Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen yurt çapındaki bir aşılama kampanyasında, ilgili tüm ulusal ve uluslararası bilimsel standartlara uygun olan bir aşı, uygulandığı bir vatandaştı tıp biliminin ulaştığı mevcut aşamada önceden tespit edilmesi imkânsız olan, çok ağır ve kalıcı bir reaksiyona yol açmıştır. Zarar gören kişinin açtığı tam yargı davasında idare; reaksiyonun hiçbir şekilde öngörülebilir ve önlenebilir nitelikte olmadığını ileri sürerek illiyet bağının kesildiğini ve sorumluluğunun ortadan kalktığını savunmuştur.
İdare hukukundaki illiyet bağını kesen nedenler dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümü için yapılabilecek en doğru hukuki değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
- Olay, idarenin yürüttüğü hizmetin kendi bünyesinden ve kullandığı araçtan kaynaklandığı için dışsallık unsurundan yoksundur; bu nedenle mücbir sebep değil, idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmayan beklenmeyen hâl kapsamında değerlendirilir.Cevap
- Bİdarenin hiçbir kusuru bulunmadığı gibi, olayın tıp bilimince öngörülemez ve önlenemez nitelikte olması tam bir mücbir sebep teşkil ettiğinden idare ile zarar arasındaki illiyet bağı kesin olarak kopmuştur.
- CAşıyı üreten uluslararası firmanın öngörülemeyen bir eyleminden bahsedildiği için illiyet bağı üçüncü kişinin kusuru nedeniyle kesilmiş sayılır ve idareye hiçbir şekilde husumet yöneltilemez.
- DKişinin aşı olmayı kendi iradesiyle kabul ederek tıbbi müdahaleye katılması, idare hukukunda zarar görenin kusuru kapsamında değerlendirileceğinden idarenin tazmin yükümlülüğü tamamen ortadan kalkar.
- EToplum sağlığını korumaya yönelik bu tür kitlesel faaliyetlerde ortaya çıkan istisnai zararlar, fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca vatandaşların katlanması gereken olağan kamu külfeti sayıldığından tazminat ödenmez.
Cevap
Doğru yanıt, olayın dışsallık unsurundan yoksun olması sebebiyle mücbir sebep değil 'beklenmeyen hâl' olarak nitelendirilmesi ve idarenin kusursuz sorumluluğunun devam etmesi gerektiğini belirten seçenektir.
İdare hukukunda illiyet bağını tamamen kesen ve idareyi tazminat yükümlülüğünden kurtaran mücbir sebebin üç temel unsuru vardır: Öngörülemezlik, önlenemezlik ve dışsallık. Sorudaki olayda reaksiyon öngörülemez ve önlenemez nitelikte olsa da, zarara bizzat idarenin kamu hizmetini yürütürken kullandığı araç (aşı) yol açmıştır. Zararın kaynağı idari faaliyetin kendi bünyesi olduğundan 'dışsallık' unsuru gerçekleşmemiştir. Bu tür içsel risklerin gerçekleşmesi 'beklenmeyen hâl' (kaza) olarak tanımlanır ve idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hâl Ayrımında Dışsallık Unsuru
Tahmini Süre:1m 30s