Soru

Zorluk: Ortaİlliyet Bağını Kesen veya Daraltan Nedenler (Mücbir Sebep, Beklenmeyen Hal vd.)

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu tayin ederken illiyet bağını kesen veya daraltan nedenlerden 'mücbir sebep' ile 'beklenmeyen hal' (kaza) arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mücbir sebep, idari faaliyetin tamamen dışında gelişen 'dışsal' bir olay iken; beklenmeyen hal, idarenin yürüttüğü hizmetin bünyesinde veya araçlarında meydana gelen 'içsel' bir olaydır.Cevap
  2. B
    Mücbir sebep idarenin yalnızca kusura dayalı sorumluluğunu ortadan kaldırırken; beklenmeyen hal idarenin kusursuz sorumluluk hallerini de her zaman sona erdirir.
  3. C
    Beklenmeyen halin varlığı için olayın öngörülebilir olması yeterliyken; mücbir sebep için olayın mutlaka idare tarafından önceden biliniyor olması gerekir.
  4. D
    Mücbir sebep yalnızca doğal afetleri kapsayan bir kavramdır; beklenmeyen hal ise sadece üçüncü kişilerin eylemlerinden kaynaklanan durumları ifade eder.
  5. E
    İdari yargı uygulamasında beklenmeyen hal illiyet bağını her zaman tamamen keserken; mücbir sebep illiyet bağını sadece kısmen daraltan bir neden olarak kabul edilir.

Cevap

Mücbir sebep dışsal (idare dışı), beklenmeyen hal ise içsel (hizmet içi) bir olaydır.
Doğru ifade, mücbir sebebin idari faaliyetin dışında gerçekleşen 'dışsal' (deprem, savaş vb.) bir olay olduğunu, beklenmeyen halin ise hizmetin işleyişi içindeki araçlardan veya personelden kaynaklanan 'içsel' (fren patlaması, kazan patlaması vb.) bir durum olduğunu belirtmektedir. İdare hukukunda bu iki kavram arasındaki en keskin ayrım çizgisi bu dışsallık durumudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların kaynağını belirle.
Mücbir sebep (deprem, sel) idarenin kontrolü ve faaliyeti dışındadır. Beklenmeyen hal (teknik arıza) ise hizmetin yürütüldüğü araç veya mekanizmanın içindedir.
İlliyet bağının kesilip kesilmediğini anlamak için olayın kaynağının idareye mi yoksa dış bir etkene mi ait olduğu saptanmalıdır.
2
Dışsallık kriterini uygula.
Dışsal olan olay mücbir sebep, içsel olan olay beklenmeyen haldir.
Öngörülemezlik ve önlenemezlik her ikisinde de ortak olsa da 'dışsallık' onları ayıran temel farktır.
3
Sorumluluk üzerindeki etkisini değerlendir.
Mücbir sebep tüm sorumluluğu (kusurlu/kusursuz) kaldırırken; beklenmeyen hal sadece kusur sorumluluğunu etkiler.
Hizmetin içinden gelen bir kaza (beklenmeyen hal), hizmetin yarattığı riskin bir parçası olduğu için kusursuz sorumluluğu (risk ilkesini) genellikle ortadan kaldırmaz.

Anahtar Kavram

İlliyet Bağını Kesen Nedenlerde Dışsallık Kriteri

Daha Fazla Pratik

İdarenin kusursuz sorumluluk hallerinden 'Risk İlkesi' ile 'Sosyal Risk' arasındaki farkları inceleyerek illiyet bağının bu ilkelerdeki rolünü pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla