Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEğitim Kurumu

Modern toplumlarda eğitim sistemi, bireyleri belirli bir eleme ve seçme sürecinden geçirerek iş bölümündeki farklı statülere yerleştirme işlevini üstlenmiştir. Bu süreçte eğitimin üstlendiği "toplumsal seçme ve yerleştirme" rolüne ilişkin sosyolojik perspektiflerin argümanları farklılık göstermektedir.

Buna göre, yapısal-işlevselci yaklaşım ile çatışmacı yaklaşımın eğitimdeki bu işleme dair temel bakış açısı farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yapısal-işlevselci yaklaşım bu süreci yetenek ve emeğe dayalı liyakat (meritokrasi) temelinde açıklarken; çatışmacı yaklaşım, eğitimin mevcut sınıf yapısını ve eşitsizlikleri meşrulaştırarak yeniden ürettiğini savunur.Cevap
  2. B
    Yapısal-işlevselci yaklaşım eğitimin sadece gizli müfredat aracılığıyla değer aktardığını savunurken; çatışmacı yaklaşım teknik beceri öğretiminin (açık işlev) toplumsal denge için şart olduğunu ileri sürer.
  3. C
    Her iki yaklaşım da eğitim sisteminin dikey toplumsal hareketliliği tamamen ortadan kaldırarak toplumsal tabakalaşmayı sabitlediği konusunda hemfikirdir.
  4. D
    Yapısal-işlevselci yaklaşım eğitimi egemen sınıfların çıkarlarına hizmet eden bir çatışma alanı olarak görürken; çatışmacı yaklaşım eğitimin toplumsal uzlaşı ve dayanışma sağladığını savunur.
  5. E
    Yapısal-işlevselci yaklaşım eğitimin sadece birincil sosyalleşme aracı olduğunu belirtirken; çatışmacı yaklaşım eğitimin ailenin yerini alarak bireyi pasifleştirdiğini savunur.

Cevap

Yapısal-işlevselci yaklaşımın liyakat (meritokrasi) vurgusu ile çatışmacı yaklaşımın eşitsizliklerin yeniden üretimi vurgusunu bir arada veren ifade doğrudur.
Yapısal-işlevselci bakış açısına göre eğitim sistemi, toplumsal iş bölümünde rollerin en uygun kişilere dağıtılmasını sağlayan liyakate dayalı bir eleme mekanizmasıdır. Buna karşın çatışmacı perspektif, eğitimin fırsat eşitliği sağladığı iddiasının bir ideoloji olduğunu ve aslında üst sınıfların avantajlarını koruyarak toplumsal eşitsizliği kuşaktan kuşağa aktardığını (toplumsal yeniden üretim) ileri sürer.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitimin 'seçme ve yerleştirme' işlevinin ne anlama geldiğini tanımlayın.
Bu işlev, bireylerin yeteneklerine göre tasnif edilip iş bölümündeki uygun pozisyonlara yönlendirilmesidir.
Sorunun hangi mekanizmayı sorguladığını anlamak için gereklidir.
2
Yapısal-İşlevselci kuramın bu işleve bakışını analiz edin.
İşlevselciler için bu süreç 'meritokratik'tir; yani en yetenekli olan en üst makama gelir, bu da toplumun bekası için verimlidir.
Kuramsal eşleştirmeyi yapmak için ilk adım.
3
Çatışmacı kuramın (Marx, Bowles, Gintis vb.) bu işleve eleştirisini analiz edin.
Çatışmacı kuram, bu seçimin tarafsız olmadığını; okulun egemen sınıfın kültürünü (kültürel sermaye) ödüllendirerek eşitsizliği devam ettirdiğini savunur.
İkinci kuramsal bakış açısını belirlemek için gereklidir.
4
Bu iki zıt görüşü birleştiren seçeneği bulun.
Liyakat ve toplumsal yeniden üretim kavramlarını karşılaştıran ifade tespit edilir.
Doğru sonuca ulaşmak için karşılaştırmalı analiz tamamlanır.

Anahtar Kavram

Eğitimin Toplumsal İşlevleri: Liyakat vs. Yeniden Üretim
Bu soruyu puanla

Konular

Eğitim Kurumu

Bu konudan daha fazla soru