Soru

Zorluk: OrtaTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınıflandırılması ve Statü Hakları

Jellinek’in "üçlü statü kuramı" çerçevesinde, bireyin devletten olumlu bir davranış, bir hizmet veya bir yardım beklediği haklar "pozitif statü hakları" (isteme hakları) olarak nitelendirilmektedir. 1982 Anayasası'nın sistematiğinde bu haklar büyük ölçüde "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" başlığı altında düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nda düzenlenen pozitif statü haklarından biri değildir?

  1. A
    Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
  2. B
    Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması
  3. C
    Konut hakkı
  4. Kamu hizmetine girme hakkıCevap
  5. E
    Sosyal güvenlik hakkı

Cevap

Kamu hizmetine girme hakkı
Kamu hizmetine girme hakkı, 1982 Anayasası'nın 'Siyasi Haklar ve Ödevler' bölümünde düzenlenmiştir. Jellinek'in tasnifine göre, bireyin devletin siyasal iktidarının kullanılmasına katılmasına olanak tanıyan bu tür haklar 'aktif statü hakları' (katılma hakları) olarak adlandırılır. Dolayısıyla bu hak, devletten bir edim beklenen pozitif statü hakları arasında yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Jellinek'in statü hakları kuramındaki kategorileri tanımlamak.
Negatif statü (koruyucu), Pozitif statü (isteme) ve Aktif statü (katılma) hakları olarak üç ana grup belirlenir.
Hakların niteliğini anlamak için teorik altyapıyı kurmak gerekir.
2
Pozitif statü haklarının 1982 Anayasası'ndaki yerini saptamak.
Bu haklar genellikle 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alır.
Anayasal sistematiği kullanarak hakları gruplandırmak çözümü kolaylaştırır.
3
Seçeneklerdeki hakların anayasal bölümlerini kontrol etmek.
Sağlık, konut, eğitim ve sosyal güvenlik sosyal/ekonomik haklarken; kamu hizmetine girme siyasi bir haktır.
Siyasi haklar, aktif statü hakları kategorisinde değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Jellinek'in Üçlü Statü Hakları Sınıflandırması

İpuçları

1
Pozitif statü hakları, devletten bir 'edim' (hizmet) beklediğimiz sosyal ve ekonomik haklardır.
2
Siyasi haklar, devletin yönetimine katılmayı sağlar ve aktif statü hakları olarak bilinir.

Daha Fazla Pratik

Negatif statü haklarının (kişi hakları) hangi durumda 'dokunulmaz alan' yarattığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla