Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAnayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yolunun kapsamı, kabul edilebilirlik kriterleri ve yargılama usulü ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuru kapsamındaki haklar, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamına girenlerle sınırlıdır.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.
  3. C
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemeyeceği gibi, Anayasa Mahkemesi kararları ile yargı yoluna kapalı işlemler de bireysel başvurunun konusu olamaz.
  4. D
    Başvurunun, kanun yollarının tüketildiği tarihten; kanun yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 3030 gün içinde yapılması zorunludur.
  5. Anayasa’da yer alan her türlü temel hak ve özgürlüğün kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla, telafisi imkânsız zararların doğmasını engellemek amacıyla, olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı aranmaksızın doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.Cevap

Cevap

Anayasa'da yer alan her türlü hakkın kapsama girdiği ve telafisi imkânsız zarar durumunda kanun yolları tüketilmeden doğrudan başvuru yapılabileceğini iddia eden seçenek yanlıştır.
Yanlış olan önerme, bireysel başvurunun hem konu kapsamını hatalı genişletmekte hem de en temel kabul edilebilirlik kriteri olan 'kanun yollarının tüketilmesi' zorunluluğunu yok saymaktadır. Türk hukukunda bireysel başvuru bir 'ikincil' yoldur; yani kişi ancak hakkını diğer mahkemelerde arayıp sonuç alamadıktan sonra bu yola gidebilir. Ayrıca telafisi imkânsız zarar ihtimali, süreci hızlandırmak veya doğrudan başvuru hakkı tanımak için bir gerekçe değildir; sadece başvuru yapıldıktan sonra Mahkeme'den 'tedbir' talep edilmesine imkan verir.

Adım Adım Çözüm

1
Konu bakımından yetkiyi (ratione materiae) kontrol et.
Bireysel başvuru sadece Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanındaki haklar için yapılabilir.
Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı yasa ile bu şekilde sınırlandırılmıştır.
2
Kişi bakımından yetkiyi (ratione personae) analiz et.
Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir, kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Kamu gücünü kullanan yapıların aynı zamanda kamu gücünden şikayetçi olması sistemin mantığına aykırıdır.
3
İkincillik (subsidiarite) ilkesini uygula.
Başvuru yapılabilmesi için tüm idari ve yargısal başvuru yollarının tüketilmiş olması şarttır.
Anayasa Mahkemesi bir ilk derece mahkemesi değil, hak ihlallerini gidermede son çaredir.
4
Süre ve usul şartlarını doğrula.
Otuz günlük kesin süre ve yasama/düzenleyici işlem yasağı kuralı geçerlidir.
Usul ekonomisi ve hukuki güvenlik gereği başvurular belirli kalıplara bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda İkincillik İlkesi ve Hak Kapsamı

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin 'açıkça dayanaktan yoksunluk' nedeniyle verdiği kabul edilemezlik kararlarının hukuki niteliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru