyması beklenir. Yaratıcılık ve inisiyatifin verimlilik kaynağı olarak görülmesi, Taylorizm'den çok daha sonra ortaya çıkan İnsan İlişkileri Yaklaşımı veya Modern Yönetim teorilerine ait bir özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Taylor'ın 'Planlama ve Yürütme Ayrımı' ilkesini analiz et.
Bu ilke, işin nasıl yapılacağına dair tüm zihinsel hazırlığın (planlama) uzman yöneticilere, sadece uygulamanın (yürütme) ise işçilere ait olduğunu söyler.
İşçinin kendi yöntemlerini (rule of thumb) kullanmasının verimsizlik yarattığı düşünülür.
2
Taylorizm'in 'insan'a bakış açısını değerlendir.
Taylorizm, insanı 'ekonomik insan' (homo economicus) olarak görür ve onu makinenin bir parçası gibi standart hareketlere zorlar.
Yaratıcılık ve inisiyatif, bilimsel olarak belirlenmiş standartlardan sapma riski taşıdığı için Taylor tarafından istenmez.
3
Örgütsel yapıdaki sonuçlarını (Fonksiyonel Ustabaşılık) gözden geçir.
Uzmanlaşma adına emir-komuta birliği ilkesi esnetilerek işçinin birden fazla (8 adet) ustabaşına bağlanması öngörülür.
Hiyerarşiden ziyade teknik uzmanlığın işleyişe hakim olması hedeflenir.
4
Seçenekleri bu verilerle karşılaştır.
Çalışanların yaratıcılığını ve esnekliği savunan ifade, Taylor'ın mekanistik yapısıyla taban tabana zıttır.
Esneklik ve yaratıcılık Neoklasik (İnsan İlişkileri) ve Modern yaklaşımların temel özellikleridir.

Anahtar Kavram

Planlama ve Yürütme Ayrımı (Separation of Planning and Execution)
Bu soruyu puanla

Konular

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylorizm)

Bu konudan daha fazla soru