Soru

Zorluk: OrtaKamu Malları Kavramı ve Kriterleri

Türk İdare Hukuku doktrinine göre, bir taşınmazın "kamu malı" statüsünde kabul edilerek kamu hukuku rejimine tabi olması için mülkiyetin bir kamu tüzel kişisine ait olması (aidiyet) tek başına yeterli değildir; bu malın aynı zamanda kamu yararına tahsis edilmiş olması gerekir. Tahsis kriteri ise malın doğrudan kamunun kullanımına sunulmasını veya bir kamu hizmetinin yürütülmesine özgülenmiş olmasını ifade eder.

Buna göre, mülkiyeti bir kamu tüzel kişisine ait olan aşağıdaki taşınmazlardan hangisi, doğrudan bir kamu yararına tahsis edilmediği ve sadece gelir elde etme (fiskal) amacı güttüğü için "idarenin özel malı" rejimine tabidir?

  1. A
    Köy tüzel kişiliği adına tescilli olan ve köylülerin ortak kullanımı için ayrılan harman yeri
  2. B
    Sağlık Bakanlığına bağlı bir devlet hastanesinin poliklinik hizmetlerinin sunulduğu ana bina
  3. Mülkiyeti Hazineye ait olan ve tarımsal üretim yapılarak gelir sağlanması amacıyla bir çiftçiye kiralanan boş araziCevap
  4. D
    Bir büyükşehir belediyesi tarafından inşa edilen ve herkesin serbestçe kullanımına açık olan kent meydanı
  5. E
    Milli Eğitim Bakanlığı tarafından teknik eğitim amacıyla kullanılan bir meslek lisesi atölyesi

Cevap

Mülkiyeti Hazineye ait olan ve tarımsal üretim yapılarak gelir sağlanması amacıyla bir çiftçiye kiralanan boş arazi
Mülkiyeti Hazineye ait olan ve bir çiftçiye kiralanan arazi örneğinde, taşınmazın bir kamu hizmetine veya kamunun doğrudan kullanımına tahsis edilmediği görülmektedir. Burada idare, tıpkı bir özel hukuk kişisi gibi hareket ederek taşınmazından gelir (kira) elde etmeyi amaçlamaktadır. Bu tür 'fiskal' amaçlı mallar, tahsis kriterini karşılamadıkları için kamu hukuku rejimine değil, özel hukuk rejimine tabi olan 'idarenin özel malları' kapsamında değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aidiyet kriterini kontrol et
Tüm seçeneklerdeki mallar (Köy, Bakanlık, Hazine, Belediye) kamu tüzel kişilerine aittir.
Bir malın idari bir mal olması için öncelikle bir kamu tüzel kişisine ait olması gerekir.
2
Tahsis kriterini (kamu yararına özgülenme) değerlendir
Hazine arazisi hariç tüm mallar ya kamu hizmetine ya da doğrudan halkın kullanımına ayrılmıştır.
Kamu malı sayılmak için mülkiyetin yanı sıra malın kamu yararına bir işlevi olması şarttır.
3
Kullanım amacını (fiskal vs. idari) belirle
Hazine arazisinin bir çiftçiye kiralanması, idarenin özel hukuk sözleşmesiyle gelir elde etme (fiskal) amacını gösterir.
İdareye sadece mal varlığı değeri olarak hizmet eden ve özel hukuk rejimine tabi olan mallar idarenin özel mallarıdır.

Anahtar Kavram

İdarenin Mallarının Tasnifi: Kamu Malları ve Özel Mallar Ayrımı

İpuçları

1
Bir malın mülkiyetinin devlette olması onu her zaman kamu malı yapmaz; kullanım amacına bakmalısınız.
2
Eğer idare bir malı birine kiralayarak sadece para kazanmayı hedefliyorsa, bu mal genellikle özel hukuk rejimine tabidir.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarının haczedilemezliği ve zamanaşımı ile kazanılamaması gibi temel özelliklerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla