Bir kamu kurumu tarafından işletilen ve yüksek düzeyde teknolojik donanıma sahip olan bir enerji üretim tesisinde, tüm teknik bakımlar ve denetimler eksiksiz yapılmış olmasına rağmen, tesisin ana kumanda sistemindeki bir devrede o güne kadar dünya genelinde hiçbir bilimsel literatürde tanımlanmamış ve öngörülmesi teknik olarak imkânsız olan ani bir moleküler bozulma meydana gelmiştir. Bu arıza sonucunda tesiste bir patlama yaşanmış ve çevredeki yerleşim alanlarında maddi zarar oluşmuştur.
İdare hukukundaki sorumluluk ilkeleri ve illiyet bağı dikkate alındığında, bu olay ve idarenin tazminat yükümlülüğü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AOlay 'mücbir sebep' olarak nitelendirilir; çünkü bilimsel olarak öngörülemezlik ve önlenemezlik şartları kümülatif olarak gerçekleşmiştir ve idarenin sorumluluğu tamamen kalkar.
- Olay 'beklenmeyen hal' (kaza) niteliğindedir; zira olay idari faaliyetin içinde gerçekleşmiştir ve idarenin 'risk ilkesi' uyarınca kusursuz sorumluluğu devam eder.Cevap
- COlay 'sosyal risk' ilkesi çerçevesinde değerlendirilmelidir; çünkü enerji üretimi gibi toplumsal bir faaliyetten kaynaklanan zararın idarece tazmininde kusur aranmaz.
- DOlayda 'üçüncü kişinin kusuru' bulunduğu kabul edilir; zira sistemdeki bozulmanın teknolojik yetersizlikten kaynaklanması üretici firmanın sorumluluğunu doğurur ve idarenin illiyet bağını keser.
- EOlay 'illiyet bağını kesen nedenler'den olan 'zarar görenin kusuru' kapsamında mütalaa edilir; yüksek riskli bir tesisin yakınında ikamet etmek, olası riskleri önceden kabullenmek anlamına gelir.
Cevap
Olayın idari faaliyetin iç işleyişinden kaynaklanması nedeniyle 'beklenmeyen hal' olarak nitelendirilmesi ve risk ilkesi uyarınca idarenin sorumluluğunun devam etmesi gerekir.
Doğru seçenek, olayın idarenin yürüttüğü hizmetin iç işleyişinde meydana gelmesi nedeniyle 'beklenmeyen hal' niteliğinde olduğunu ve bu durumun kusursuz sorumluluk (risk ilkesi) kapsamında idarenin tazminat yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını doğru bir şekilde analiz etmektedir. İdare hukukunda, özellikle tehlikeli faaliyetlerde, içsel riskler idarenin sorumluluk alanında kalmaya devam eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mücbir Sebep ve Beklenmeyen Hal Ayrımında 'Dışsallık' Kriteri
Daha Fazla Pratik
İdarenin kusursuz sorumluluk hallerinden 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' ilkesi ile mücbir sebep arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s