Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Bir kamu görevlisi, hakkında tesis edilen bir disiplin cezasına karşı idari yargıda açtığı iptal davasının reddedilmesi ve bu kararın bölge idare mahkemesi nezdinde kesinleşmesi üzerine, nihai kararı 1515 Mayıs 20262026 tarihinde tebliğ almıştır. İlgili kişi, söz konusu disiplin cezasının dayanağı olan yönetmelik hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ve mülkiyet hakkının bu vesileyle ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmayı planlamaktadır.

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, bu başvurunun kabul edilebilirliği ve kapsamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Başvuru, nihai kararın tebliğinden itibaren 3030 gün içinde yapılmalı; doğrudan yönetmelik hükmüne karşı değil, bu hükmün uygulanması sonucu oluşan ve hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortak korunan mülkiyet hakkını ihlal eden bireysel işleme karşı gerçekleştirilmelidir.Cevap
  2. B
    Başvurucu, temel hak ihlaline yol açan yönetmelik hükmünün doğrudan iptal edilmesini talep edebileceği gibi, ihlali öğrendiği tarihten itibaren 6060 günlük süre içinde herhangi bir yargı yoluna başvurmadan Anayasa Mahkemesine gidebilir.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru incelemesi neticesinde mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit ederse, ihlale dayanak teşkil eden yönetmelik hükmünü norm denetimi yetkisi kapsamında kendiliğinden iptal eder.
  4. D
    Bireysel başvuru kapsamında mülkiyet hakkı gibi ekonomik haklar sadece Anayasa'da düzenlenmiş olması sebebiyle konu edilebilir; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ek protokollerinde yer alan haklar bu yolun kapsamı dışındadır.
  5. E
    Başvurucu, mülkiyet hakkını ihlal eden bireysel işlemle birlikte bu işleme dayanak olan kanun hükmünün de bireysel başvuru yoluyla doğrudan denetlenmesini ve Anayasa Mahkemesince iptal edilmesini talep edebilir.

Cevap

Başvurunun nihai kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılması, doğrudan düzenleyici işleme değil uygulama işlemine karşı olması ve ortak korunan hakları kapsaması gerekir.
Doğru seçenek, bireysel başvurunun dört temel kuralını bir arada sunmaktadır: 1) Kanun yollarının tüketilmiş olması (ikincillik), 2) Tebliğden itibaren 3030 günlük süre kuralı, 3) Düzenleyici işlemlerin doğrudan konu edilememesi yasağı ve 4) İhlal iddiasının Anayasa ile AİHS'nin ortak koruma alanındaki bir hakka (mülkiyet hakkı) ilişkin olması gerekliliği.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru süresinin belirlenmesi
Başvuru, nihai kararın tebliğ edildiği 1515 Mayıs 20262026 tarihinden itibaren 3030 gün içinde yapılmalıdır.
6216 sayılı Kanun uyarınca bireysel başvuru süresi, kanun yollarının tüketildiği tarihten itibaren 30 gündür.
2
Başvuru konusunun (nesnesinin) analizi
Doğrudan yönetmelik hükmü aleyhine başvuru yapılamaz; yönetmeliğin uygulandığı disiplin cezası işlemi konu edilmelidir.
Anayasa'ya göre yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu olamaz.
3
Hak kapsamının değerlendirilmesi
Mülkiyet hakkı, hem Anayasa (3535. madde) hem de AİHS (11 No'lu Ek Protokol 11. madde) kapsamında ortak korunan bir haktır.
Bireysel başvuru ancak her iki belgede de ortaklaşa düzenlenen haklar için mümkündür.
4
Olağan kanun yollarının kontrolü
İdari yargı sürecinin tamamlanmış olması (ikincillik ilkesi) başvuruyu kabul edilebilir kılar.
Tüm idari ve yargısal çözüm yolları tüketilmeden Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılamaz.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Kabul Edilebilirlik Şartları ve Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamında 'kabul edilemezlik' kararlarının hangi durumlarda verildiğini ve 'açıkça dayanaktan yoksunluk' kriterini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla