Examkin

Soru

Zorluk: Orta1980 Sonrası Neoliberal Kentleşme Dinamikleri

Türkiye'de 19801980 sonrası dönemde benimsenen neoliberal politikalar, kentsel mekanın kamu hizmeti odaklı "kullanım değeri"nden, sermaye birikimi ve rant odaklı "değişim değeri"ne geçişini simgeler. Bu süreçte devletin rolü, kentsel mekanı piyasa koşullarına açacak yasal ve kurumsal düzenlemeleri hayata geçirmek olmuştur. Buna göre, 19841984 yılında gerçekleştirilen kurumsal ve yasal dönüşümlerin Türkiye'deki neoliberal kentleşme dinamikleri üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) kurulmasıyla merkezi yönetim konut piyasasında finansör ve üretici olarak yer alırken, büyükşehir belediyelerinin tesisiyle kentsel planlama yetkileri yerel düzeyde belirli merkezlerde toplanmıştır.Cevap
  2. B
    29812981 sayılı İmar Affı Kanunu, gecekondulaşmayı tamamen ortadan kaldırarak kentsel mekanın plansız büyümesini kesin olarak engellemiş ve kamu yararını öncelikli kılmıştır.
  3. C
    Toplu Konut İdaresi (TOKİ), 19501950'li yılların başında kırdan kente göçün yarattığı barınma krizini çözmek ve sosyal konut üretimini devlet eliyle başlatmak amacıyla kurulmuştur.
  4. D
    Soylulaştırma (gantrifikasyon) süreci, 19801980 sonrası kentlerde sadece fiziksel çöküntü alanlarını yenilemiş, bölgenin mülkiyet yapısında ve kullanıcı profilinde bir değişikliğe yol açmamıştır.
  5. E
    19801980 sonrası neoliberal kentleşme stratejileri, kentsel toprağın ticarileşmesini reddederek belediyelerin konut tahsisinde tamamen sosyal eşitlikçi bir dağıtım modeli benimsemesini sağlamıştır.

Cevap

Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) kurulmasıyla merkezi yönetimin konut piyasasına dahil olması ve büyükşehir belediyelerinin kurulmasıyla yerel planlama yetkilerinin merkezileşmesi
Doğru cevap, 19801980 sonrası neoliberal dönüşümün kurumsal ayaklarını doğru şekilde tanımlayan ifadedir. 19841984 yılı, Türkiye kentleşme tarihinde kritik bir kırılmadır; TOKİ'nin kurulmasıyla devlet konut piyasasında piyasa aktörü gibi davranmaya başlamış, büyükşehir belediyelerinin kurulmasıyla da kentsel rantın yönetimi yerel düzeyde güçlü bir otoriteye devredilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Neoliberal dönemde devletin rolünü analiz etme
Devlet, kentsel mekanı bir sermaye birikim aracı (rant) haline getirmek için kurumsal yapıları yeniden düzenlemiştir.
1980 sonrası kentleşme, sosyal barınma ihtiyacından ziyade piyasa dinamikleriyle şekillenmeye başlamıştır.
2
1984 yılındaki spesifik kurumsal gelişmeleri değerlendirme
2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile TOKİ kurulmuş, 3030 sayılı Kanun ile Büyükşehir Belediyeleri tesis edilmiştir.
Bu iki kurum, kentsel mekanın üretiminde ve rantın bölüşümünde merkezi ve yerel düzeydeki en güçlü aktörler haline gelmiştir.
3
Seçenekler arasında tarihsel ve kavramsal doğruluk kontrolü yapma
TOKİ ve büyükşehir belediyelerinin eş zamanlı kuruluşu, neoliberal kentleşmenin 'kurumsal ikiliği'ni (merkezi denetim ve yerel rant yönetimi) yansıtmaktadır.
Diğer seçenekler ya kronolojik olarak hatalıdır ya da neoliberalizmin temel doğasıyla (rant ve ticarileşme) çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Neoliberal Kentleşmenin Kurumsallaşması

Daha Fazla Pratik

1984 yılında çıkarılan 3030 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 2981 sayılı İmar Affı Kanunu arasındaki ilişkiyi, kentsel rantın yerelleşmesi perspektifinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1980 Sonrası Neoliberal Kentleşme Dinamikleri

Bu konudan daha fazla soru