Soru

Zorluk: OrtaKamu Mallarından Yararlanma Biçimleri

İdare hukukunda kamu mallarının 'özel yararlanma' (özel kullanım) rejimi; malın tahsis amacına uygun olmakla birlikte, başkalarının yararlanmasını engelleyecek şekilde belirli kişi veya gruplara tanınan hakları ifade eder. Bu kapsamda, bir kamu malından idarenin tek taraflı bir işlemi olan 'ruhsat' (izin) yoluyla yararlanmaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdare, kamu yararı gerektirdiği takdirde ruhsatı her zaman geri alabilir ve bu durumda kural olarak bir tazminat ödenmesi gerekmez.Cevap
  2. B
    Ruhsat, idare ile yararlanan kişi arasında karşılıklı hak ve borçlar doğuran iki taraflı bir 'idari sözleşme' niteliği taşır.
  3. C
    Ruhsat yoluyla elde edilen kullanım hakkı, tapu siciline şerh edilebilen bir 'ayni hak' niteliğinde olup mirasçılara geçebilir.
  4. D
    Ruhsat süresinin dolmasına rağmen kullanımı sürdüren kişiden alınan bedel, tarafların serbest iradesiyle belirlenen bir 'kira bedeli'dir.
  5. E
    Özel yararlanmanın söz konusu olabilmesi için malın 'tahsis' işleminin kaldırılmış ve idarenin özel malı haline gelmiş olması gerekir.

Cevap

İdarenin kamu yararı gereği ruhsatı her zaman geri alabilmesi ve kural olarak tazminat ödemekle yükümlü olmaması seçeneği doğrudur.
Kamu mallarından ruhsat yoluyla yararlanma, idarenin tek taraflı bir işlemiyle gerçekleşir. Bu yararlanma biçimi 'iğreti' (precarious) bir nitelik taşır, yani idare kamu yararı gerektirdiğinde herhangi bir tazminat ödeme yükümlülüğü altına girmeden bu izni her zaman geri alabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yararlanma biçiminin hukuki niteliğini belirle.
Ruhsat (izin) usulü, idarenin tek taraflı bir işlemiyle kurulan 'iğreti' (precarious) bir kullanım hakkıdır.
Genel yararlanmanın aksine özel yararlanma, idarenin açık iznine dayanır.
2
İdarenin tek taraflı işlem yapma ve geri alma yetkisini analiz et.
İdare, kamu yararını gözeterek bu izni tek taraflı olarak feshedebilir.
İdari işlemlerin kamu yararı amacıyla geri alınabilirliği kuraldır.
3
Tazminat sorumluluğunu değerlendir.
Özel yararlanma hakları mutlak haklar olmadığından, geri alma durumunda idarenin tazminat ödeme zorunluluğu kural olarak yoktur.
Kullanıcının bu hakkın her an sona erdirilebileceğini bilerek işleme taraf olması 'iğreti'lik özelliğinden kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Ruhsat (İzin) Usulü ve İğretilik İlkesi

İpuçları

1
Ruhsatın tek taraflı mı yoksa bir sözleşme mi olduğunu düşünün.
2
İdarenin kamu yararı nedeniyle işleminden her zaman dönebilme yetkisini (geri alma) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kamu mallarından 'imtiyaz' usulü ile yararlanmanın ruhsat usulünden farklarını ve 'ecrimisil'in hukuki niteliğini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla