Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKişi Hakları: Düşünce, İfade ve İnanç Hürriyetleri

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Düşünce, İfade ve İnanç Hürriyetleri" rejimine ilişkin; hakkın içsel boyutu (forum internum) ile dışsal boyutu (forum externum) arasındaki hukuki farklar ve Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan "çekirdek alan" koruması birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Kişinin düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması ve bunlardan dolayı kınanamaması (Madde 25), savaş veya olağanüstü hallerde dahi durdurulamayan mutlak bir hakken; bu düşüncelerin toplu veya ferdi olarak dış dünyaya aktarılmasını ifade eden düşünceyi açıklama hürriyeti (Madde 26), anayasal sınırlama rejimine tabidir.Cevap
  2. B
    Din ve vicdan hürriyeti kapsamında yer alan ibadet ve dinî ayinler; Anayasa'nın 24. maddesi uyarınca kamu düzeni ve genel ahlak gibi gerekçelerle dahi olsa hiçbir yasal sınırlamaya tabi tutulamaz ve bu alan Anayasa'nın 14. maddesindeki kötüye kullanma yasağından muaftır.
  3. C
    Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetine getirilecek sınırlamalar, hakkın 'çekirdek alanına' dokunulmaması kaydıyla, sadece Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen genel sınırlama sebeplerine dayanılarak gerçekleştirilebilir ve 26. maddede bu hakka özgü özel bir sınırlama sebebi öngörülmemiştir.
  4. D
    Olağanüstü hal rejimlerinde, kamu güvenliğinin korunması amacıyla kişilerin dini inançlarını ve siyasi düşüncelerini açıklamaya zorlanması, Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan 'suç ve cezaların geçmişe yürümezliği' ilkesinin bir istisnası olarak uygulanabilir.
  5. E
    1982 Anayasası'na göre, dini inanç hürriyeti ile düşünceyi açıklama hürriyeti arasında hiyerarşik bir fark bulunup; ifade hürriyeti 'mutlak haklar' arasında sayılırken, dini inanç hürriyeti 'nispi haklar' kategorisinde değerlendirilmiştir.

Cevap

Düşünce ve kanaat hürriyetinin içsel boyutunun (m. 25) mutlak bir çekirdek hak olduğunu, buna karşın dışsal boyut olan ifade hürriyetinin (m. 26) sınırlanabilir olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Anayasa'nın 25. maddesinde düzenlenen düşünce hürriyetinin 'içsel' bir hak olarak mutlak korunduğunu (çekirdek alan), buna karşın 26. maddede düzenlenen düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin (dışsal boyut) demokratik toplumun gereklerine göre sınırlanabileceği gerçeğini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünce hürriyeti ve ifade hürriyeti arasındaki anayasal ayrımı belirle.
Düşünce hürriyeti (m. 25) 'sahip olma'yı, ifade hürriyeti (m. 26) ise 'açıklama ve yayma'yı kapsar.
Anayasa bu iki aşamayı farklı hukuki rejimlere tabi tutmuştur.
2
Anayasa'nın 15. maddesindeki 'çekirdek alan' (dokunulamaz haklar) listesini kontrol et.
Düşünce, kanaat ve dini inançlar nedeniyle kimsenin kınanamayacağı ve bunları açıklamaya zorlanamayacağı hükmü bu listede yer alır.
Savaş veya OHAL durumunda dahi bu hakların özüne dokunulamaz.
3
Düşünceyi açıklama hürriyetinin (ifade hürriyeti) sınırlama rejimini analiz et.
m. 26/2'de yer alan özel sebepler ve m. 13'teki genel ilkeler çerçevesinde ifade hürriyeti sınırlanabilir.
İfade hürriyeti, toplum düzeni ve milli güvenlik gibi kolektif menfaatlerle çatışabileceğinden mutlak değildir.
4
Seçenekleri karşılaştırarak hukuken tutarlı olan yargıyı tespit et.
İçsel boyutun mutlak, dışsal boyutun sınırlanabilir olduğunu vurgulayan seçeneğe ulaşılır.
Bu ayrım Türk anayasa hukukunun ve AİHM içtihatlarının temel taşlarından biridir.

Anahtar Kavram

Çekirdek Haklar ve Düşünce-İfade Hürriyeti Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kişi Hakları: Düşünce, İfade ve İnanç Hürriyetleri

Bu konudan daha fazla soru